پیشرفت ایران در زمینه پزشکی با افزایش دانشجویان پزشکی و تحقیقات علمی سرعت گرفته است. این روند سبب شده در سالهای اخیر میانگین رشد علمی کشور در حوزه علوم پزشکی به ۱۴۶ درصد برسد. این در حالی است که ایران در این حوزه در منطقه حرف اول را میزند. به گفته معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، ایران در سال ۲۰۲۱ از نظر کمی تولید علم، جایگاه شانزدهم را در جهان به خود اختصاص داده بود که با تلاشهای صورت گرفته به زودی به جایگاه پانزدهم دست خواهد یافت. همچنین پایگاه رتبهبندی تایمز، فهرست سال ۲۰۲۲ دانشگاههای جوان دنیا با قدمتی کمتر از ۵۰ سال را شامل
۵۳۹ دانشگاه در سراسر دنیا اعلام کرده است که ۳۷ دانشگاه جوان ایرانی در جمع دانشگاههای برتر این فهرست قرار دارند.
فعالیت و تحقیقات علمی و آموزشی در حوزه علوم پزشکی شامل انواع پژوهشهای کمی و کیفی با افزایش دانشجویان و مراکز علمی سبب شده در یکی، دو دهه اخیر رشد و پیشرفت علمی خیرهکنندهای در این رشته علمی تحقیقاتی صورت گیرد. دستاوردهای جمهوری اسلامی در حوزه سلامت یکی پس از دیگری در حوزههای دارو، تجهیزات و خدمات سلامت و پزشکی رونمایی میشود. بسیاری از رشتههای پیشرفته پزشکی بعد از انقلاب اسلامی در کشور ایجاد شدند و توانستند رشد چشمگیری در این حوزه ایجاد کنند که صرفهجوییهای ارزی بسیاری برای کشور به همراه داشته است. در این خصوص معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت تأکید کرد: میانگین رشد علمی کشور در حوزه علوم پزشکی ۱۴۶ درصد است، اما این میانگین رشد علمی در کل کشور ۹۳ درصد است.
یونس پناهی در مراسم بیست و هفتمین جشنواره تحقیقات و فناوری علوم پزشکی رازی که در سالن همایشهای بینالمللی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، گفت: مرجعیت علمی و تولید دانش یکی از دغدغههای مقام معظم رهبری است که روند قابل قبولی در کشور داشته است.
به گفته وی، در سال ۲۰۲۱ از نظر کمی تولید علم جایگاه شانزدهم را در جهان داریم که به زودی به جایگاه پانزدهم میرسیم. این در حالی است که در سال ۲۰۱۰ در جایگاه بیستویکم بودیم. از نظر کیفی تولید علم نیز در سال ۲۰۲۱ جایگاه پانزدهم را داریم و این در حالی است که در سال ۲۰۱۰ در رتبه بیست و نهم بودیم.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: میانگین رشد علمی کشور در حوزه علوم پزشکی ۱۴۶ درصد است، اما این میانگین رشد علمی در کل کشور ۹۳ درصد است. این در حالی است که در منطقه اول هستیم، در حالی که ۱۰ سال پیش ترکیه در منطقه اول بود.
فعالیت یکهزار و ۶۷۰ شرکت دانشبنیان در حوزه سلامت
پناهی معتقد است ایران در پژوهشهای حوزه کووید ۱۹ در منطقه اول و در دنیا در جایگاه دوازدهم قرار دارد. ۵۰ درصد تحقیقات حوزه کرونا در کشور حوزه پزشکی است. ۱۰ هزار تحقیقات و پایاننامه در دانشگاههای علوم پزشکی توسط دانشجویان و محققان در حوزه کووید در حال انجام است.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره بر اینکه یکهزار و ۶۷۰ شرکت دانشبنیان در حوزه سلامت حضور دارند، اظهار کرد: این تعداد شرکت دانشبنیان در ۱۳ پارک علم و فناوری و ۹۵ مرکز رشد در حال فعالیت هستند. تعداد ۳۴۳ محصول فناوری مجوز گرفتهاند و بیش از ۱۳۰ مورد نیز ثبت اختراع داشتهایم.
