روزهای شلوغ والیبال ایران با حذف از قهرمانی جهان به پایان رسید. در شرایطی که با تعویق بازیهای آسیایی یکی از رویدادهای تابستان کم شد، اما تیم ملی والیبال دو تورنمنت مهم لیگ جهانی و رقابتهای قهرمانی جهان را پشت سرگذاشت، با این تفاوت که در نخستین رویداد درخشش قابل قبولی داشت، اما در رویداد دوم نتوانست انتظارات را برآورده کند.
مهمترین تغییر ایجادشده در تیمملی حضور کادر تمام ایرانی بود؛ اتفاقی که در یک دهه اخیر سابقه نداشت، اما داورزنی، رئیس فدراسیون این ریسک را پذیرفت و به بهروز عطایی و دستیارانش اعتماد کرد، البته این تغییر رویه به مذاق برخیها خوش نیامد و انتقادهایی را درپی داشت، منتها نتایج به دست آمده در لیگ جهانی نگرانیها را برطرف کرد و بسیاری از منتقدان قبلی به حامیان عطایی تبدیل شدند. با توجه به عملکرد بلندقامتان در این رقابتها، انتظارات دوباره از تیمملی بالا رفت و همه منتظر تکرار آن نتایج درخشان در جهانی ۲۰۲۲ بودند که متأسفانه این اتفاق رخ نداد.
بین این دو رویداد یک ماه فاصله بود و به نظر میرسد شرایط به گونهای پیش رفت که اعضای تیمملی نتوانستند درخشش لیگ ملتها را در جهانی تکرار کنند. در این مدت کادرفنی قاعدتاً باید ریکاوری روحی و جسمی، آنالیز دقیق بازیها و حریفان، بررسی ضعفها و مرور تاکتیکهای متناسب با حریفان را در دستور کار قرار میداد. با شناختی که از آقای عطایی داریم و با توجه به عملکرد خوب اخیر تیمش، قطعاً این مسائل مورد توجه قرار گرفته، اما نتیجه مطلوب نداشته است. برخلاف تورنمنت قبلی، در جهانی خبری از انگیزه بالا نبود، البته منکر تلاش ملیپوشان نیستیم، اما روحیه جنگندگی آنها در اسلوونی قابل قیاس با لیگ ملتها نبود. شاگردان عطایی در این مسابقات بعد از عقبافتادن از رقبا بدون انگیزه برای جبران امتیازهای ازدسترفته تلاش میکردند. این مسئله انتقاد کارشناسان را نیز به همراه داشت.
قرار گرفتن در گروه آخر مسابقات برای تیمملی مناسب به نظر میرسید، اما با شروع بازیها، سطح آمادگی بازیکنان ما و رقبا مشخص شد. دیدار اول با آرژانتین بود؛ تیمی که هم ما از آنها شناخت خوبی داریم و هم آنها از ما. در حالی که تصور میشد یک برد نسبتاً راحت در انتظارمان باشد، اما ایران در همان گام نخست به دردسر افتاد و به سختی از سد حریفش گذشت. مصر حریف بعدی بود که ۳ بر یک شکست را پذیرفت، با این حال یک نکته را نباید فراموش کرد؛ ملیپوشان دو ست اول بازی را با اختلاف به پیروزی رسیدند، اما در حالی که میتوانستند یک برد ۳ بر صفر و قاطع کسب کنند، ست سوم را با ۳ امتیاز اختلاف به مصریها واگذار کردند و بازیکنان حریف برای کامبک زدن و تغییر نتیجه حسابی روحیه گرفتند تا جایی که تیم مصر تا لحظه آخر پایاپای پیش آمد و در نهایت هم ۲۶ بر ۲۴ ست چهارم را به ایران باخت. این نتیجه نشان داد ملیپوشان کشورمان خیلی زود حریف را دستکم میگیرند و دست از تلاش میکشند. این تفکر باعث شد کار تیم گره بخورد. بازی با هلند را هم اگر میبردیم مسیر راحتتری پیشرویمان بود، اما ضعفهای زیاد مانع از تحقق این هدف شد و مجبور به رویارویی با برزیل شدیم. همانطور که انتظار میرفت، قناریهای مدعی با حملات کوبنده و دفاع برنامهریزیشده حتی اجازه پیروزی در یک ست هم به ما ندادند. باخت به برزیل پایان مسیر ایران در قهرمانی جهان بود، در حالی که حریفمان در نهایت مقام سوم رقابتها را از آن خود کرد.
بررسی دقیق عملکرد تیم در این رقابتها و همچنین میزان راندمان تکتک نفرات اعزامی ضروری است. آمار و ارقام هر مسابقه به وضوح نقاط ضعف و قدرت تیمملی را نشان میدهد. برای موفقیت در تورنمنتی مثل قهرمانی جهان، مدعیان باید دفاعی مستحکم و ششدانگ داشته باشند. ایران در این دوره از این مسئله ضربه خورد و امتیازات زیادی را از دست داد. مهار ضربات کوبنده بازیکنان بلندقامت تیمهای مطرح اصلاً کار سادهای نیست و تنها با برنامهریزی و تمرینات سخت و مداوم میتوان به این هدف رسید. از طرفی سرویسهای دقیق و طوفانی برای هر تیمی یک برگ برنده محسوب میشود. توجه ویژه روی این موضوع آن هم در لیگ ملتها و قهرمانی جهان حائز اهمیت است. ذکر این نکات به این معنی نیست که دیگر نباید به جوانان اعتماد کرد. تمامی نفرات جوان و مستعدی که عطایی به آنها در دو رویداد اخیر میدان داد، ثابت کردند شایسته پوشیدن پیراهن تیمملی هستند و در آینده نزدیک جا پای ستارههای نسل قبل خواهند گذاشت. بازیکنانی، چون اسفندیار، وادی، صابر کاظمی و اسماعیلنژاد باید بیش از پیش آبدیده شوند و در تورنمنتهای بینالمللی شرکت کنند. سرمایهگذاری هدفمند روی آنها و همچنین رصد سایر جوانان شاغل در لیگ برتر ثمرات بسیاری برای والیبال ملی در پی خواهد داشت.
ایستادن در رده سیزدهم جهان با وعده سرمربی همخوانی نداشت. عطایی قول داده بود امسال بهتر از دوره قبل نتیجه بگیریم، اما این وعده عملی نشد، منتها اینها نباید بهانهای شود برای آنکه از حمایت تیمملی دست بکشیم. اینکه الان همه منتظر درخشش تیمملی والیبال در رقابتهای جهانی و عرضاندام در بین بهترین تیمهای دنیا هستند، حاصل یک دهه حمایت، صبر و برنامهریزی بوده است. همچنان باید به این مسیر ادامه دهیم و ضمن حمایت از جوانگرایی و استفاده از تمام پتانسیل موجود، اهداف بلندمدت را نیز ترسیم کنیم و هدفگذاریهای بزرگ را در دستور کار داشته باشیم. تا یک سال آینده تیمملی رقابتی پیشرو ندارد، فرصت خوبی است در تعطیلی مسابقات ملی و شروع بازیهای باشگاهی، مسیر تیمملی در آینده مشخص شود و کادرفنی بر اساس رسیدن به اهداف تعیینشده گام بردارد. رصد دقیق مسابقات لیگ و زیرنظر گرفتن عملکرد بازیکنان مستعد قطعاً به سود والیبال ملی خواهد بود. اینکه برای هر پست چند بازیکن آماده و قابلاعتماد در اختیار تیمملی باشد، دست سرمربی را برای انتخاب نفرات و تعیین تاکتیکهای تیمی باز میگذارد.
