اختصاصی جوان آنلاین؛ زن و مرد دو قشر اثر گذار هر جامعه ای به حساب می آیند. مرد به عنوان ستون قوام دهنده و حمایتگر خانواده با فداکاری، تلاش و کوشش شبانه روزی اش وظیفه حمایت مادی و معنوی خانواده را برعهده دارد. زن نیز در نقش همسری و مادری و با هنر زن بودن خود در شغل خانه داری، همسرداری و تربیت فرزند با مهر و محبتی که در وجود او نهادینه شده است می تواند در ایجاد زنجیره عاطفه ، وحدت و انسجام در خانواده نقشی موثری داشته باشد. کنار این مشاغل مهمی که بر عهده زن نهاده شده است اما اسلام منعی برای فعالیت زنان در عرصه های اجتماعی و اقتصادی ندارد. او هم می تواند کنار مردان در اجتماع ظاهر شده و از تحصیلات و تجربیاتی که دارد در عرصه های مختلف بهره کافی ببرد. حال حضور زن و مرد و همکاری آنها با یکدیگر در یک محیط کاری می طلبد حریمی بین آنها رعایت شود. بر همین اساس وقتی در ارزش های اسلامی مقوله حجاب و عفاف را مطرح می کنیم، عرصه های گوناگونی مطرح می شود که یکی از آنها گفتگو کردن است. در آیات شریفه قرآن و در روایاتی از اهل بیت (ع) داریم که در باب گفتگو کردن هم زنان و هم مردان باید دقت لازم را داشته باشند. چنانچه در سوره 32 احزاب آمده است " يَا نِسَاءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ کَأَحَدٍ مِنَ النِّسَاءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلاَ تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلاً مَعْرُوفاً » ای همسران پیامبر! شما همچون یکی از زنان معمولی نیستید اگر تقوا پیشه کنید؛ پس به گونهای هوسانگیز سخن نگویید که بیماردلان در شما طمع کنند، و سخن شایسته بگویید! علاوه بر نحوه سخن گفتن، دیگر رفتارها و حرکات به گونه ای باشد تا زمینه ساز یک رابطه ناسالم نشود. نکته دیگر محتوای صحبت است. قرار نیست زن و مرد در یک محیط کاری هر حرف و نکته ای را با هم درددل کرده و به گفتگو بنشینند.
موارد پیشگیرانه در روابط کاری زن و مرد
محسن نصری جامعه شناسی است که درباره حضور زن و مرد در یک محیط کاری می گوید: «موقعیت های جغرافیایی محل کار در سازمان ها و ادارات، طوری است که زن و مرد به لحاظ فیزیکی فاصله زیادی با هم ندارند لذا چند مورد به عنوان مسائل پیشگیرانه مطرح می شود. ابتدا سازمان ها، ادارات و شرکت ها تا جایی که امکان دارد این فاصله را ایجاد کرده و محیط و محل کار خانم ها و آقایان را از هم جدا کنند. نکته دیگر توصیه به زنان و مردان است که هر سِر و رازی از زندگی شان را مطرح نکنند تا زمینه ایجاد مشکلات نشود. قرار نیست در یک محیط کاری همکاران چه زن و چه مرد، هر موضوع و مشکلی را بین یکدیگر مطرح کنند و با هم در میان بگذارند. همیشه این توصیه شده است که مشکلات زندگی باید با افراد اهل فن از جمله مشاوران مطمئن در میان گذاشته شود و از بیان مشکلات زندگی در محیط کاری و بین همکاران واقعا پرهیز شود، در غیر اینصورت با مشکلات عدیده ای مواجه خواهند شد.» نصری در ادامه می گوید: «افراد تا وقتی از یکدیگر شناخت کاملی ندارند نباید در حوزه شخصی و حریم یکدیگر وارد شوند. این مهم باید در گفت و گو و روابط کاری نیز رعایت شود بر همین اساس اگر ضرورت کاری هم وجود داشته باشد، باید با رعایت اصول با یکدیگر گفتگو کنند.» این جامعه شناس، درباره سفرهایی که بنا به ضرورت کاری پیش می آید نیز نگاهی پیشگیرانه دارد و معتقد است نظام اداری، چه دولتی و چه خصوصی تا جائیکه امکان دارد از انجام سفرهای مختلط کارمند زن و مرد منصرف شوند و اگر بنا به ضرورت کاری مأموریتی پیش آمد، تلاش شود از ماشین مشترکی استفاده نشود و حریم های گفت و گو، نگاه کردن، روابط اجتماعی و .. نیز از سوی کارمندان رعایت شود.
