با تشدید دامنه جنگ در اوکراین در پی جنگافروزیهای غرب، رئیسجمهور روسیه بار دیگر با تأکید بر اینکه غرب نمیتواند شکست راهبردی به این کشور تحمیل کند، گفت که مسکو فعلاً نیازی به متوسلشدن به تسلیحات هستهای نمیبیند، اما سلاحهای اتمی در بلاروس هشداری به ناتو است. به گزارش «جوان»، هرچند برخی کشورها سعی دارند با طرحهای صلح به جنگ در اوکراین پایان دهند، اما در شانزدهمین ماه درگیریها، سطح تنشها افزایش یافته است که برخی کارشناسان از احتمال وقوع جنگ جهانی سوم سخن میگویند. درحالی که امریکا و متحدانش سعی دارند با تجهیز اوکراین به سلاحهای مدرن، روسیه را زمینگیر و تضعیف کنند، مقامات مسکو نسبت به این تحرکات که عاقبت خوشی برای غرب نخواهد داشت هشدار میدهند. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه روز شنبه اعلام کرد که هم اکنون سلاحهای هستهای تاکتیکی خود را در بلاروس مستقر کرده است، چیزی که او برای اولین بار آن را تأیید کرد. وی این اقدام را نوعی یادآوری به کشورهای غربی دانست که نمیتوانند شکست راهبردی به روسیه تحمیل کنند.
به گزارش خبرگزاری تاس، پوتین در سخنرانی خود در مجمع اقتصادی روسیه در سنپترزبورگ گفت: «همانطور که میدانید ما با متحد خود الکساندر لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس در حال مذاکره بودیم که بخشی از این سلاحهای هستهای تاکتیکی را به خاک این کشور منتقل کنیم؛ اکنون این اتفاق افتاده است. اولین کلاهکهای هستهای در خاک بلاروس مستقر شدهاند. ما این کار را تا پایان تابستان یا تا پایان سال به طور کامل انجام خواهیم داد.»
طبق این گزارش، پوتین تصریح کرد که این اقدام، اولین استقرار کلاهکهای اتمی - سلاحهای هستهای با برد کوتاه که به طور بالقوه میتوانند در میدان نبرد مورد استفاده قرار گیرند - توسط مسکو در خارج از روسیه از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی است که به عنوان هشداری به غرب در مورد تسلیح و حمایت از اوکراین میباشد. پوتین در اینباره تأکید کرد: «این دقیقاً به عنوان یک عنصر بازدارنده است تا همه کسانی که به فکر تحمیل یک شکست استراتژیک بر ما هستند از این شرایط غافل نباشند. اما مسکو در حال حاضر نیازی به متوسل شدن به سلاحهای هستهای نمیبیند، به همین دلیل هیچ تغییری در موضع هستهای روسیه ایجاد نمیشود. تنها در صورت تهدید موجودیت دولت روسیه چنین اقدامی محتمل است.»
رئیسجمهور روسیه در ماه مارس اعلام کرد که با استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس موافقت کرده و در مقابل به استقرار چنین سلاحهایی توسط امریکا در بسیاری از کشورهای اروپایی طی چند دهه اخیر اشاره کرد. پیش از این نیز ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه تأکید کرد، مسکو کاملاً به اصل غیرقابل قبول بودن جنگ هستهای متعهد است و استفاده از این تسلیحات منحصراً در شرایط فوقالعاده و با جنبه دفاعی امکان دارد.
مقامات روسی در ماههای اخیر بارها نسبت به تلاشهای غرب برای شکست این کشور هشدار دادهاند که این اقدامات عواقب دردناکی خواهد داشت. روسها تأکید کردهاند که اگر تمامیت ارضی آنها به خطر بیفتد ناگزیر از سلاح اتمی برای دفاع از سرزمینشان استفاده خواهند کرد. بنابراین، استقرار کلاهکهای اتمی در بلاروس و نزدیک مرزهای ناتو، هشداری به امریکا و متحدانش است که اگر دست از پا خطا کنند تاوان سنگینی را خواهند پرداخت. به همین خاطر، ناظران بینالمللی بر این باورند که سطح تنشها بین روسیه و غرب، جهان را به سمت جنگ جهانی سوم سوق خواهد داد، زیرا هیچ یک از طرفین حاضر نیستند از مواضع خود عقبنشینی کنند.
