یکی از شیوههای مهم تبهکاران برای رسیدن به اهداف مجرمانهشان، استفاده از لباس و تجهیزات پلیسی است. شیوع استفاده از این شیوه سبب شده پلیس از شهروندان درخواست کند هنگام مواجهه با مأموران از آنها کارت شناسایی بخواهند. حقیقت این است که عمده شهروندان به دلیل بیمی که از پلیس دارند، قادر به طرح چنین درخواستی نیستند و از دیگر سو، عمده مأموران پلیس هم مهارت مواجهه با شهروندان را کسب نکردهاند و حاضر نیستند کارت شناسایی خود را نشان دهند. از سوی دیگر بسیاری از پلیسهای قلابی آنقدر در کار خود مهارت دارند که تشخیص آنها برای خود مأموران حقیقی پلیس هم ممکن نیست!
آنها در اجرای نقشههایشان علاوه بر پوشیدن لباس فرم و همراه داشتن تجهیزات پلیسی، کارت شناسایی و حکم قضایی هم به همراه دارند که هیچ کس نمیتواند در جعلی بودن آن تردید کند. مثلاً چندی قبل یکی از مجرمان برای کمک به همدستش که در یکی از مراکز پلیس آگاهی در بازداشت به سر میبرد، لباس فرم به تن کرده و وارد اداره پلیس شده بود که آنجا با هوشیاری یکی از کارآگاهان بازداشت شد.
شیوع استفاده از عنوان پلیس برای ارتکاب اعمال مجرمانه یک پیامد ناگوار برای جامعه به همراه دارد و آن خدشه به اعتماد عمومی است. چندی قبل خبر رسید سارقان مسلح با پوشیدن لباس پلیس، اتوبوس مسافربری را حوالی شهرستان اهواز متوقف کردند و اموال مسافران را ربودند. شب حادثه، اتوبوس در حال عبور بود که خودروی پژو با پلاک انتظامی، اتوبوس را متوقف میکند و راننده و دو سرنشین خودرو که لباس و تجهیزات پلیس به همراه داشتند وارد اتوبوس میشوند و با تهدید، اموال مسافران را سرقت میکنند و از محل متواری میشوند. هرچند سه سارق مسلح خیلی زود بازداشت شدند، اما وحشت مسافران و دنبالکنندگان خبر از تصور حادثهای که روی داده همچنان برقرار است. عمدهترین نگرانی این است که دامنه بروز این شیوه علاوه بر از دست رفتن اموال، اعتماد عمومی را هم هدف قرار دهد و این پرسش را مطرح کند که چرا احساس امنیت مجرمان آنقدر زیاد شده که برای رسیدن به اهدافشان از تجهیزاتی که برای تأمین امنیت به کار میرود، استفاده میکنند؟
تجربه نشان داده همه مرتکبان این جرائم بازداشت نمیشوند و بسیاری از شهروندان به تصور اینکه فردی که از آنها اخاذی کرده یا به آنها آسیب رسانده، مأمور حقیقی است به دلیل بیم از پلیس از پیگیری ماجرا صرف نظر میکنند. آن دسته از مجرمان هم که بازداشت میشوند در جریان دادرسی به اتهام آنها رسیدگی میشود. قانونگذار برای پوشیدن لباس نیروهای مسلح بدون مجوز، مجازات زندان و جزای نقدی تعیین کرده و با توجه به شرایط متهم، دادگاه میتواند هر یک از این دو نوع مجازات را در نظر بگیرد. مطابق ماده ۵۵۶ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات چنانچه فردی اولاً بدون داشتن مجوز رسمی و ثانیاً به صورت علنی لباسهای رسمی مأموران نظامی یا انتظامی جمهوری اسلامی ایران یا نشانها، مدالها و سایر امتیازات دولتی را مورد استفاده قرار دهد، به حبس تعزیری از سه ماه تا یک سال یا جزای نقدی از یک میلیون و ۵۰۰ هزار ریال تا ۶ میلیون ریال محکوم خواهد شد. این بخشی از مجازاتی است که متوجه مرتکبان این جرم میشود؛ بنابراین فردی که برای دسترسی به میلیاردها تومان ریسک پوشیدن لباس پلیس را میپذیرد، تحمل مجازات یک سال زندان و پرداخت ۶۰۰ هزار تومان جزای نقدی برایش مثل آب خوردن است. هرچند سرقت و بروز اعمال مجرمانه پیوستهای زیادی دارد که باید به آن توجه شود، اما وقتی مجرمی این شیوه از عمل مجرمانه را از بین روشهای دیگر انتخاب میکند، معنایش این است که امکان موفقیتش بیشتر و هزینه ارتکاب جرمش کمتر است.
