پیروزی یک حزب حامی اتحاد جزیره ایرلند با رویکرد ضد برگزیتی در انتخابات پارلمانی اخیر ایرلند شمالی، علاوه بر اینکه میتواند لندن را با یک چالش جدید مواجه کند، نگاه واشنگتن را هم به خود معطوف کرده است.
در اولین شنبه ماه جاری میلادی، ایرلند شمالی عرصه برگزاری انتخابات پارلمانی بود و نتیجه انتخابات هفتم ماه می (۱۷ اردیبهشت) به گونهای رقم خود که نه فقط میشل اونیل، معاون رئیس شینفین، پیروزی حزبش را تاریخی خواند، بلکه رسانهها و کارشناسان نیز از آن با عناوینی از جمله «یک پیروزی تاریخی و سرنوشتساز» یاد کردند. در واقع حزب ناسیونالیست و جمهوریخواه شینفین توانست با کسب ۲۷ کرسی در برابر ۲۴ کرسی حزب دموکراتیک اتحادگرا، بیشتر کرسیهای پارلمان را از آن خود کند. به این ترتیب، علاوه بر اینکه آنچه بیشتر در نظرسنجیها به آن اشاره شده بود، در عرصه سیاست به تحقق پیوست، عملاً از این به بعد، بازوی سیاسی ارتش جمهوریخواه ایرلند به بزرگترین قدرت سیاسی در پارلمان محلی این کشور تبدیل خواهد شد.
انتقاد از رویکرد شینفین درباره جنگ اوکراین
اونیل تأکید دارد که حزبش برای همه سخت کار خواهد کرد، در جهت کاهش اختلافات میکوشد و این پیروزی ورود بریتانیا به عصری جدیدی را رقم خواهد زد. او گفت: «امروز لحظه بسیار مهم تغییر است. رهبری من فراگیر خواهد بود، تنوع گرامی داشته خواهد شد و حقوق و برابری برای کسانی که در گذشته طرد شدهاند، مورد تبعیض قرار گرفته یا نادیده گرفته شدهاند، تضمین خواهد شد.» البته مسیر اجرایی شدن آنچه اونیل از آن سخن میگوید، بدون مانع نخواهد بود. در عرصه داخلی ایرلند، پیروزی شینفین مخالفان قدرتمندی دارد. مایکل مارتین، نخستوزیر ایرلند در انتقاد شدید از این حزب، رویکرد آن را ضد اروپایی میداند و بهطور ویژه پیکان انتقاد خود را متوجه موضع این حزب درباره جنگ اوکراین کرد و گفت: «من گرفتار بحثهایی در پارلمان شدم که به شورای اروپایی کشید مثلاً آنها به طور قاطع درباره حضور گسترده نظامی روسیه در مرزهای اوکراین ساکت بودند. متوجه شدم که این مسئله غیرعادی است. من این مسئله را در سالهای گذشته متذکر شده بودم، اما شینفین هرگز روسیه را مورد انتقاد قرار نمیدهد و همیشه ساکت است.»
اختیار شوراهای مهم لندن از دست جانسون خارج شد
حال پرسش این است که از این پس، تحولات سیاسی به چه شکل رقم خواهد خورد. بنابر قانون، حزب در جایگاه دوم میتواند معاون وزیر اول را انتخاب کند. قانونگذاران جدید در ایرلند شمالی هفته آینده برای تشکیل یک دستگاه اجرایی تشکیل جلسه خواهند داد و اگر ظرف شش ماه موفق نشوند، دولت سقوط خواهد کرد که این به معنای برگزاری انتخابات جدید است. از دید خانه شماره ۱۰ داونینگاستریت، نتیجه این انتخابات کماهمیت نیست، چرا که رأیگیری ایرلند شمالی همزمان با انتخابات منطقهای در سایر بخشهای بریتانیا برگزار شد و حزب محافظهکار بوریس جانسون، نخستوزیر این کشور، کنترل شوراهای کلیدی لندن را از دست داد. از جنبهای دیگر، این انتخابات به ویژه از این جهت اهمیت دارد که از زمان تأسیس ایرلند شمالی، این منطقه را حزب دموکراتیک اتحادگرا (یونیونیستها) که حامی اتحاد با لندن هستند، رهبری میکردند و در چنین شرایطی، روی کار آمدن شینفین را نباید چیزی کمتر از یک زمینلرزه سیاسی ارزیابی کرد. همچنین، لیز تراس، وزیر خارجه بریتانیا هشدار داد که در صورت پافشاری بر رعایت پروتکل ایرلند شمالی، لندن به صورت یکجانبه از این توافق خارج خواهد شد، به همه این موارد باید این نکته را هم اضافه کرد که شینفین درارتباط یا یکی از چالشهای بزرگ بریتانیا در سالهای اخیر یعنی برگزیت در دسته مخالفان جدایی بریتانیا از اتحادیه اروپا قرار دارد و فقط همین موضوع به خودی خود میتواند به شکاف در عرصه سیاسی بریتانیا دامن بزند.
با اعلام نتایج، امریکا از این انتخابات استقبال کرده و خواهان ایجاد زمینه مثبت تقسیم قدرت در میان احزاب و جناحهای مختلف شده است. ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه امریکا از رهبران سیاسی ایرلند شمالی خواسته است اقدامات لازم را برای ایجاد مجدد یک دستگاه اجرایی تقسیم قدرت انجام دهند. این یکی از نهادهای اصلی است که با توافقنامه جمعه خوب ۱۹۸۸ ایجاد شد و به درگیری سیاسی در ایرلند شمالی پایان داد.
خطر برگزاری همهپرسی جدید
روزنامه هاندلزبلات آلمان بعد از شکست اخیر حزب جانسون نوشت: «جانسون همچنان تحت فشار قرار دارد. این برای اولین بار در حدود ۱۰۰ سال اخیر است که اتحادگرایان که به لندن وفادار هستند دیگر در ایرلند شمالی اکثریت را ندارند.» در ادامه این مطلب آمده است: «این تغییر قدرت میتواند مسیر رویارویی جانسون در برابر اتحادیه اروپا را خنثی کند. جانسون پیش از این در مناقشات بر سر پروتکل ایرلند شمالی در توافق برگزیت با اتحادیه اروپا تهدید کرده بود که آن را لغو خواهد کرد، اما شینفین با این امر مخالف است. پیروزی ملیگرایان میتواند به همهپرسی اتحاد با جمهوری ایرلند منجر شود. این در حالی است که ملیگرایان اسکاتلندی نیز برای جدایی از بریتانیا تلاش میکنند.»
