در پنج سال گذشته از آمار مردان سیگاری و اهل دخانیات ۸ تا ۱۰ درصد کاستهشده و در عوض آمار مصرف دخانیات در بین زنان روند افزایشی داشتهاست. افزایش قیمت دخانیات، شرایط اقتصادی و افزایش آگاهیها در مورد مضرات سیگار و دخانیات از جمله عواملی است که مدیر کل بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت برای کاهش مصرف دخانیات در مردان بر میشمرد.
هفته نخست اسفند ماه به نام هفته سلامت مردان نامگذاری شده تا فرصتی برای پرداختن و توجه بیشتر به سلامتی مردانی باشد که در نقشهای پدر، برادر، همسر و دوست و همکار در کنارمان زندگی میکنند. شعار هفته ملی سلامت مردان ایران (سما ۱۴۰۰)؛ «مشارکت مردان، واکسیناسیون حداکثری (کرونا)، محافظت جمعی» در نظر گرفته شدهاست.
باورهای نادرست در زمینه واکسیناسیون علیه کووید ۱۹، پاندمی کووید ۱۹ و سلامت روان مردان، سلامت باروری مردان و جوانی جمعیت، مؤلفههای اجتماعی مرتبط با سلامت مردان، کنترل عوامل خطر کرونا در محیط کار، سواد سلامت و نقش آن در سلامت مردان و نقش شیوه زندگی سالم در پیشگیری از سرطانهای شایع مردان از عناوین هفته ملی سلامت مردان است.
دخانیات بیشتر از کرونا آدم میکشد
یکی از عواملی که سلامت را به مخاطره میاندازد، مصرف سیگار و دخانیات است و در این بین، چون آمار مردان سیگاری از آمار زنان سیگاری بیشتر است، دخانیات و سیگار سلامت مردان را بیشتر به مخاطره میاندازد. با وجود این آمار گرایش زنان به دخانیات رو به افزایش است. آنطور که افشین استوار میگوید، مصرف دخانیات در مردان در پنج سال اخیر ۸ تا ۱۰ درصد کاهش یافته و در عین حال در زنان روند افزایشی داشتهاست. این در حالی است که مصرف دخانیات سالانه بسیار بیشتر از ویروس کووید ۱۹ افراد را به کام مرگ میکشاند؛ طبق تخمین world bank در قرن ۲۰ میلادی ۱۰۰ میلیون نفر در اثر استعمال دخانیات جان خود را از دست دادهاند! تخمینها حاکی از آن است که در صورت جلوگیری نکردن از این معضل، در قرن حاضر نزدیک به یک میلیارد نفر جان خود را از دست بدهند. همچنین طبق گفته محققان، افراد سیگاری بیشتر از دیگران مستعد ابتلا به ویروس کرونا هستند و بیشتر قربانی این ویروس میشوند.
آنطور که دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت اعلام کردهاست، در کشور ما حدود ۸ تا ۱۰ میلیون نفر مصرفکننده دخانیات هستند که ۳/۹ درصد آنها به صورت روزانه سیگار میکشند.
طبق گزارش جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات، در ایران سالانه نزدیک به ۶۰ هزار نفر به علت عوارض سیگار فوت میکنند؛ عددی که فقط سیگاریها را در برنمیگیرد، بلکه اطرافیان آنها را که در معرض دود قرار میگیرند هم شامل میشود. این همان چیزی است که سازمان بهداشت جهانی هم به آن اشاره کرده و گفتهاست: «از حدود ۸میلیون قربانی سالانه سیگار در جهان، ۷ میلیون به دلیل مصرف و یک میلیون نفر به دلیل قرارگرفتن در معرض دود سیگار جان خود را از دست میدهند».
افزایش قیمت و افزایش آگاهیها دلایل کاهش گرایش به دخانیات در مردان
مدیر کل بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به کاهش ۸ تا ۱۰ درصدی آمار مصرف دخ انیات در بین مردان کشورمان طی پنج سال اخیر درباره دلایل این روند کاهشی میگوید: «مصرف سیگار در مردان ۱۸ سال به بالا ۲۰ درصد است که به دلیل افزایش قیمت دخانیات، شرایط اقتصادی و افزایش آگاهیها در مورد مضرات آنها رو به کاهش بودهاست.»
وی همچنین در رابطه با سلامت مردان با بیان اینکه ۸۲ درصد علل مرگ در کشور مربوط به بیماریهای غیرواگیر است، میافزاید: «قبل از همهگیری کرونا، ۴۳درصد مرگها به دلیل بیماریهای قلبی، ۱۶درصد به علت سرطان، ۴ درصد مربوط به بیماریهای مزمن تنفسی، ۴ درصد دیابت، ۱۰درصد سوانح و حوادث اتفاق میافتد که مردان بیشتر به این بیماریها مبتلا میشوند.»
به گفته مدیر کل بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت به دلیل آنکه نظام مراقبتهای اولیه بهداشتی در کشور بر سلامت مادر و کودک بنا شده، زنان از خدمات بهداشتی و درمانی بهره بیشتری در مقایسه با مردان میبرند و سلامت خود را جدی میگیرند.
از سوی دیگر مردان بیشتر از زنان در معرض عوامل خطر محیطی قرار دارند.
استوار میافزاید: «بر اساس آخرین اطلاعات ثبتشده، بروز سرطان در مردان ۱۸۰ در ۱۰۰هزار نفر بوده و بیشتر از زنان (۱۵۰ در ۱۰۰ هزار جمعیت) به این بیماری مبتلا میشوند همچنین شایعترین سرطان پروستات بوده که سالانه مردان زیادی را مبتلا میکند.»
مردان بیشتر در معرض بیماری و خطرند
به گفته استوار مردان به دلیل اینکه ساعات زیادی از روز را در محیط کار سپری میکنند، نمیتوانند از خدمات بهداشتی و درمانی برای انجام آزمایش، تشخیص به موقع بیماری و سایر موارد برخوردار شوند و خدمات کمتری از نظام سلامت دریافت میکنند.
به همینخاطر هم نظام سلامت کشور باید به شکل تسهیل شدهای خدمات خود را در ساعات غیر اداری و حتی روزهای تعطیلی به مردان ارائه دهد یا در محیطهای کار با همکاری کارفرمایان خدمات سلامت برای مردان ارائه شود.
وی تصریح میکند: «مردان همچنین بیشتر از زنان در معرض حوادث و سوانح قرار میگیرند و طول عمر کمتری دارند، همچنین با توجه به نقش مردان در بخشهای اقتصادی و صنعتی لازم است برای ارتقای سلامت آنها، برنامههایی طراحی و عملیاتی شود و آگاهیهای آنها نیز افزایش یابد.»
