پسماندهایتر به زبالههایی میگویند که رطوبت بسیار زیادی دارند. به طور میانگین روزانه ۷۰ درصد زبالههایی که مردم کلانشهرها تولید میکنند، پسماندتر است. هر چقدر هم که نسبت تولید پسماندتر به پسماند خشک کمتر شود، نشاندهنده مدیریت بهتر پسماند است.
راهحلهایی که قبلاً جواب نداد
میادین میوه و ترهبار و میوهفروشیها از بزرگترین تولیدکنندههای پسماندتر در پایتخت هستند. شهرداران و مدیران شهری سابق تهران راهحلهایی برای رفع معضل زبالههای میادین میوه و ترهبار در نظر گرفته بودند که اثربخش نبود.
استفاده از پیمانکار ویژه با خودروی مجزا که روزانه زبالههای میادین را از مناطق جمعآوری و به ایستگاههای میانی و در نهایت مرکز تولید کمپوست منتقل کند، یکی از راهحلهایی بود که جواب نداد. همکاری با یک پیمانکار ویژه هم که این نوع زبالهها را جمعآوری و به خوراک دام تبدیل کند، راهحل دیگری بود که به نتیجه نرسید.
راهحل مهم دیگری که عملیاتی شد، ایجاد دو خط تبدیل پسماندتر به خوراک دام در میدان میوه و ترهبار مرکزی بود. یکی از این خطوط مدتهاست کار نمیکند و دیگری هم با ظرفیت اندک ۲۰ تن زباله نیاز به اصلاحاتی دارد. به این معنی که پسماندها به خاطر شیرابه زیاد نیاز به دستگاههای اتوکلاو و ماکروویو دارند.
پروژهای که شکست خورد
علت بالارفتن هزینه مدیریت پسماند در کل کشور به خاطر درهم آمیختگی زبالههاست. ارزانترین روشی که میتوان پسماند ارگانیک را مدیریت کرد، کمپوست کردن است که از اواسط دهه ۸۰ برای این کار اقدام و البته عمده آنها با شکست مواجه شدند.
دلیل اصلی شکست هم این بود که فلزات سنگین و پسماند الکترونیک و سایر ترکیبات شیمیایی را بدون تفکیک همراه زبالههایتر تبدیل به کمپوست میکردند. در نتیجه کمپوست بیفایده و حتی خطرناکی تولید میشد، چون با کمپوست حاوی سرب و جیوه نمیتوان کشاورزی کرد.
در حال حاضر روزانه ۷ هزار و ۵۰۰ تن زباله در تهران جمعآوری میشود که ۵ هزار تن روزانه به آرادکوه منتقل میشود. اکنون با اجرای موفق طرح جمعآوری پسماندهای میادین میوه و ترهبار، مرکز دفن زباله آرادکوه پس از حدود نیم قرن معادل بیش از یک روز پسماند ورودی خود را دریافت نکرد و رکورد زد.
کاهش ۳۰ درصدی دفن زباله
معاون سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران روز گذشته در این خصوص گفت: در راستای تحقق طرح جامع مدیریت پسماند و اجرایی کردن برنامههای تحول سازمان مدیریت پسماند، طرح جمعآوری جداگانه پسماندهای میادین میوه و ترهبار از سه ماه پیش تاکنون به اجرا درآمدهاست.
شادی مالکی، ضمن ابراز خشنودی از نتایج رضایت بخش اجرای این طرح گفت: به منظور کاهش پسماند ورودی به مجتمع پردازش و دفع آرادکوه که مقصد نهایی پسماندهای شهر تهران است و کاهش مشکلات زیستمحیطی و اقتصادی تولید پسماند، این طرح از فروردین ماه سال جاری تاکنون در مناطق بیست و دوگانه به اجرا درآمد.
معاون امور مناطق سازمان مدیریت پسماند با اشاره به پذیرش ۵ هزارو ۵۰۰ تن پسماندتر میادین میوه و ترهبار در قالب طرح جمعآوری جداگانه این دسته از پسماندها افزود: اراضی جنب ایستگاه خدمات شهری منطقه ۱۹ شهرداری تهران جهت دریافت این پسماندها در نظر گرفته شده که در آن مکان این نوع پسماند به روش هوازی به کود کمپوست با کیفیت تبدیل میشوند. مالکی با تأکید بر تحقق یکی از اهداف زیستمحیطی این سازمان مبنی بر کاهش حداکثری پسماند ورودی به آرادکوه خاطر نشان کرد: میزان پسماند جمعآوریشده از میادین میوه و ترهبار طی سه ماه گذشته تا کنون معادل یک روز پسماند ورودی به آرادکوه بوده که با این شرایط گویا مجتمع پردازش و دفع آرادکوه یک روز هیچ پسماندی دریافت نکردهاست.
وی با اشاره به آثار مثبت زیستمحیطی اجرای طرح مذکور اظهار داشت: کاهش هزینههای حمل و نقل، کاهش تولید شیرابه، جلوگیری از دفن بیرویه پسماند و نهایتاً کاهش تولید گاز گلخانهای متان از اثرات اجرای این طرح بودهاست که البته به مرور زمان و با آموزش و اطلاعرسانی گستردهتر و با همکاری مناطق بیستودوگانه به نتایج مطلوبتری هم خواهیم رسید. گفتنی است ۶۶ سال است که مجتمع آرادکوه با مساحتی ۱۴۰۰ هکتاری در ابتدای جاده قدیم تهران-قم زبالههای پایتخت را در خود جای میدهد. این مجتمع با مشکلات زیادی دست به گریبان است. سال قبل به واسطه ایستگاههای میانی در سطح شهر، میزان زبالههای ورودی آرادکوه نسبت به سالهای قبلتر بیش از ۳۰ درصد کاهش داشتهاست.
