صنعت گردشگری میتواند در کمترین زمان ممکن اقتصاد مناطق مختلف کشور را متحول کرده و با رونق کسب و کارهایی که به زیر مجموعههایش مربوط میشود، وضعیت زندگی و امرار معاش مردم را بهبود ببخشد. با اینکه سالها در مورد ظرفیتهای موجود در استانها و شهرستانهای ایران صحبت شده، اما هنوز آنطور که شایسته و بایسته است، اقدامی در زمینه توسعه و آمادگی برای جذب گردشگر صورت نگرفته است. با این حال برخی استانها حرکتهایی کردهاند و در همین راستا شهرستان اهر در آذربایجانشرقی قصد دارد قدمهایی در جهت توسعه صنعت گردشگری خود بردارد. اما مشکل اینجاست که وقتی هم تصمیمی برای انجام کاری گرفته میشود، سازمانها و نهادهای مختلف آنقدر با هم درگیری دارند که حل و فصل آنها خود به زمان زیادی نیاز دارد. مثل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجانشرقی و میراث فرهنگی استان و آب منطقهای و حفاظت محیطزیست و فرمانداری اهر و شهرداری و شورای شهر این شهرستان که باید بنشینند و مشکلاتشان را با هم رفع کنند تا شاید یک سرمایهگذار اعتماد کند وارد این منطقه شود.
آذربایجانغربی از جمله استانهایی است که به واسطه موقعیت جغرافیایی خودش دارای تابستانهای مطبوع و دلنشین و زمستانهای پر برف و لذت بخش است. شهرستانهای این منطقه در زمینه گردشگری آنقدر جاذبه دارند که برای بازدید از تمام نقاط دیدنی تاریخی و طبیعی و باستانی آن حداقل به چند روز وقت نیاز باشد.
حالا مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان از آمادگی برای توسعه زیرساختهای گردشگری شهرستان اهر خبر داده و گفته که برای واگذاری زمین و صدور مجوز تلهکابین در محدوده پارک جنگلی فندقلو و تالاب یوسفلو همکاریهای لازم را انجام خواهند داد.
سیروس داودی با بیان اینکه پیرو مصوبات سفر ریاستجمهوری به آذربایجانشرقی، تجمیع محلهای نمونه گردشگری به جهت جلوگیری از تهدیدات علیه جنگلها و مراتع را دنبال میکنیم، به «مهر» گفته: «این در حالی است با تجمیع محلهای گردشگری از خطرات آتشسوزی در جنگلها کاسته میشود هرچند ۹۵ درصد آتشسوزیها در مناطق حفاظت شده محیطزیست آذربایجانشرقی اتفاق میافتد.» وی با تأکید بر اینکه مناطق حفاظت شده با محیطزیست بوده، اما مالکیت با منابع طبیعی است، ادامه داد: «ما هیچگاه در مناطق تحت مدیریت محیطزیست مانعتراشی نکردهایم. بارها به ادارهکل محیطزیست استان گلایه کردهایم که در مناطق تحت مدیریتشان، متقاضی مجوز که قانوناً وظیفه آنهاست را چرا به سمت منابع طبیعی سوق میدهند. اگر نمیتوانید متولیگری کنید، بگویید منابع طبیعی امور را در اختیار بگیرد.» به گفته داودی، برای هرگونه سرمایهگذاری در پارک جنگلی فندقلو، ابتدا باید ادارهکل محیطزیست آذربایجانشرقی مجوزهای لازم را صادر کند، منابع طبیعی استان نیز برای ایجاد زیرساختهای گردشگری در این منطقه اعلام آمادگی میکند. ضمن اینکه واگذاری مناطق جنگلی از نظر قانونی ممنوع است.
سردرگمی سرمایهگذار
مشکل اصلی در استانها این است که وقتی قرار میشود پروژهای عملیاتی شود، سازمانها و نهادها آنقدر با یکدیگر مشکل و تعارض دارند که کار در همان ابتدا زمینگیر میشود.
