آخرین روزها و ساعات سال ۱۴۰۰ فرصتی است تا یک نگاه گذرا به سالی که گذشت بیندازیم. سالی که مثل تمام سالهای قبل سختیهای خاص خودش را داشت. سالی که فشارهای اقتصادی، تحریمهای بینالمللی، پاندمی کرونا و مشکلات ریز و درشت باعث شد مردم آسیبهای جدی ببینند. در این میان، اما ورزش و ورزشکاران کشور در کنار مردم سعی کردند تا با کسب موفقیت و پیروزی در میادین بزرگ جهانی و بینالمللی حتی شده برای لحظاتی لبخند بر لب مردم بنشانند و شادی را به دلهای خسته آنها هدیه دهند. ورزشکارانی که در سختترین شرایط موجود اردوهای آمادگی خود را شاید با کمترین امکانات برگزار کردند، اما وقتی پا به میدان مسابقه گذاشتند تمام آن سختیها را فراموش کردند و به عشق ایران و مردم کشورشان مسابقه دادند و ارزشمندترین عنوانها و خوشرنگترین مدالها را برای ایران سرافراز و مردم نجیبشان به ارمغان آوردند. سال ۱۴۰۰ سال المپیک بود؛ المپیکی که یک سال به خاطر کرونا عقب افتاد، سال مسابقات مهم جهانی و سال انتخابهای بزرگ و تأثیرگذار برای ورزش کشور. سال ۱۴۰۰ آغاز دوران جدید مدیریت در ورزش کشور بود. برخی باید میرفتند و برخی جابهجا میشدند. مدیریتی که حالا و در آستانه سال جدید باید برای بزرگترین آوردگاه ورزش قاره کهن یعنی بازیهای آسیایی برنامهریزی کند تا سال ۱۴۰۱ تبدیل به سالی شود که ورزش کشور با اقتدارتر از قبل به فتح قلههای ورزش آسیا و جهان بیندیشد. آنچه در پی میآید ۱۴ چهره شاخص ورزش کشور در سال ۱۴۰۰ هستند چه از بعد مدیریتی و چه به لحاظ عنوانداری، هرچند خوب میدانیم که ورزش ایران پهلوانان و قهرمانان زیادی را در خود پرورش داده و میدهد.
فروغ تیراندازی
ستاره تیراندازی ایران بود و یک تنه این رشته مدالآور را به کانون توجهات تبدیل کرد. جواد فروغی، پرستاری که با سختی فراوان و در اوج کرونا و گرفتاریهای زندگی، رکوردهای منحصربه فردی ثبت کرد تا ستاره کاروان کشورمان در بازیهای المپیک توکیو لقب بگیرد. ملیپوش تیراندازی با طلایی که شب عید ۱۴۰۰ جامجهانی هند به گردن آویخت، سال درخشانش را آغاز کرد. ابتدای تابستان هم مدال طلای جامجهانی کرواسی را به گردن آویخت تا نوبت به توکیو ۲۰۲۰ برسد. فروغی در تپانچه بادی ۱۰ متر مقتدرانه حریفانش را پشت سر گذاشت و با ۲۴۴ امتیاز روی سکوی قهرمانی بازیهای المپیک ایستاد. فروغی با یک مدال غیرمنتظره چراغ مدالآوری کاروان ورزشی ایران در توکیو را روشن کرد و همچنین اولین مدال تاریخ تیراندازی ایران را به چنگ آورد. قهرمانی جواد فروغی در رسانهها بازتاب گستردهای داشت و هیچ هجمه داخلی و خارجیای نتوانست ارزش طلای این مدافع سلامت را زیر سؤال ببرد.
