جوان آنلاین: جام جهانی ۲۰۲۲ قطر یک آموزش جدی داشت، فصل فوتبال تدافعی در دنیا به پایان رسیده است. تیمهای قدرتمند صاحب سبک و تیمهایی که حرفی برای گفتن داشتند بیشتر با سیستم مدرن و تهاجمی ۴-۳-۳ به مصاف حریفان رفتند و در اغلب اوقات موفق و پیروز شدند. شاید برخی از تیمها با سیستم۴-۱-۲-۳ارنج شدند و برخی با سیستم ۴-۴-۲ فوتبال زیبایی به نمایش گذاشتند، اما تیمهایی که تاکتیکی و مقتدر ظاهر شدند و یک سر و گردن از سایر رقبا برتر بودند بیشتر با سیستم تهاجمی و تماشاگرپسند ۴-۳-۳ به میدان آمدند. اصل داستان این است فوتبال تغییرات اساسی داشته، تغییراتی بر پایه قدرت بدنی بالا، جوان سازی تیم، دوندگی، پرسینگ از زمین حریف و میل به تهاجم و گلزنی در تمام دقایق.
آنچه مسلم است از این به بعد شاهد توفیق تیمهای ملی و باشگاهی که با سیستم تدافعی سه دفاعه یا با سیستم تدافعی چهار دفاع به اضافه دو هافبک تدافعی بازی میکنند نخواهیم بود، یا اینکه این تیمها ضریب توفیقشان در برابر تیمهایی که با سیستم تهاجمی ۴-۳-۳یا ۴-۴-۲ بازی میکنند بسیار ضعیف خواهد بود.
تردیدی نیست که وقتی تیمی با قدرت تهاجمی بالا به درون زمین مسابقه پا میگذارد، تماشاگران با لذت بیشتری فوتبال را به نظاره مینشیند. از سوی دیگر وقتی فوتبال گلهای بیشتری داشته باشد، جذابتر و دیدنی ترخواهد بود، اتفاقی که در فینال جام جهانی ودر بازی بین آرژانتین قهرمان و فرانسه افتاد. رد و بدل شدن ۶ گل زیبا آن هم در فینال مهمترین بازی فوتبال دنیا بسیار هیجان انگیز و فراموش نشدنی است.
شاید بر همین اساس است که مربیان نسل نو جهان (آنهایی که از دانش به روز و با استفاده از ابزار آنالیز دقیق کامپیوتری و علمی بهرهمند میشوند) به شدت تمایل دارند با ۳ مهاجم یا با تعداد عناصر تهاجمی بیشتری به دروازه حریفان یورش ببرند. دوران بازیهای دفاعی و مبتنی بر ضد حملات دیگر به پایان رسیده است. با روش جدید فیفا که در هر نیمه ۵ دقیقه تا ۱۰ دقیقه وقت اضافه از سوی داوران اعلام میشود و اوقاتی که بابت تعویضها استفاده میشد یا مصدومیتهای طولانی مدت و استفاده از سیستم var به زمان مرده بازی اضافه شده و بازی فوتبال جذاب تر، دیدنیتر و تماشاگرپسندتر شده است.
این مهم است که تماشاگران فوتبال بتوانند صد دقیقه یا گاهی اوقات حتی ۱۱۰ دقیقه فوتبالی دیدنی دوطرفه پرفشار و با حملات فراوان با موقعیتهای گل بیشمار به نظاره بنشینند. در پایان بازی هم نتیجه پرگل ثبت شود. امروز دیگر تیمی برنده زمین مسابقه را ترک میکند که فشار تهاجمی بیشتری روی دروازه حریف وارد بیاورد. آن تیمی که به دفاع مطلق یا دفاع صرف روی میآورد، حتی اگر در یک بازی و بر اثر ضد حمله به گل برسد در مسابقاتی که حالت تورنمنتی دارد مثل جام جهانی، جام ملتها یا جام باشگاههای جهان، لیگ قهرمانان آسیا یا لیگ قهرمانان اروپا قطعاً توفیقی در ادامه راه نخواهد یافت. به اینجا رسیدیم تا بگوییم تکلیف تیم ملی ایران برای جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳ قطر که به احتمال خیلی زیاد در اواخر سال ۲۰۲۳ یا اوایل ۲۰۲۴برگزار میشود، روشن میشود. استفاده از هرگونه مربی با تفکر دفاعی محتاط و ترسو به هر بهانه و به هر دلیل قطعا نتیجهای مطلوب در پی نخواهد داشت.
