درست یک دهه پیش، یعنی سال ۱۳۹۱ بود که بحث احداث آزادراه ارومیه - تبریز با هدف کاهش مسیر بین این دو شهر مطرح و کارهای اجرایی آن آغاز شد. در همان زمان اعلام شد که در عرض دو سال پروژه به پایان رسیده و شاهد رفتوآمد در این مسیر خواهیم بود، اما دو سال به ۱۰ سال رسید و با اینکه مسئولان بارها وعدههایی برای افتتاح آن دادند و حتی عمر مرحوم رستم قاسمی، وزیر راه و شهرسازی سابق که در جریان بیست و یکمین سفر هیئت دولت به آذربایجانغربی گفته بود «جلسه ویژه این پروژه در تهران برگزار و آزادراه تعیین تکلیف خواهد شد» کفاف نداد تا ببیند امروز به جای حرکت خودروها فقط مشکلات به وجود آمده برای ساکنان روستاهای در مسیر این آزادراه بیش از هر چیز دیگری نمایان است.
۱۰ سال است که پروژه آزادراه ارومیه – تبریز در دست احداث است و هنوز هم خبری از اتمام و بهرهبرداری آن نیست. اگرچه وعده افتتاح این پروژه توانسته به برگی برای جمعآوری رأی برای مسئولان مختلف تبدیل شود، اما روستاهای مسیر حد فاصل ارومیه تا پل میان گذر را با مشکلات زیادی مواجه کرده و ساکنان این مناطق برای عبور و مرور به دلیل نبود تقاطع یا راه مناسب هر روز با معضلات متعددی روبهرو میشوند.
اهالی «شورکند» و دهها روستایی که راه شورکند مسیر ورودی آنها به محل زندگیشان است، به دلیل حل نشدن مشکل راه دسترسی به سختی اقدام به رفت و آمد میکنند و در فصول پاییز و زمستان که باران و برف این مناطق را در بر میگیرد تقریباً راهشان بسته میشود و آنها نمیدانند این بازی تا چه زمانی ادامه دارد.
وعدهای بیاثر
بیشک اگر بخواهیم به یکی از طرحهای زیربنایی حوزه راه در منطقه شمال غرب کشور اشاره کنیم، باید از آزادراه ارومیه - تبریز نام ببریم. مسیری که علاوه بر کاهش ۱۰کیلومتری فاصله بین دو شهر، میتواند بسترساز رشد و شکوفایی اقتصادی منطقه شمال غرب و توسعه صنعت گردشگری در مناطق پیرامون دریاچه ارومیه شود، اما طی یک دهه اخیر و به خصوص از سال ۹۵ به بعد تقریباً هر سال مسئولان وعدههایی برای اتمام و بهرهبرداری از این پروژه دادهاند و تا به امروز هیچ کدام عملی نشده است.
سال قبل مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان غربی با اشاره به اهمیت تکمیل آزادراه ارومیه – تبریز یکی از سیاستهای اصلی این اداره کل را احصا پروژههای مختلف و جذب سرمایهگذار جهت تکمیل پروژههای نیمه تمام عنوان کرده و گفته بود: «در این راستا جهت تکمیل پروژه آزاد راه جذب سرمایهگذار محقق شد.»
آنطور که سیدمحسن حمزهلو عنوان کرد، هدف اصلی از جذب سرمایهگذار برای این آزادراه که شامل شش قطعه و تکمیل قطعات ۱، ۲ و۴ و احداث قطعه ۳، ۵، ۶ همچنین تکمیل تونلها بوده که مجموعاً به طول ۱۶۴ کیلومتر است.
وی با اشاره به کلیات این سرمایه گذاری گفت: «موافقت اولیه انجام گرفته است و جلسهای در تهران با حضور سرمایهگذار پروژه تشکیل خواهد شد. براساس قول مساعد سرمایهگذار، پیشبینی میشود این پروژه تا دو سال آینده تکمیل شود.»
