وزیر امور خارجه دولت سیزدهم گفته که ایران با طرفهای مقابل در مورد بیش از ۹۶درصد توافق احیای برجام اتفاق نظر دارد، ولی عملی شدن توافق منوط به تعهد به بهرهمندی کامل ایران «از مزایای اقتصادی» برجام است.
حسین امیرعبداللهیان پنچ شنبه شب در مصاحبه زنده با برنامه «صف اول» با اشاره به مذاکرات احیای برجام گفت: «ما الان در نقطهای هستیم که متن آمادهای پیش روی ماست که در مورد بیش از ۹۶درصد آن در محتوا بین طرفین اتفاقنظر وجود دارد، ولی در این متن همچنان یک نقص مهم وجود دارد و همانطور که بارها اعلام کردهایم، ما (ایران) باید از مزایای اقتصادی این توافق (برجام) به صورت کامل برخوردار شویم.» امیرعبداللهیان افزود: «ما نمیخواهیم از یک روزنه دو بار گزیده شویم، برای برخورداری ایران از منافع اقتصادی این توافق به صورت کامل، امریکاییها باید تعهدات و تضمینهایی را بپذیرند.» وزیر امور خارجه تصریح کرد: «ما برای رسیدن به توافق خوب، قوی و پایدار جدی هستیم. توافق را به هر قیمت و هر توافقی را نمیخواهیم، ما به دنبال توافقی خوب، پایدار و قوی هستیم.» وی با بیان اینکه برای رسیدن به توافق پیامها و رایزنیها ادامه دارد، افزود: هنوز امریکاییها ما را مطمئن نکردهاند که میتوانیم از منافع اقتصادی برجام به صورت کامل برخوردار باشیم. وزیر امور خارجه گفت: در حال تماس و تبادل پیام هستیم که شاخصهای مورد نظر ما در این زمینه به صورت ملموس و دقیق روی کاغذ بیاید تا سپس اعلام کنیم که در نقطه خوب توافق قرار داریم.
۵ هفته بسیار تیره گروسی!
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مصاحبه اختصاصی با نشریه اسپانیایی «اِل پایس» گفته که ایران از تعهدات هستهای خود فاصله گرفته، ولی این فاصله گرفتن به این معنا نیست که آنها در حال ساخت سلاح هستهای هستند. رافائل گروسی گفت: «چارچوب حقوقی برای محدودیتهای داوطلبانه ایران وجود داشت که بخشی از برجام بود. از زمانی که دونالد ترامپ تصمیم گرفت به صورت یکجانبه از این توافق خارج شود، اینها کنار گذاشته شدند. از آن زمان ایران تدریجاً و مرحله به مرحله تعهدات مختلف خود را کنار گذاشت. امروز برنامه هستهای را شاهدیم که به شکل عظیمی گسترش یافته و بسیار فراتر از توافق سال ۲۰۱۵ رفته است و رشد آن فقط کمی نیست بلکه کیفی هم هست و سطح غنیسازی را نیز شامل میشود.» گروسی افزود: «این وضعیت بر این دلالت ندارد که ایران در حال ساخت سلاح هستهای است، اما هیچ کشوری که برنامه هستهای غیرنظامی دارد، غنیسازی را در حد ۶۰درصد انجام نمیدهد؛ بنابراین در وضعیت پیچیدهای قرار داریم، زیرا ایران نهتنها به سرعت و قاطعانه در حال توسعه برنامه هستهای است بلکه بهطور همزمان نظارت آژانس در تمام این حوزهها را کاهش داده است و به نظر من این اتفاق موجب شرایطی حساس شده است. مسائل دیگری نیز در مورد برنامه هستهای ایران وجود دارد که شفافسازی نشدهاند.» وی با تکرار ادعای عدم شفافیت فعالیت هستهای ایران در سه نقطه گفت: «در این سه مکان اطلاعاتی داریم که نوعی از فعالیت ممکن است انجام شده باشد. ما درخواست بازدید دادیم که روند طولانی و سختی داشت، اما در نهایت موفق شدیم. بازرسان ما به آنجا رفتند و نمونهبرداری کردند و نتایج حاکی از وجود مواد هستهای بود. آنجا چه اتفاقی افتاده بود؟ اگر این مواد در آنجا بودهاند، اکنون کجا هستند؟ ارزیابی فنی ما حاکی از این است که توضیحات ایران در این زمینه کافی نبوده است.» او درباره مذاکرات وین، بدون اشاره به دخالتهای سیاسی آژانس که فقط وظیفه فنی دارد، گفت: «ما مذاکرات را مدیریت نمیکنیم، اما بهطور دقیق آن را دنبال میکنیم، زیرا در نهایت ما کسی هستیم که بر آن نظارت خواهیم کرد. آنچه اکنون شاهد هستیم این است که عزم مثبتی مشاهده نمیشود. معتقدم در مورد بخش هستهای، توافق محکمی در دسترس بود، اما حوزههای دیگری هم هست که شامل بخشهای اقتصادی، سیاسی و مالی میشود و در این زمینه توافقی نشده است». مدیرکل آژانس افزود: «نتیجه این است که دید ما برای مدت پنج هفته بسیار تیره بوده و برنامه هستهای ایران به سرعت در حال پیشروی است و در نتیجه اگر هم توافقی حاصل شود، برایم بسیار دشوار خواهد بود تکههای پازل تمام این دورههای زمانی را کنار هم قرار دهم. این کار غیرممکن نیست، اما کار پیچیدهای است و ممکن است نیازمند توافقات خاصی باشد. ما باید پایگاههای داده را بازسازی کنیم که بدون آن هرگونه توافقی روی بنیانی شکننده قرار خواهد داشت، زیرا نمیدانیم چه چیزی در آنجا قرار دارد و چگونه میتوانیم بفهمیم چه مقدار ماده استخراج شده است و چه تعداد سانتریفیوژ بدون استفاده مانده است. بنابراین، این بازه زمانی مرا نگران میکند.»