رفتار مناسب در صورت بروز مشکل
نصری ترک محل کار را اولین اقدام در صورت بروز مشکلی در ارتباط زن و مرد می داند و در توضیح می گوید: «اگر زن و مردی به هر دلیلی دچار مشکل اخلاقی شدند اولین اقدام ترک محل کارشان است و باید از مسئول بالاتر درخواست کنند اتاق، میز و وسایل آنها را جابجا کنند. چرا که اولین کار و بهترین کار ترک گفت و گوها و چشم در چشم شدن هاست. در اسلام هم سفارش شده است وقتی زمینه گناهی به وجود آمد از آن شهر، محیط، استان و حتی آن کشور هجرت کن. راه حل دیگر کمک از مشاوران و متخصصان متعهدی است تا این بحران روحی و فکری ایجاد شده حل و از تبعات آن جلوگیری شود.»
خانواده ها نگاهی حمایتی و دستگیرانه داشته باشند
نصری به نقش خانواده ها از جمله، همسر، پدر و مادر، خواهر و برادر نیز اشاره کرد و کمک آنها را حائز اهمیت دانست و گفت: «اگر فردی در محیط کارش دچار مشکلی اخلاقی شد، مطمئن ترین فرد یا افرادی که بتوانند او را کمک کنند خانواده شان هستند. لذا فرد با شناخت و آگاهی که نسبت به افراد خانواده دارد باید آنها را در جریان این مشکل قرار دهند. خانواده ها نیز باید نگاه حمایت گرانه داشته باشند. اگر این نگاه از سوی خانواده نباشد ممکن است فرد را دچار بحران و مشکلات دیگری کند و او را به منجلابی فرو ببرد که خروج از آن ناممکن شود. چرا که این فرد خواسته یا ناخواسته مرتکب خطایی شده و حالا با قبول اشتباهش باید دستش گرفته شود و رها نشود.»
آموزش و اجرای قوانین و مقررات اخلاقی در محل کار
محمد علی راستی روانشناسی است که در حفظ حریم زن و مرد در محیط کاری به تعیین و اجرای قوانین و مقررات اخلاقی در محل کار اشاره دارد و معتقد است این مقرارت باید به گونه ای باشد که هم به نفع زن باشد و هم به نفع مرد. او در توضیح می گوید: «هر کارمندی باید قبل از شروع کار، فرهنگ و رفتار درست و مناسب در محل کار را آموزش ببیند و بعد سازمان ها هستند که در ابتدای کار سپس حین انجام فعالیت کارمندانشان آموزش های لازم اخلاقی و کار ی را تدبیر کنند. کنار این آموزش ها، وضع قوانین و مقرراتی است که هم به نفع زن و هم به نفع مرد و بسته به جنسیت افراد و شرایط خاص افراد تعیین می¬ شود.»
افراد هر نقشی را در جای خودش بازی کنند
این روانشناس با اشاره به اینکه نباید موضوعات کاری و زندگی ادغام شود، معتقد است، انسان ها باید به نقش های مختلفی که در طی روز با آن سر و کار دارند آشنا بوده و هر کدام را سر جای خودش بازی کنند. او در توضیح می گوید: «به گفته ویلیام شکسپیر زندگی مانند تئاتر است و انسانها بازیگران آن تئاتر هستند. در توضیح و تکمیل این جمله باید گفت، انسان ها نقش های متفاوتی در زندگی دارند که باید هر کدام را در جای خود ایفا کنند. مثلا در محیط کاری یک نقش داریم و در خانه نقشی دیگر. اشتباه بعضی از آدم ها این است که نقش هایشان را گم می کنند و یادشان می رود که کجا چه نقشی باید داشته باشند. اگر کسی دکتر است وقتی پیش پدر و مادر می رود باید بداند نقش فرزند دارد. زنی که مدیر است باید بداند در خانه همسر یا مادر است و باید نقش خاص خودش را در خانه داشته باشد. اگر این موارد رعایت شود به حریم و حرمت ها خدشه ای وارد نمی شود و افراد در کار یا خانه دچار مشکلی نخواهند شد.»