۱۴۰۰ به کام وزیر ورزشی ورزش
سال ۱۴۰۰ برخلاف ۱۰ سال پیش برای حمید سجادی خوشیمن بود؛ قهرمان دوی ۳ هزار متر با مانع آسیا که خرداد ۹۰ پس از تشکیل وزارت ورزش، از سوی محمود احمدینژاد برای وزارتخانه جدید به مجلس معرفی شد، اما نتوانست رأی اعتماد بگیرد تا به عنوان اولین وزیر ورزش نامش در تاریخ ثبت شود. ۱۰ سال بعد شهریور امسال این بار از سوی دولت ابراهیم رئیسی به عنوان گزینه وزارت ورزش به بهارستان رفت و توانست رأی بگیرد و کارش را در ساختمان معروف خیابان سئول شمالی تهران آغاز کند. او در شش ماهی که از حضورش در ورزش میگذرد، به رغم ورزشی بودن کارنامه قابل توجهی نداشته است. اگرچه شکسته شدن طلسم خصوصیسازی استقلال و پرسپولیس در ۱۵ اسفند، یکی از فعالیتهای بارز اوست که برخلاف وزاری قبلی ورزش توانست وعده روی زمین مانده سه دهه گذشته را عملی کند.
خداحافظ رئیس
کنار رفتن از ریاست فدراسیون تکواندو بعد از دو دهه برای محمد پولادگر سخت بود و اگر پست معاونت قهرمانی وزارت ورزش به او تعلق نمیگرفت تحمل شکست مقابل هادی ساعی سختتر هم میشد. رئیس پیشین فدراسیون تکواندو از سال ۷۹ کارش را به عنوان رئیس شروع و تکواندوی ایران را به دنیا معرفی کرد. در زمان مدیریت پولادگر، تکواندوکاران ایرانی مدالهای ارزشمند زیادی در عرصه آسیایی و جهانی به دست آوردند و تکواندو به یکی از رشتههای مدالآور کاروان ورزش کشورمان در بازیهای آسیایی و المپیک تبدیل شد. تنها مدال طلای المپیک پکن و تنها مدال تاریخ ورزش زنان ایران در المپیک در دوران مدیریت پولادگر به ارمغان آمدند. بااین حال امسال دوره بعد از اتمام دوره چهار سالهاش امید زیادی به موفقیت در انتخابات داشت ولی با کسب دو رأی کمتر از رقیبش بعد از ۲۱ سال به ناچار ریاست فدراسیون تکواندو را به هادی ساعی تحویل داد.
خوبان عالم رفتنی شد!
۱۴۰۰ برای شهابالدین عزیزیخادم یکی از سختترین سالهای زندگیاش بود. رئیس ۴۴ ساله سابق فدراسیون فوتبال که اسفند ۹۹ توانست به جای مهدی تاج مستعفی به صندلی ریاست فوتبال برسد، آن هم با وعدههای دهان پرکن مانند درآمد سالانه ۱۰ میلیون یورویی تا فوتبال بینیاز از پول دولت باشد. با این حال پس از نشستن روی صندلی فدراسیون، گویا تمام وعدهها فراموش شد و رئیس جدید از این اتاق به آن اتاق مسئول دولتی به دنبال بودجه دولتی بود تا فوتبال بیشتر از قبل به دولت وابسته شود. حتی ثبت سریعترین صعود به جام جهانی زیر سایه حواشی مانند ارتباط با رمالان و جادوگران که سبب شد کلمه «خوبان عالم» به پرکاربردترین کلیدواژه امسال فوتبال تبدیل شود و عدم شفافسازی درباره هزینه کمکهای دولتی، قرار گرفت تا در یک اقدام بیسابقه هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال بهمن امسال رأی به عزل موقت عزیزیخادم بدهد و حضورش در فدراسیون به یک سال هم نرسد!
