علیرضا وهاب زاده، کارشناس حوزه سلامت از آمار بالای مراجعه مردم بر اثر نزاع و درگیری¬ها به بیمارستان¬ها خبر داد و گفت: «روز گذشته تنها در یکی از بیمارستان¬های تهران، بیش از ۱۸۰ عمل جراحی دست و پلاستیک به صورت اورژانسی که ناشی از جراحات نزاع بود انجام شد. این در حالی است که مراجعات اورژانسی مربوط به دعوا و درگیری در دو روز آخر هر هفته افزایش چشمگیری دارد که عمده آن مربوط به موارد شرب خمر و در حالت مستی است.» نزاع و خشونت، جدلهایی است که با انگیزه-های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی در بین افراد جامعه به صورت فردی یا جمعی اتفاق می¬افتد. این قبیل حوادث در سالهای گذشته همراه با رشد و افزایش بوده و بیشترین موارد ارجاعات به پزشکی قانونی هم به علت نزاع بوده است. طبق آمار سازمان پزشکی قانونی کشور، بیش از ۳۰ درصد از کل ارجاعات به بخش معاینات بالینی پزشکی قانونی مربوط به آسیب دیدگان نزاع است. طبق اعلام این سازمان، سال گذشته، ۵۸۶ هزار و ۲۸۳ مصدوم نزاع به مراکز پزشکی قانونی مراجعه داشته¬اند که این رقم در مقایسه با سال قبل تغییر چندانی نداشت و تنها دو دهم درصد بیشتر شده بود. استان¬های تهران با ۹۶ هزار و ۴۹۶، خراسان رضوی با ۵۱ هزار و ۶۳۰ و اصفهان با ۴۱ هزار و ۶۴ نفر بیشترین و استانهای ایلام با سه هزار و ۴۹۰، بوشهر با سه هزار و ۶۴۱ و خراسان جنوبی با چهار هزار و ۱۶۴ نفر کمترین آمار ارجاعات نزاع را داشتند. در گزارش دیگری از این سازمان، از میان مراجعهکنندگان نزاع در سال ۱۴۰۰، تعداد ۳۹۱ هزار و ۶۲۵ نفر مرد و ۱۹۴ هزار و ۶۵۸ نفر زن بودهاند.
طبق آمارهای به دست آمده، در ماههای خرداد با مراجعه۶۰ هزار و ۱۷۵ و در شهریور با مراجعه ۶۰ هزار و چهار نفر پر ارجاع¬ترین ماههای سال ۱۴۰۰ بوده است. پس می¬توان نتیجه گرفت در فصل تابستان، گرما و تأثیر آن بر روی افراد با کاهش آستانه تحمل، یکی از علتهایی است که موجب افزایش این آسیب اجتماعی می¬شود. همانطور که اشاره شد عوامل موثر در نزاع و درگیری، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی است، اما این سئوال مطرح است که سهم هر کدام چه میزانی را در بر می¬گیرد؟ از مهمترین مواردی که میتوان نام برد، فقر، بیکاری، بی¬سوادی، بی¬عدالتی، تعصب، تنوع فرهنگی، تنوع زیستی و بی¬توجهی به شرع و دین و ... است. علاوه بر موارد نام برده شده، وقتی مردم در بعضی موارد با کاستی¬هایی در قانون روبرو می¬شوند، احساس می¬کنند درحقشان احجاف شده است و قانون پشتیبان و حامی آنها نیست. دیگر مورد، نابرابری در بین اعضای جامعه است. وقتی در محلی دسترسی افراد به منابع ارزشمندی مثل ثروت، درآمد، تحصیلات و ... متفاوت باشد خود انگیزه¬ای برای شروع نزاع خواهد بود. بسیاری از آسیب شناسان اجتماعی معتقدند این درگیری¬ها ریشه در فرهنگ دارد و وابسته به آموزش در خانواده است؛ بنابراین خانواده¬ای که آموزش ندیده یا قربانی خشونت است، نمی¬تواند برخورد درست و منطقی در شرایط بحرانی و راهنمای درستی در شرایط بحرانی باشد. از طرفی عدم آشنایی افراد با مهارتهای ارتباطی و اجتماعی از جمله مهارت کنترل خشم و پرخاشگری و مهارت درک موقعیت از عوامل کاهش آستانه تحمل در جامعه است.
طبق گفته کارشناس حوزه سلامت درباره افزایش چشمگیر دو روز آخر هفته که عمده مربوط به شرب خمر و مستی است، می¬بایستی به دین که بخشی از نظام کنترل اجتماعی است اشاره کرد و گفت، باتوجه به ماهیت دین، می¬توان دو کارکرد فردی و اجتماعی برای آن در نظر گرفت. در تعریف کارکرد فردی دین، با اثرگذاری بر روی احساسات درونی افراد باعث نوعی خود کنترلی میشود و در کارکرد اجتماعی دین، از نظامها و سازمانهایی که در معرض تحولات قرار می¬گیرند جانبداری میکند. دین باعث جلوگیری از شکل گرفتن اندیشه مجرمانه و در نتیجه وقوع جرم میشود و به طور کلی میتوان گفت، دین در کنترل افراد در موقعیتهای خطرناک و جرم زا نقش عمدهای ایفا میکند و با پیش بینی توبه، مجرم را اصلاح کرده و از تکرار جرم جلوگیری می¬کند.
در آخر با توجه به مواردی که برای پیشگیری از نزاع و درگیری بیان شد، با بررسی مراجعین نزاع در واحدهای معاینات پزشکی قانونی می¬توان دریافت، بسیاری از این افراد از روی خشم و عصبانیت آنی دست به رفتاری زده¬اند که نه تنها زندگی فرد آسیب دیده را مختل کرده است بلکه زندگی فرد ضارب نیز دچار بحران شده است. در حالیکه تعداد زیادی از این درگیری را می¬شد با صحبت و دخالت و مشورت با بزرگان و ریش¬سفیدان حل و فصل کرد.