پناهی با اشاره به هشت محور تحول در تحقیقات و فناوری گفت: تبدیل معاونت تحقیقات و فناوری به دیدهبان نظام سلامت، رویکرد پژوهشی پاسخگو و اثربخش، عدالت در توزیع منابع مالی، تربیت نیروی انسانی توانمند، توسعه مرزهای دانش، شبکهسازی تحقیقات، نهادینهسازی اخلاق در پژوهش و خلق ثروت دانشبنیان از جمله این محورهاست.
۳۷ دانشگاه جوان ایرانی در جمع دانشگاههای برتر زیر ۵۰ سال
پایگاه رتبهبندی تایمز، فهرست سال ۲۰۲۲ دانشگاههای جوان دنیا با قدمتی کمتر از ۵۰سال را شامل ۵۳۹ دانشگاه در سراسر دنیا اعلام کرده است که ۳۷ دانشگاه ایرانی در این فهرست حضور دارند.
به گفته رئیس ISC، رتبهبندی تایمز یکی از مشهورترین نظامهای رتبهبندی بینالمللی است که هر ساله دانشگاههای برتر دنیا را بر اساس ۱۳شاخص عملکردی در قالب پنج معیار کلی آموزش، پژوهش، استنادات، درآمد صنعتی و وجهه بینالمللی جهت انجام مقایسههای جامع و متوازن مورد ارزیابی و رتبهبندی قرار میدهد.
محمدجواد دهقانی افزود: در ارزیابی دانشگاههای جوان، جهت انجام بررسیهای مطلوبتر به شاخصهای نظرسنجی شهرت دانشگاهی، وزن کمتری اختصاص داده شده است. همچنین در رتبهبندی تایمز از سه منبع اطلاعاتی شامل اطلاعات حاصل از نظرسنجیها، اطلاعات ارائه شده از سوی دانشگاهها و اطلاعات پژوهشی دانشگاهها در پایگاه استنادی اسکوپوس جهت محاسبه شاخصها و نمرات بهره گرفته شده است.
رئیس مؤسسه استنادی علوم و پایش علم و فناوری (ISC) گفت: در این نظام رتبهبندی ۲۵۱ دانشگاه با عنوان «Reporter» آورده شده و به این معناست که اطلاعات رتبهبندی تایمز را تکمیل کردهاند، ولی حدنصاب قابل قبول برای حضور در رتبهبندی را نداشتهاند. بر این اساس در سال ۲۰۲۱، تعداد ۴۷۵ دانشگاه در این نظام رتبهبندی حضور داشتهاند. این یازدهمین فهرست دانشگاههای برتر جوان است که در دنیا از سال ۲۰۱۲ تاکنون به صورت سالانه توسط پایگاه رتبهبندی تایمز انجام شده است.
رئیس ISC گفت: در بین ۵۳۹ دانشگاه که در این رتبهبندی حضور دارند، سهم جمهوری اسلامی ایران از دانشگاههای جوان و برتر دنیا، ۳۷ دانشگاه بوده است. دو دانشگاه علوم پزشکی کردستان با رتبه ۶۷ و دانشگاه علوم پزشکی مازندران با رتبه ۷۲، دانشگاههای اول و دوم ایران و در بین ۱۰۰ دانشگاه برتر دنیا در این فهرست هستند.
به گفته دهقانی در این نظام رتبهبندی، دانشگاه علوم پزشکی ایران با رتبه ۱۱۱، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه با رتبه ۱۳۳ و دانشگاه آزاد اسلامی نجفآباد با رتبه ۱۳۶ بالاتر از سایر دانشگاههای کشور حضور دارند.
عملکرد کشورهای اسلامی در رتبهبندی دانشگاههای جوان
به نقل از مؤسسه استنادی علوم و پایش علم و فناوری (ISC) دهقانی گفت: در رتبهبندی دانشگاههای جوان تایمز ۲۰۲۲، تعداد ۱۷۳دانشگاه از ۱۹ کشور اسلامی حضور دارند که کشورهای ترکیه و ایران به ترتیب با ۴۰ و ۳۷ دانشگاه به لحاظ تعداد دانشگاههای حاضر در رتبهبندی، رتبه اول و دوم را دارند و کشور مصر با ۱۷ دانشگاه در رتبه سوم قرار گرفته است.