گام در راه پدر
مریم ایراندوست، بیشک نامی است که برای همیشه در حافظه تاریخی فوتبال بانوان ایران به یادگار خواهد ماند. نه، چون در خانوادهای ورزشی بزرگ شده و به طور حرفهای در سه رشته دوومیدانی، بسکتبال و فوتبال حضوری فعال داشته و بعد از پایان دوران بازیگری به عرصه مربیگری قدم گذاشته است، بلکه به دلیل تاریخسازی فراموش نشدنی که مهرماه امسال با تیم ملی فوتبال بانوان رقم زد. مصاف با اردن که به پنالتی کشید، کار برای کسب جواز صعود سختتر هم شد، اما سرمربی تیم ملی بانوان و شاگردانش با نمایش اقتدار موفق به کسب نخستین جواز حضور در جام ملتهای آسیا شدند؛ مسابقاتی که با تساوی برابر هند و کسب یک امتیاز آغاز شد و اگرچه با دو باخت خیلی زود به پایان رسید، اما با به رخ کشیدن توانایی بانوان ایران، آیندهای روشن برای فوتبال بانوان و سرمربی موفق آن به تصویر کشید.
طلایی به نام زهرا نعمتی
یکی از باشکوهترین لحظات ورزش ایران درست زمانی بود که آخرین تیر چله کمان زهرا نعمتی در پارالمپیک توکیو به خال نشست. آن هم بعد از پنج ست رقابت پایاپای با حریف چپ دست ایتالیایی که پابهپای بانوی کماندار ایران پیش رفت. اما آنکه دست آخر دل ملتی را شاد کرد، زهرا نعمتی بود. دختر مستعد پاراتیروکمان ایران که با کسب طلای پارالمپیک توکیو هتتریک کرد و نام خود را به عنوان نخستین بانوی ایرانی که موفق به کسب سه طلای پارالمپیک شده ثبت کرد. کمیته ملی پارالمپیک و کمیته بینالمللی پارالمپیک در سالی که به شدت تحت تأثیر کرونا و محدودیتهای کرونایی قرار داشت، نام او را در جمع برترین زنان پارالمپیکی سال ۲۰۲۱ قرار داد. بانوی ورزشکاری که ثابت کرد غیرممکنی برای او وجود ندارد. چه وقتی موفق به کسب سهمیه المپیک شد و چه وقتی سومین گردنآویز طلای پارالمپیک را از آن خود کرد.
بانوی اول تنیس
مشکات الزهرا صفی، نامی بود که دی ماه امسال و پس از کسب نتایج درخشان در مسابقات تور جهانی تنیس زیر ۱۸ سال و تاریخسازی با کسب حدنصاب لازم برای حضور در جمع ۱۰۰ تنیسور برتر جهان و ایستادن بر رنک ۸۷ دنیا بر سر زبانها افتاد. موفقیتی که نتیجه هشت سال تلاش دختر مستعدی بود که با پشتکار فراوان و هزینه شخصی توانست به عنوان نخستین ورزشکار ایرانی در رده سنی زیر ۱۸ سال به رقابتهای گرند اسلم اوپن استرالیا راه پیدا کند؛ رقابتهایی که حضور در آن آرزوی هر تنیسوری است و نتیجه حضور موفق در هفت فینال مسابقات بینالمللی تنیس و کسب شش مقام قهرمانی بود و یک پیروزی هم در این رقابتها برایش به دنبال داشت تا نه فقط نادال، پرافتخارترین مرد تاریخ تنیس، که دنیا را بابت استعداد و پشتکار مثالزدنی خود به تحسین وادارد و آیندهای روشن را برای خود ترسیم کند.
