زمانی که در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ روسیه عملیات ویژه نظامی خود را در اوکراین آغاز کرد، دولتهای غربی، بلافاصله از آن به عنوان «جنگ پوتین» یاد کردند. هدف آنها در درجه اول، ایجاد تمایز بین اقدامات کرملین و نگرش مردم عادی روسیه بود. خوشبینیهای زیادی وجود داشت که جامعه روسیه، جنگ علیه کشور همسایه را تحمل نکند. اما نظرسنجیهای عمومی همواره حمایت قاطع را از آنچه مسکو «عملیات ویژه نظامی» خود در اوکراین مینامد، نشان میدهد.
در سراسر روسیه از ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ میلادی افکار عمومی تا حدی دوقطبی شده است. اختلاف دیدگاهها بین نسل جوان و نسل قدیمی مشهودتر است. با این حال، طبق نظرسنجی مرکز لوادا در جولای ۲۰۲۲، اکثریت افراد از اقدامات نیروهای مسلح روسیه در اوکراین حمایت کردند و مقیاس این حمایت در چهارماهه اول جنگ کمی تغییر کرده است.
اما مجموعه افرادی نیز هستند که با آنچه مسکو «عملیات ویژه نظامی» مینامد، همگن نیستند و شامل گروههای مختلفی میشوند. در مورد درستی یا نادرستی آنچه در حال وقوع است و مبنای اقدامات کرملین در این گروه تردیدهایی نیز وجود دارد. در این راستا، شبه نظامیان گروه واگنر به رهبری «یوگنی پریگوژین» (الیگارش شناخته شده روسی)، با طرح این مسئله که برخی مقامهای ارشد نظامی دولت روسیه در پسِ حملات خونین به مواضع و نیروهای گروه واگنر در بحبوحه جنگ اوکراین هستند، به برخی شهرهای مهم روسیه از جمله شهر رُستوف حمله کردند و در خیابانهای این شهر با ادوات زرهی ظاهر شدند.
با گذشت زمان، توجه به جنگ در اوکراین کاهش یافته است. نظرسنجیهای مرکز لوادا نشان میدهد در ماه مارس ۲۰۲۲، ۶۴ درصد از افراد رویدادها را به طور مداوم دنبال میکردند، در حالی که در ماه ژوئن ۲۰۲۲ این رقم به ۵۵ درصد کاهش یافت. مگر اینکه اقدامات گروه واگنر به رهبری پریگوژین با اعلام شورش مسلحانه علیه روسیه دوباره اهمیت جنگ و پیگیری اخبار را برای روسها در اولویت قرار دهد. در هر صورت، کرملین تلاش میکند اقدامات خود را به عنوان نوعی پیروزی به تصویر بکشد و اقدام خائنانه پریگوژین به لطف سطح سازگاری در جامعه و تأثیرات تقویت کننده دستگاههای تبلیغاتی منجر به افزایش محبوبیت دوباره پوتین خواهد شد و میتواند در انتخابات ۲۰۲۴ میلادی یکی از عوامل پیروزی وی به شمار رود.
جنگ فوریه ۲۰۲۲ روسیه با اوکراین در جامعه روسیه به شیوههای مختلفی تفسیر شد. گروهی از افراد به طور قاطع از آن حمایت کردند و گروهی نیز ترجیح دادند از افکار عمومی غالب پیروی کنند. با این حال، جامعه روسیه بعد از جنگ تا حدی دوقطبی شده است و افکار مخالف نیز به لطف تبلیغات رسانههای غربی و عوامل دیگر رشد چشمگیری داشته است. تا قبل از اقدام پریگوژین، جنگ تبدیل به یک موضوع عادی در زندگی روزمره مردم روسیه شده بود. روسها کمتر به این موضوع توجه میکردند و نگرانی در مورد آن کاهش یافته بود، اما شورش پیشبینی نشده جمعه دوم تیر ۱۴۰۲ نیروهای واگنر به رهبری پریگوژین نه تنها در روسیه، بلکه در جهان نیز به تیتر اول خبرها تبدیل شد و دوباره جنگ و پیگیری اخبار مربوط به آن را برای روسها در اولویت قرارداد.
کارشناس ارشد روابط بینالملل