تأکید پوتین بر نابودی سلاحهای غرب
هشدار اخیر پوتین به غربیها در زمانی انجام شد که نیروهای اوکراینی در روزهای اخیر ضد حملات خود به روسها را شروع کردهاند. هرچند روسیه ضربات سنگینی را به اوکراین وارد کرده است، اما تداوم این عملیاتها به تشدید تنشها دامن خواهد زد و با ورود تسلیحات جدید ناتو به عرصه میدانی، راه رسیدن به هرگونه صلح هم بسته خواهد شد. پوتین در سخنرانی خود گفت: «اوکراین به زودی تجهیزات نظامی خود را تمام خواهد کرد و کاملاً متکی به سختافزارهای ارائه شده توسط غرب خواهد بود و توانایی این کشور برای جنگیدن طولانی مدت تضعیف میشود.» پوتین گفت: «جنگافزارهای غربی مانند تانکهای لئوپارد آلمان به طور مرتب نابود میشوند و اگر کییف جنگندههای اف-۱۶ امریکایی را از متحدان خود دریافت کند، آنها نیز در آتش خواهند سوخت. اما اگر آنها در خارج از اوکراین مستقر شوند و در عملیات جنگی مورد استفاده قرار گیرند، آن وقت است که باید ببینیم که چگونه و در چه محلی با ادواتی که در عملیات جنگی علیه ما استفاده میشود، درگیر شویم.» او گفت که این یک «خطر جدی» برای کشاندن ناتو به درگیری است.
اظهارات پوتین درحالی است که امریکا و اروپاییها در هفتههای اخیر متفقالقول شدهاند که جنگندههای اف ۱۶ را به کییف تحویل دهند و مدعی هستند که با این سلاحها میتوانند برتری هوایی در برابر مسکو به دست آورند. اما از آنجا که تسلیحات پیشرفته یک سال اخیر نتوانسته موفقیتی کسب کند، این جنگندهها کاری از پیش نخواهند برد و تنها هزینه سنگین را روی دوش اعضای ناتو خواهد گذاشت. در ضد حملات هم اوکراین هم مقامات امریکایی و اروپایی ادعا میکردند که ارتش روسیه ضعیف شده و میتوانند بخشهایی از سرزمینهای از دست رفته را بازگردانند، اما نتیجه برعکس آن بود و تلفات اوکراین بسیار بیشتر از روسها بود. مقامات کرملین پیشتر گفته بودند که قدرتهای بزرگ در هیچ جنگی شکست نخوردهاند و در جنگ اوکراین هم آنها دوباره پیروز خواهند شد و حتی دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه از حذف اوکراین از نقشه جغرافیا سخن گفته است که تا دو سال دیگر اتفاق خواهد افتاد.
آمادگی مجدد برای صلح
با وجود موفقیت ارتش روسیه در برابر اوکراین و تصرف ۱۵ درصد از اراضی این کشور، روسها همچنان از آمادگی خود برای احیای روند صلح میگویند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین دیروز در سخنانی در این باره تأکید کرد که مسکو اراده و آمادگی سیاسی برای گفتگو با کییف دارد، اما هیچ مبنای محکمی برای این موضوع وجود ندارد. به گزارش راشاتودی، پسکوف گفت: «ما باید همیشه به یاد داشته باشیم که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین فرمانی را امضا کرده که رؤسای جمهور اوکراین را از مذاکره با طرف روسی منع میکند و صحبت از این مسئله دشوار است.» وی همچنین گفت که روسیه با مواضع اولاف شولتس، صدراعظم آلمان و امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد نیاز به حفظ کانالهای ارتباطی با روسیه، موافق است. پسکوف گفت: «رئیسجمهور روسیه آماده گفتگو است، اما تاکنون هیچ پیشنهاد خاصی دریافت نشده است. موضع کییف توسط واشنگتن دیکته میشود و اوکراین نه اراده، نه میل و نه توانایی اعلام هیچ موضع مستقلی را ندارد. واشنگتن به اوکراین دیکته میکند که چه کاری انجام دهد. این یک واقعیت واضح و کاملاً قابل درک برای همه است.»