نقطهزن در پاراتیراندازی
تیرانداز شیرازی در پارالمپیک توکیو هتتریک کرد و سومین مدال طلای این بازیها را به گردن آویخت. ساره جوانمردی ملیپوش پاراتیراندازی کشورمان سالهاست با مدالهای خوشرنگش افتخارآفرینی میکند. در توکیو ۲۰۲۰ بعد از یک سال وقفه پارالمپیک برگزار شد تا بانوی همیشه قهرمان دوباره در خط آتش قرار بگیرد. ساره بعد از صعود مقتدرانه به فینال تپانچه بادی ۱۰ متر پارالمپیک، باز هم رقیبی نداشت و با ۲/۲۳۹ امتیاز روی سکوی قهرمانی این ماده ایستاد. جوانمردی سومین مدال طلای پارالمپیکش را با شکستن رکورد پیشین این ماده (۱/۲۳۸) که در اختیار خودش بود به دست آورد. این تیرانداز قبل از پارالمپیک توکیو در ریو ۲۰۱۶ دو مدال طلا را از آن خود کرد. اشک شوق ساره جوانمردی روی سکوی قهرمانی و هنگام طنینانداز شدن سرود کشورمان در سالن رقابتها بازتاب گستردهای در رسانهها داشت. قهرمان پاراتیراندازی در تپانچه ۵۰ متر مختلط بازیهای توکیو از رسیدن به سکوی پارالمپیک بازماند.
دبل طلا در سالی که فراموش نمیشود
موفقترین چهره سال ۱۴۰۰ یک پسر شیرازی بود، کشتیگیر سبکوزن فرنگی که با آن خونسردی مثالزدنیاش در جریان مبارزه روی تشک، خیلیها را حرص میداد، اما با یک طلای جهان و یک طلای المپیک، درخشانترین سال دوران ورزشیاش را رقم زد. در حالی در توکیو امیدها برای کسب مدال طلا به کشتی آزاد و حسن یزدانی بود، اما این محمدرضا گرایی بود که توانست شگفتیساز شود و با یک طلای خوشرنگ در وزن ۶۷ کیلوگرم، تنها طلای کشتی در المپیک را به نام خودش ثبت کند و پس از ۹ سال کشتی فرنگی را در المپیک طلایی کند. گرایی یک ماه بعد در جهانی اسلو، کارنامهاش را درخشانتر کرد و با کسب طلای جهان توانست در قهرمانی دبل کند. مدالی که با اجرای فنون زیبای کشتی آن را نابتر کرد، مانند اجرای فنونش مقابل حسرت جعفروف آذربایجانی که تبدیل به پربینندهترین کلیپهای فضای مجازی شد.
سالی که طلسم تیلور شکست
۱۴۰۰ برای حسن یزدانی سال شکستن طلسم تیلور بود، پرستارهترین کشتیگیر حال حاضر ایران که امسال در دو مسابقه مهم المپیک و جهانی توانست دو مدال خوشرنگ برای ایران کسب کند؛ یک نقره المپیک و یک طلای جهانی در توکیو. یزدانی که تا ۱۵ ثانیه آخر ۳ بر ۲ از دیوید تیلور گربه سیاه امریکاییاش جلو بود، خاک شد و ۳ بر ۴ باخت تا هم رنگ مدال طلاییاش نقره شود و نتواند قهرمانی المپیک ریو را تکرار کند و هم سومین شکست متوالیاش برابر حریف چغر امریکاییاش ثبت شود. یک ماه بعد از خاموش شدن مشعل توکیو، اما جهانی اسلو پایان طلسم تیلور برای یزدانی بود. ستاره جویباری کشتی ایران در جهانی ۲۰۲۱ هم توانست با اقتدار ۶ بر ۲ تیلور را شکست دهد، هم سومین طلای جهان را کسب کند و هم در چهارمین مبارزه با تیلور، پشت او را به خاک برساند.
بدون باخت مثل اسکوچیچ
انتخاب او به عنوان سرمربی تیمملی فوتبال ایران انتقادهای زیادی به همراه داشت. دراگان اسکوچیچ قبل از اینکه به این سمت مهم برسد، هدایت صنعت نفت آبادان را بر عهده داشت. کارنامه کاری او جوری نبود که منتقدان و کارشناسان را راضی کند، با این حال با وضعیتی که تیمملی داشت هر کسی حاضر به قبول ریسک حذف زودهنگام از جامجهانی نمیشد. اسکوچیچ ویرانه ویلموتس را تحویل گرفت. اما سه برد متوالی مقابل عراق، بحرین و هنگکنگ و حمایت همهجانبه مسئولان، رسانهها و مردم محقق شد تا سرمربی کروات در مرحله نهایی انتخابی تیمی یکدست و قوی راهی میدان کند تا جایی که ملیپوشان کشورمان بعد از انجام هفت بازی و بدون شکست صعود به جامجهانی قطر را به مردم هدیه دادند. سریعترین صعود به جامجهانی آن هم با کسب نتایج درخشان را مدیون همان مربی کرواتی هستیم که پاسخ منتقدانش را در زمین مسابقه داد.