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان غربی وعده دو ساله برای تکمیل پروژه را داده بود که حالا یکسال از آن گذشته و هنوز هیچ اتفاق خاصی رخ نداده است.
هر چند اوایل آذر سال جاری استاندار آذربایجان غربی درخصوص توقف فاز سوم آزاد راه ارومیه - تبریز گفته بود که مشکلات مربوط به پیمانکار این آزادراه برطرف شده و در همین ماه (آذرماه) تعیین تکلیف خواهد شد، ضمن اینکه عملیات احداث فاز سوم بزرگراه ارومیه - تبریز آغاز میشود.
عمر وزیر کفاف نداد
پروژه آزادراه ارومیه تبریز به طول تقریبی ۱۶۴کیلومتر از شهر ارومیه آغاز و با گذر از پل میانگذر دریاچه ارومیه و جزیره اسلامی با عبور از سه راهی خاصبان و جنوب شهر سهند به شهر تبریز متصل میشود.
این پروژه در شش قطعه اجرا میشود که قطعه اول و دوم آن در حوزه جغرافیایی آذربایجان غربی واقع شده و روند اجرای آن به اتمام رسیده است. به گفته مسئولان از قطعه سوم به بعد که در استان آذربایجان شرقی واقع شده، کارها به کندی پیش میرود، اما حقیقت این است بحث روی قطعه سوم که باید توسط کدام استان تکمیل شود، طرح را در بلاتکلیفی قرار داده است.
سردرگمی و بیبرنامگی آزادراه ارومیه - تبریز برای امروز و دیروز نیست و وقتی به حرفهای هرکدام از مسئولان در هر جایگاهی مراجعه میکنیم، مشخص میشود فقط حرف زدهاند، وعده دادهاند و دیگر هیچ.
وقتی مرحوم رستم قاسمی، وزیر راه و شهرسازی سابق در جریان بیست و یکمین سفر هیئت دولت به آذربایجانغربی که اردیبهشت سال جاری صورت گرفت، به این منطقه رفته بود در بازدید از قطعه سه آزادراه ارومیه ـ تبریز گفته بود: «این طرح به هر دلیلی سالهاست متوقف شده که برای از سرگیری تونل و پروژه باید جلسهای جهت تعیین تکلیف ادامه کار با بنیاد تعاون ناجا برگزار شود. بالاخره باید معلوم شود که این پروژه را ادامه میدهند یا رغبت ندارند که به نظر میرسد با شرایط فعلی تمایلی به ادامه پروژه ندارند.»
وی تصریح کرده بود: «به زودی جلسه ویژه این پروژه را در تهران برگزار خواهیم کرد، باید این آزادراه تعیین تکلیف شده و با حضور نمایندگان هر دو استان مجاور بررسیها انجام پذیرد. آزادراه ارومیه ـ تبریز ردیف معلوم و مشخصی دارد و بخشی از آن نیز مربوط به سرمایهگذاری است.»
به هر حال مهمترین بخش این پروژه مربوط به تونل ۲ هزارو ۲۰۰ متری است که در صورت اتمام، میتواند کاهش ۱۰ تا ۱۲ کیلومتری مسیر بین ارومیه و تبریز را به همراه داشته باشد، اما با توجه به روند بسیار کند عملیات اجرایی به نظر میرسد نباید به این زودیها منتظر بهرهبرداری از این طرح فاخر باشیم!
زمینگیر شدن و کندی اجرای پروژه به ناتوانی در جذب سرمایهگذار و عدم پیگیری عملکرد پیمانکار برای اتمام آن عنوان شده است.
در حال حاضر مدیریت ساخت آزادراه ارومیه - تبریز در دست وزارت راه و شهرسازی است، اما تعلل در خلع ید پیمانکار و جذب سرمایهگذار جدید موجب توقف روند انجام کارها و پیشرفت طرح شده که آن را به یکی از چالشهای اساسی و مطالبه جدی مردم تبدیل کرده است.
