اگر قرار باشد يكي از استانهايي كه در بحبوحه جنگ تحميلي رشادتهاي بينظيري از خود نشان داده و در اين مسير خسارات و آسيبهاي زيادي هم ديده را نام ببريم بايد به كرمانشاه اشاره كنيم. جايي كه در دوران سازندگي هم نتوانست به طور شايسته توسعه يابد. اما اين استان آنقدر ظرفيت گردشگري دارد كه در صورت توجه و استفاده از آنها ميتواند در كمترين زمان اتفاقات خوبي را رقم زده و شاهد تحولي بزرگ در اقتصاد خود باشد. سالهاست كه ظرفيتها و استعدادهاي تاريخي، طبيعي، زيارتي، مذهبي و انساني كرمانشاه عمدتاً ناشكفته باقي ماندهاند. توانمنديهايي كه استفاده از آنها در جذب گردشگر در جهت كمك به توسعه اجتماعي و اقتصادي، افق روشني را براي كرمانشاه رقم ميزند. در اين ميان منطقه طاق بستان با تمام آثار تاريخي، داشتهها و زير مجموعههايش، و ارائه سطوح مختلفي از خدمات، داراي ارزشهاي اقتصادي زيادي است كه حالا در ليست مسئولان براي ثبت جهاني قرار گرفته است.
گردشگري يك صنعت نوپا در استان كرمانشاه است كه با وجود تلاشهاي صورت گرفته، هنوز توسعه و گسترش آن با موانع و مشكلات زيادي روبهرو است. ذات صنعت گردشگري به گونهاي است كه براي موفقيت و پايداري آن نياز به زنجيره تأمين خدمات پيوسته دارد و هر چقدر زنجيره ارزش گردشگري در منطقهاي به هم پيوستهتر باشد و ذينفعان آن بتوانند تعامل و همكاري خوب و مؤثري با هم داشته باشند، به همان ميزان صنعت گردشگري نيز پيشرفت خواهد داشت. درك اهميت زنجيره ارزش گردشگري موضوع بسيار مهمي است و زماني ميتواند به درستي عمل نمايد كه متوليان صنعت گردشگري به صورت واقعي و عملي بتوانند اين موضوع را در شمار اولويتهاي برجسته توسعه قرار دهند.
ثبت جهاني، يك مطالبه عمومي
مسئولان حوزه گردشگري كرمانشاه درصدد هستند تا با جهاني كردن آثار و ميراثشان، گام اول براي جذب گردشگر داخلي و خارجي را محكم بردارند. در همين رابطه مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان با اشاره به اينكه ثبت جهاني طاق بستان بايد به مطالبه عمومي تبديل شود از تدوين پرونده ثبت جهاني «طاق بستان» و «اسب كُرد» تا پايان سالجاري خبر داده و ميگويد كه يكي از راههاي پيشرفت، داشتن برنامه و اولويتبندي به منظور دستيابي به نتايج مطلوب است. محمدرضا سهيلي توجه به حوزه گردشگري را از اولويتهاي اين اداره عنوان كرده و به «جوان» ميگويد: «دستيابي به اهداف مورد نظر در اين حوزه نيازمند كمك و ياري ساير دستگاهها خواهد بود كه اشتغال مناسب در گردشگري را به همراه خواهد داشت.»
تأمين اعتبارات محرك پيشرفت
نود ويك سال پيش بود كه طاق بستان ثبت ملي شد و از آن زمان تا حالا و در دورههاي مختلف سعي شده تا اين اثر به ثبت جهاني برسد.
حالا ثبت جهاني طاق بستان و اسب اصيل كُرد، دو هدف اصلي حوزه گردشگري براي ايجاد اشتغال و توسعه و شكوفايي صنعت گردشگري در كرمانشاه تعريف شده و مسئولان درصدد هستند تا به هر نحو ممكن اين كار را انجام دهند. از آنجه كه هر كشور سالانه تنها يك سهميه براي به ثبت رساندن آثار خود در سطح جهاني دارد، كرمانشاهيها ميخواهند ثبت جهاني طاق بستان را به يك مطالبه عمومي تبديل كنند تا امسال در ليست ايران قرار بگيرد.
