نمایندگان مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۲ مقرر کردند بانک مرکزی باید فروش ارز خود را به نحوی مدیریت کند که میانگین نرخ ارز فروخته شده توسط این بانک در بازه فصلی کمتر از متوسط نرخ ارز صادرات در آن فصل نباشد.
براساس بند الحاقی ۶ تبصره ۱ ماده واحده لایحه بودجه ۱۴۰۲، به منظور تحقق نظام ارزی شناور مدیریت شده، افزایش انگیزه بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی و صیانت از ذخایر ارزی کشور، دولت و دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۸/۷/۱۳۸۶ و شرکتهای تابعه وابسته به آنها و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مجاز به تخصیص، فروش، تهاتر یا مبادله منابع ارزی حاصل از صادرات نفت، گاز، میعانات گازی، فرآوردههای نفتی و گازی و سایر منابع به نرخ پایینتر از نرخ میانگین ارز صادرات در روز کاری قبل نیستند. منظور از میانگین نرخ ارز صادرات، متوسط موزون نرخ فروش ارز (اعم از اسکناس و حواله) توسط صادرکنندگان، بانک مرکزی، شرکتهای تابعه وزارت نفت در سامانههای (نیما)، (سنا) و سایر بسترهای معاملاتی است. در هرصورت بانک مرکزی باید فروش ارز خود را به نحوی مدیریت کند که میانگین نرخ ارز فروخته شده توسط این بانک در بازه فصلی کمتر از متوسط نرخ ارز صادرات در آن فصل نباشد معامله با نرخی متفاوت از حکم این ماده، توسط دستگاههای اجرایی مشمول، در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال دولتی و عمومی بوده و مشمول جرائم مرتبط در قانون مجازات اسلامی است. بانک مرکزی مؤظف است میانگین نرخ ارز صادرات را به صورت روزانه در تارنمای خود برای عموم منتشر نموده و با همکاری دستگاههای یادشده به صورت ماهانه گزارش اجرای این بند را به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات و اقتصادی مجلس شورای اسلامی ارائه کند. نرخ تسعیر تمامی ارزهای موضوع این قانون نباید کمتر از میانگین نرخ ارز صادرات باشد.
بانک مرکزی اختیار کافی برای مدیریت ارز دارد
مهدی طغیانی سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس: اگر دولتمردان برنامه ارزی خود را که در مجلس هم مطرح کردند با یک حرکت جدی و مقتدر پیش ببرند، کاهش قیمت دلار در بازار چشم گیر خواهد بود. اگر بانک مرکزی نتواند آن بازیگری و مدیریت خود را در بازار ارز و براساس قوانینی که پیشبینی شده، انجام دهد، بهبودی در بازار ارز رخ نخواهد داد. حتی این اعتقاد وجود دارد که اگر حرکت دولت در زمینه ساماندهی بازار ارز جدی و سریع انجام شود فرو ریختن قیمت ارز دور از انتظار نیست و بانک مرکزی اختیارات لازم را برای مدیریت بازار ارز دارد. وی بیان کرد: بانک مرکزی مقداری روی ارزهای صادراتی که بیشتر هم برای شرکتهای نیمه دولتی و خصولتی بوده و در حسابهای تراستی این شرکت هاست، حاکمیت ضعیفی دارد و اغلب این شرکتها هم در زیر مجموعه وزارت نفت، رفاه و صمت است. کشور در شرایطی قرار دارد که همه باید در این بخش همکاری کنند تا از این جنگ ارزی - اقتصادی عبور کنیم.
ضرورت تجدیدنظر در ترکیب تیم اقتصادی دولت
غلامحسین کرمی عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس: متأسفانه دولت از روشهای گذشته برای ساماندهی بازار ارز استفاده میکند. دولت روشهایی را برای ساماندهی بازار ارز انتخاب کرده که در گذشته آزموده شده است. نباید در زمینه ساماندهی بازار ارز از راههایی که نتیجه نگرفتیم و نتیجه عکس داشته، استفاده کنیم. باید در ترکیب تیم اقتصادی دولت تجدید نظر شود، دولت باید وزرای اقتصادی خود را تغییر دهد؛ متأسفانه تیم اقتصادی دولت تیم قوی نیست و به همین خاطر اقدامات بزرگ، افراد بزرگ هم میخواهد. باید در زمینه ساماندهی بازار ارز آسیب شناسی درستی از سوی دولت صورت گیرد. وی بیان کرد: قرار نیست ما تسلیم چهار دلال ارزی در بازار شویم تا تمام تلاش دولت را در این بخش از بین ببرد. متأسفانه نرخ دلار خود به خود روی همه ابعاد زندگی مردم تأثیر گذار است و ما نمیتوانیم به سادگی از کنار کاهش ارزش پول ملی عبور کنیم. نقطه عطف تلاشهای اقتصادی دولت باید پررنگ کردن سفره مردم باشد لذا دغدغه اصلی ما معیشت مردم است و مردم باید تغییرات اقتصادی را در درون سفره احساس کنند.
شرایط اقتصادی امروز تابعی از جنگ ترکیبی دشمن است
موسی غضنفرآبادی رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس: متأسفانه همکاران عزیز ما خارج از آیین نامه هر فرصتی که ایجاد میشود، مباحثی را مطرح میکنند که موجب یأس و فضاسازی و گاهی موجب تخریب دولت میشود! باید حواسمان به خط تبلیغاتی دشمن باشد، دشمن امروز به دنبال این است که فضاسازی و جوسازی انجام دهد. اگر این تذکرات یکی یا دو تا بود، بنده هم تذکر نمیدادم، اما تعداد تذکرات بالاست. خداوند باعث و بانی کسانی که اغتشاشات را راه انداختند و کسانی که سکوت کرده و بر علیه اغتشاشات موضع نگرفتند را نبخشد. این شرایط تابعی است از آن جنگ ترکیبی که اتفاق افتاد. به فضل خداوند متعال با همکاری دولت و مجلس از این توطئهای که دشمن برای ما چیده است، عبور خواهیم کرد و بینی کسانی که در فضای مجازی و در داخل و خارج با قیمت ارز و سکه بازی میکنند را به خاک خواهیم مالید.