آنچه مسلم است تیم ملی ایران چه بامربی ایرانی چه با مربی صاحب سبک خارجی باید به روح فوتبال تهاجمی که اتفاقا در گذشته مهمترین شاخصه فوتبال کشور بود بازگردد.
مربی جوان ایرانی یا مربی با دانش خارجی باید شهامت و شجاعت جوان سازی تیم ملی و تغییر نسل و بکارگیری جوانان مستعدی که پشت خط بازیکنان بالای ۳۰ سال در جام جهانی مانده بودند، داشته باشد. مربی جدید باید بتواند با تغییر نسل از جوانان جویای نام استفاده کند. این مهم در صورتی که به مربی داخلی برسیم با استفاده از دو یا سه دستیار قدرتمند با دانش و باسابقه مناسب بسیار خوب و عاقلانه است.
نگارنده معتقد است که استفاده از مربی داخلی که شناخت کافی از فوتبال ایران داشته باشد، در کنار استفاده از دستیاران تخصصی خارجی که با علم آنالیز، بدنسازی و البته کوچینگ آشنایی کامل داشته باشند شرایطی ایده آل است. اما به هر دلیلی اگر هیئت رئیسه فدراسیون و کمیته فنی در جمع بندیهای شان به مربی خارجی رسیدند حتماً باید از مربی جوان با انگیزه آشنا به فوتبال روز صاحب سبک و البته علاقهمند به ارائه فوتبال تهاجمی استفاده کنند. فصل استفاده از مربیان ترسو، کسانی که تفکر دفاعی و تفکری دارند که با استفاده از ضد حملات در فوتبال پیروز بشوند، سالهاست که گذشته و فوتبال امروز فوتبال سراسر تهاجمی است. استفاده از سه هافبک و سه مهاجم و استفاده از یک شماره ۱۰ خلاق و با برنامه، بازی ساز و کسی که بتواند به تنهایی گره بازی را باز کند در مواقعی که بازی دچار بنبست تاکتیکی و ضد تاکتیکهای حریف قرار میگیرد، بسیار ضروری است؛ ایرادی که چند سال است فوتبال ایران به خصوص در رده ملی از آن رنج میبرد. یک شماره ۱۰ با دانش، جوان انرژیک، بافکر و خلاق بسیار مهم و تعیینکننده است. درست است که در چند سال گذشته تیم ملی ایران و باشگاههای کشور از خلع یک بازی ساز شماره ۱۰ و طراح در خط هافبک رنج میبرده، اما با ایمان و اتکا به جوانان مستعد کشور میتوان این خلأ را پر کرد. بازیکنان جوانی که برای جام ملتهای آسیا و جام جهانی ۲۰۲۶ آیندهساز فوتبال کشور خواهند بود. وقت آن است که تیم ملی از بازیکنانی که در آستانه سی سالگی یا در سن ۳۲، ۳۴ و ۳۵ سال هستند برای همیشه خداحافظی کند.
فوتبال، ورزش جوانان است و برای اینکه تیم ملی از تجربه خالی نماند میتوان به بازیکنان ۳۰ سال مانند مهدی طارمی یا علیرضا جهانبخش اجازه داد نقش افراد با تجربه تیم را بازی کند. البته اگر لازم شد بازیکنانی که نزدیک ۳۰ سال هستند از روی نیمکت ذخیرهها نظارهگر عملکرد ملی پوشان جوان و با انگیزه تیم ملی فوتبال باشند. با امید به احیای تیم ملی فوتبال و درخشش در جام ملتهای ۲۰۲۳ قطر.