بر همين اساس مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كرمانشاه با بيان اينكه ثبت جهاني اسبكُرد و ثبت جهاني طاق بستان از معبد آناهيتا تا مجموعه شهرهاي تيسفون در كشور عراق به عنوان پرونده مشترك بين كشور ايران و عراق بوده كه ثبت آنها خارج از سهميه ثبت جهاني در ايران در سال آينده درخواست خواهد شد، به پروند ثبت جهاني اسبكُرد اشاره كرده و ميگويد: «اين پرونده تا پايان سالجاري تدوين خواهد شد. در ۱۹ ديماه سالجاري اسبكرد با عنوان «ثبت ملي آیينهاي سنتي اسبكرد» ثبت ملي ميشود و به منظور معرفي بيشتر اين اسب در اوايل اسفند ماه نيز جشنواره بينالمللي اسبكرد را خواهيم داشت.» سهيلي ادامه ميدهد: «اشتغالزايي هدف اصلي اين حوزه بوده و براي تحقق اين هدف نيازمند اعتبارات بيشتري هستيم كه امسال با پيگيريهاي انجام شده اعتبار ۲۰ ميليارد توماني سال گذشته ۱۰ برابر شد و با سفر رياست جمهوري مصوبه ۲۰۰ ميليارد توماني را دريافت كرديم.»
به گفته اين مسئول، اساس كاري كه در اداره ميراث فرهنگي استان كرمانشاه بايد دنبال شود استفاده از ظرفيتهاي بالقوه اين حوزه در سه بخش ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري است.
توجه به حضور بخش خصوصي
هر چند هميشه عنوان ميشود صنعت گردشگري بسيار سودده بوده و بازده خوبي دارد اما نبايد فراموش كرد كه هر بخش آن ابتدا به سرمايهگذاري چشمگير نياز دارد و با وجود اعتبارات قابل توجهاي كه براي انجام فعاليتهاي بزرگ در حوزه گردشگري و ميراث فرهنگي كرمانشاه در نظر گرفته شده است، حتماً بايد به سرمايهگذاران بخش خصوصي نيز توجه ويژهاي شود.
مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كرمانشاه نيز با تأكيد بر نيازمندي به حضور سرمايهگذاران بخش خصوصي، ميگويد: «اعتبار ۲۰۰ ميليارد توماني سرمايهگذاري بخش خصوصي در حوزه گردشگري نسبت به سال گذشته روند افزايشي داشته و در سالجاري به بيش از 5 هزار ميليارد تومان رسيده است.» وي از سرمايهگذاري ۱۰۰ميليارد توماني بخش خصوصي براي مجموعه تاريخي بيستون خبر داده و ادامه ميدهد: «اين مجموعه تاريخي اولين سايت جهاني كشور در حوزه تأمين زيرساختها از طريق سرمايهگذاري بخش خصوصي بوده كه اكنون نيز براي تبديل اين سايت جهاني به مجتمع گردشگري با اعتبار ۱۰۰ ميليارد توماني پاي كار آمده است.» كرمانشاه آنقدر ظرفيت دارد كه اگر فقط در سه حوزه گردشگري يعني گردشگري روستايي و غذا و سلامت تمركز كند، شاهد تحولي عظيم خواهد بود.
همجواري با كشور عراق، توسعه گفتوگوهاي گردشگري سلامت در سطح خرد و كلان، پيشينه استان به لحاظ توانمندي در بخش زيرساختهاي سخت و نرم در حوزه پزشكي، مركزيت كرمانشاه براي چهار استان همسايه و داشتههاي ديگر، از جمله عواملي است كه نويدبخش افق روشني براي توسعه گردشگري سلامت در منطقه است. امروز ديگر كمتر كسي پيدا ميشود كه از نقش و اهميت رويدادها به عنوان موتور محركه صنعت گردشگري بيخبر باشد. چنانچه بستر رويدادها فراهم شود و ذينفعان آن با هم هماهنگ باشند با توجه به استعدادهاي خيره كننده استان به لحاظ تنوع آب و هوا، محصولات كشاورزي و باغي و دامي، مراسمات آیيني و مذهبي، طبيعت پهناور و زرخيز، آثار ثبت شده جهاني، و سرمايه ارزشمند انساني ميتوان رويدادهاي بينظيري را طراحي و راهاندازي كند كه هر ساله علاوه بر گردشگران داخلي، ميزبان ميليونها گردشگر خارجي هم باشد.