۲ قهرمانی و روزهای سخت
سرمربی جوان پرسپولیس که بعد از دومین حضورش روی نیمکت پرسپولیس موفق به کسب دو عنوان قهرمانی پیدرپی لیگ شد، این روزها شرایط سختی را برای هتتریک قهرمانی با سرخپوشان سپری میکند، اما با وجود این یحیی گلمحمدی را بیشک میتوان در زمره مربیان موفق امسال قرار داد که نه فقط به یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان راه یافت که باوجود مشکلات و حاشیههای بسیار، مرداد ماه امسال بار دیگر جام قهرمانی را بالای سر برد و این روزها نیز با حضور در رده دوم جدول، در رقابتی تنگاتنگ با رقیب دیرینه خود استقلال برای ششمین قهرمانی پرسپولیس و البته کسب سومین قهرمانی پی در پی با این تیم در قامت سرمربی تلاش میکند. هرچند که کار سختی برای رسیدن به این موفقیت در پیش دارد، اما با کسب دو عنوان قهرمانی پی در پی ثابت کرده مرد عمل است.
یک پورتو، یک طارمی
ستاره بیچون چرای این روزهای پورتو کسی نیست جز مهدی طارمی، سال گذشته هم با آن قیچی دیدنی ستاره شد، اما داستان امسال داستانی متفاوت است. پسر گلزن ایران این روزها هم خوب بازی میکند، هم خوب گل میزند و هم خوب پاس گل میدهد تا حتی منتقدانش هم چارهای جز تعریف نداشته باشند. درخشش این روزهای طارمی ناخودآگاه حرفهای خداداد عزیزی را یادمان میاندازد. خداداد وقتی لژیونر بود، میگفت: «برای اثبات شایستگی خود اینجا باید بالای صددرصد آماده باشی تا شاید به ترکیب ثابت راه پیدا کنی.» حالامهدی طارمی چیزی ورای ۲۰۰ درصد است، مهاجمی تمامعیار برای پورتو که حالا حتی شنیده میشود خریداران بزرگ دست به نقدی هم پیدا کرده است. این روزها یه پورتو هست و یه طارمی تا بدون شک یکی از چهرههای برتر ورزش ایران در سال ۱۴۰۰ کسی نباشد جز مهدی طارمی.
خداحافظ روسیه
بالاخره از لیگ روسیه دل کند و راهی بوندسلیگا شد. حرف از سردار آزمون گلزن تیم ملی فوتبال است که سرانجام سال ۱۴۰۰ سال جدایی او از فوتبال روسیه شد. سردار با کارنامهای درخشان در گلزنی و کسب موفقیت با تیمهایی نظیر رستوف و زنیت هر سال مشتریان خاص خودش را داشت و هر سال هم بعد از جاروجنجالهای زیاد خبری در روسیه ماندنی میشد تا همه متقاعد شوند او قیمتش را بالا میبرد، اما سال ۱۴۰۰ سال خداحافظی با روسیه و ورود به دنیای جدیدی از فوتبال بود. حالا سردار در بایرلورکوزن و بوندسلیگاست. فوتبال منظم و با دیسیپلین آلمان که حتماً برای گلزن تیم ملی ایران تجربههایی تازه و گرانبها بهدنبال خواهد داشت. فوتبالی که امیدواریم سردار مثل روسیه در آن هم خوب بدرخشد و در دروازه رقبا گل بکارد.
