از دو شنبه گذشته که ایران پاسخ برجامی خود را در اختیار اتحادیه اروپا قرار داد، واشنگتن همچنان میگوید که در حال بررسی این پیشنهاد است. ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه امریکا پنج شنبه در جلسه مطبوعاتی وزارت امور خارجه این کشور با اعلام این موضوع به خبرنگاران گفته بود: «طبق درخواست، ما همچنان بازخورد خود را به طور مستقیم و خصوصی به اتحادیه اروپا منتقل میکنیم.»روز جمعه نیز یک مقام وزارت امور خارجه این کشور با رد گزارشهایی درباره هرگونه اعلام موضع امریکا، اظهارات پرایس را به نوعی تکرار کرد و گفت: «ما در حال بررسی پاسخ ایران به پیشنهاد اروپا هستیم و ارتباط منظم خود را با اتحادیه اروپا حفظ کردهایم.»از طرفی دیگر، همان روز وبگاه امریکایی دیپلماتیک به نقل از مقامات اروپایی گزارش داد که اتحادیه اروپا منتظر پاسخ ایالات متحده است. این در حالی است که یک مقام اتحادیه اروپا عصر پنج شنبه به وقت واشنگتن در خصوص زمانی که انتظار میرود ایالات متحده پاسخ خود را ارائه دهد، گفته بود: «هر لحظه، اما البته ممکن است فردا باشد». یکی دیگر از مقامات اروپایی هم روز پنج شنبه گفت: «در انتظار واکنش امریکا هستیم.»
در ادامه اعلام موضوع بی نام و نشان مقامات امریکایی و اروپایی، باید اظهارات یک مقام ارشد امریکایی را هم اضافه کرد. او در گفتگو با شبکه خبریسیانان درباره آخرین وضعیت مذاکرات احیای برجام گفت: «اکنون در مقایسه با دو هفته پیش به حصول توافق در وین نزدیکتر شدهایم، اما هنوز نتیجه نامشخص است، زیرا برخی شکافها به قوت خود باقی مانده است. رئیسجمهور بایدن تنها توافقی را تأیید خواهد کرد که منافع ملی ما را تأمین کند.»موضع این مقام امریکایی در واقع تکمیلکننده پازلی است که رابرت مالی، نماینده دولت امریکا در امور ایران و مذاکرهکننده اصلی این کشور در مذاکرات وین هفته گذشته روی میز گذاشت. مالی در گفتگو با شبکه «پیبیاس» به صراحت گفته بود: «توافقی نشده، چون تا بر سر همه چیز توافق نشود بر سر هیچ چیز توافق نشده است.»مالی اضافه کرد: «یک متن وجود دارد. فهم مشخصی از اینکه هماهنگکننده اتحادیه اروپا چه نظری دارد وجود دارد.»سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه نیز چهار شنبه گذشته به خبرگزاری «تاس» گفت که اگر چه کار روی احیای برجام در خط پایان است، اما هنوز پرونده همه موضوعات بسته نشده است. این مقام روس خاطرنشان کرد: «کار در قالب وین برای احیای برجام در خط پایان است. هنوز همه مسائل بسته نشده، اما تماسهای فشرده در سطوح مختلف ادامه دارد. هیئت روسیه نزدیک و سازنده در حال کار با همکاران خود است.»به نظر میرسد امریکا که پیشتر با تضمین دادن به ایران در زمینه عدم خروج از برجام و لغو همه تحریمها مخالفت کرده بود، حالا بازی را به راه انداخته است که برخلاف فضاسازی موجود میتواند بعد از مدتی، اما و اگر، این بار هم با پاسخهای ایران مخالفت کند.
کنگره همچنان در مسیر تحریم
اگرچه اینطور القا میشود که امکان دستیابی به توافق زیاد است، اما همزمان گروهی از نمایندههای کنگره امریکا طرحی برای دائمی کردن یکی از قانونهای تحریمی علیه ایران ارائه کردهاند. هدف این طرح، دائمی کردن «قانون تحریمهای ایران» است که به «قانون داماتو» هم شهرت دارد و به رئیسجمهور ایالات متحده اجازه اعمال تحریمهای ثانویه علیه بخش انرژی ایران را میدهد. قانون داماتو در سال ۱۹۹۶ به تصویب کنگره رسید. از آن زمان به بعد، مفاد این قانون به نحوی توسعه یافتهاند تا دیگر صنایع ایران را هم شامل شوند. این قانون هر ۱۰ سال یک بار تمدید میشود. تیم اسکات یکی از این نمایندگان درباره این طرح گفته است: «تحریمهای امریکا یک بازدارنده ضروری ضد این رژیم خطرناک و بیثبات است و به همین دلیل است که طرح من به دنبال آن است تا تحریمها علیه ایران را دائمی کند.»سناتور هاسان هم گفت: «ایران مکرراً اقدامات بیثباتکنندهای در خاورمیانه انجام داده است. این طرح دو حزبی اطمینان حاصل خواهد کرد که ما تحریمها علیه ایران را ادامه خواهیم داد.»
تحریمهای امریکا یا به واسطه صدور یک مصوبه قانونی از سوی کنگره امریکا وضع میشوند یا به وسیله حکمی (دستور اجرایی) که رئیسجمهور صادر میکند. البته نوعی از همپوشانی هم بین این دو وجود دارد. جدا از دستورات اجرایی که رئیسجمهور به ابتکار خود صادر کرده است، یکسری دستورات اجرایی دیگر نیز صادر شده که مبتنی بر مصوبات کنگره هستند یا متعاقباً در مصوبات کنگره تأیید شدهاند.