درست مثل اهر که تصمیم دارد کارهایی در زمینه گردشگری انجام دهد و سازمانها و نهادها به جان هم افتادهاند. در همین راستا فرماندار اهر با بیان اینکه تداخلات محیطزیست، منابع طبیعی و میراث فرهنگی در پارک جنگلی فندقلو موجب شده تا طرحهای گردشگری در این پارک جنگلی متوقف شود، گفته: «دستگاههای اجرایی برای واگذاری تأسیسات و زیرساختهای گردشگری پارک جنگلی فندقلو از طریق دهیاری اقدام میکنند و این مهم باعث سردرگمی سرمایهگذار شده است.» ابوالفضل غنیزاده از اعلام آمادگی سرمایهگذار بخش خصوصی برای احداث تلهکابین در پارک جنگلی فندقلو خبر داده و تصریح کرد: «احداث تلهکابین در پارک جنگلی فندقلو میتواند منجربه توسعه صنعت گردشگری در مسیر توریستی اهر- مشگینشهر شود، از اینرو باید تداخلات بین دستگاههای اجرایی در پارک جنگلی فندقلو رفع و موانع سرمایهگذاری از میان برداشته شود.»
وی بر ضرورت تعیین ساختار مالکیت پارک جنگلی فندقلو از سوی میراث فرهنگی، محیطزیست و منابع طبیعی تأکید کرد و یادآور شد: «نحوه واگذاری پارک جنگلی فندقلو به سرمایهگذار بخش خصوصی از طریق دهیاری، بلاوجه بوده و سرمایهگذاران بخش خصوصی را با معضل بیثباتی مدیریتی مواجه میکند، به عنوان مثال با گذشت دو سال از کلنگزنی زیپلاین پارک جنگلی فندقلو، اختلاف بین دستگاههای اجرایی مانع شروع عملیات اجرایی شده است.»
ظرفیتهای مغفول مانده و مدیریت ضعیف
کمپ گردشگری سد ستارخان از ظرفیتهای مغفول حوزه گردشگری شهرستان اهر به شمار میآید که بیتوجهی مدیران وقت شهرداری و شورای شهر، خسارت هنگفتی به زیرساختهای آن وارد کرده است.
این در حالی است که اگر این منطقه تحت مدیریت درستی قرار میگرفت میتوانست زمینه ایجاد قایقرانی تفریحی و ورزشی را نیز در سد ستارخان به وجود بیاورد که درآمدزایی خوبی به همراه داشت.
در همین رابطه فرماندار اهر با انتقاد از تخریب زیرساختهای گردشگری و بلاتکلیفی کمپ گردشگری سد ستارخان گفت: «میراث فرهنگی سالهای قبل زیرساختهای گردشگری در کمپ سد ستارخان ایجاد کرده و نهایتاً به شهرداری اهر تحویل داده است و، چون شهرداری وقت کمپ گردشگری سد ستارخان را به حال خود رها کرده، اکنون با فضای تخریب شده مواجه هستیم، از اینرو انتظار داریم تا مدیرکل میراث فرهنگی آذربایجانشرقی نسبت به تعیین تکلیف کمپ گردشگری سد ستارخان اقدام کند.»
وی خواستار حمایت و پیگیری احداث فاز دوم مجتمع آبدرمانی یلسوئی شد و تصریح کرد: سرمایهگذار مجتمع آبدرمانی یلسوئی برای احداث فاز دوم نیازمند ۱۵ میلیارد تومان تسهیلات بانکی است، در فاز توسعه مجتمع آبدرمانی یلسوئی، پمپ بنزین، خانههای بومگردی، استخرهای اختصاصی و نمایشگاه دایمی آثار صنایعدستی و فرهنگی پیشبینی شده است.» اهر میتواند به شکوفایی و توسعه گردشگریاش امیدوار باشد به شرطی که شهرداری این منطقه از بابت سهلانگاری و ترک فعل در نگهداری از کمپ گردشگری سد ستارخان پاسخگو باشد و خسارت وارده به بیتالمال را جبران کند. سپس با تعیین مالکیت از طریق کمیته مشترک میراث فرهنگی و آب منطقهای برای جذب سرمایهگذار اقدام شود. محیطزیست ملزم به آزادسازی محدوده مورد نیاز از مناطق حفاظت شده فندقلو بوده و با اقدام به موقع آن را تحویل منابع طبیعی به منظور سرمایهگذاری طرحهای گردشگری دهد.
