با وجود اینکه دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۱، سقف منابع ریالی صادرات نفت را ۳۸۱هزار میلیارد تومان پیشبینی کرده بود، مجلس این عدد را به ۴۸۴هزار میلیارد تومان افزایش داد.
رقمی که در لایحه بودجه ۱۴۰۱ برای سقف منابع حاصل از صادرات نفت مندرج در ردیف ۲۱۰۱۰۱، میعانات گازی و خالص صادرات گاز مندرج در ردیف ۲۱۰۱۲ و منابع ۳ درصدی ردیف ۲۱۰۱۰۹ قانون بودجه ۸/۳۸۱ هزار میلیارد تومان تعیین شده بود، در کمیسیون تلفیق بودجه در مجلس شورای اسلامی، سقف منابع حاصل از صادرات نفت مندرج در ردیف ۲۱۰۱۰۱، میعانات گازی و خالص صادرات گاز مندرج در ردیف ۲۱۰۱۲ و منابع ۳ درصدی ردیف ۲۱۰۱۰۹ قانون بودجه ۴۸۴ هزار میلیارد تومان تعیین شده است. این پیشبینی در حالی صورت میگیرد که هنوز مشخص نیست ایران در مذاکرات به توافقی دست پیدا میکند و آیا میزان صادرات طبق پیشبینی انجام خواهد شد یا خیر.
در حال حاضر و در حالت خوشبینانه ایران یکمیلیون بشکه نفت در بازار خاکستری به فروش میرساند، یعنی از طریق واسطهها و با تخفیفهای فراوان یک میلیون بشکه نفت صادر میکند.
بنابراین هرچند قیمت نفت سنگین ایران از سوی اوپک ۸۵ دلار در بشکه ذکر میشود، اما میدانیم که در شرایط تحریم ایران نمیتواند روی این رقم حساب زیادی باز کند و عددی بسیار کمتر از رقم مزبور دستمان را میگیرد.
به این ترتیب در صورتی که ایران در مذاکرات نتواند به توافقی دست یابد و اگر تحریمها برداشته نشود، تحقق درآمدهای نفتی پیشبینی شده بسیار دور از واقعیت خواهد بود و بودجه سال ۱۴۰۱ عملاً به سندی غیرقابل استفاده و کاربرد تبدیل خواهد شد.
اظهارنظر درباره درآمد نفتی
رضا پدیدار، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران درباره میزان درآمد سال آینده گفت: نمیتوان هیچ برآورد درستی از درآمد نفتی سال آینده داشت. ما هنوز در شرایط تحریمی هستیم و در این شرایط اظهارنظر در خصوص میزان درآمد نفتی نیاز به شجاعت دارد. او تأکید کرد: در شرایط تحریمی که از طریق واسطه در بهترین شرایط حدود یک میلیون بشکه نفت میفروشیم، آن هم با قیمتهای تخفیف خورده، نمیدانم چگونه میتوان درآمدهای پیشبینی شده را محقق کرد.
پدیدار خاطرنشان کرد: تنها اگر مذاکرات به نتیجه مطلوب برسد و توافقی حاصل شود، میتوان گفت به ارقام مصوب شده دست پیدا خواهیم کرد.
قیمت نفت در ماههای گذشته رکوردهای جدیدی ثبت کرد و بعد از هفت سال به ارقامی نزدیک ۱۰۰ دلار در بشکه نزدیک شد. افزایش مصرف نفت در نیمکره شمالی در فصل زمستان به دنبال رشد تقاضایی که پس از فروکش کردن نسبی شیوع کرونا ایجاد کرده بود، سبب پیشی گرفتن تقاضا از عرضه شد. در دو سال گذشته کرونا مصرف نفت را به اندازهای کاهش داد که سرمایهگذاری در صنایع بالادستی رو به نزول رفت و این اتفاق باعث شد در دوره اوجگیری دوباره تقاضا، عرضه به پای تقاضا نرسد و فاصله این دو، رشد قیمتها را نتیجه دهد. در کنار این عامل تعیینکننده، جریانات سیاسی در جهان از جمله تنش و درگیری بین روسیه و اوکراین نیز بر بازار نفت سایه انداخت و پیشبینیهایی از رشد قیمت نفت تا ۱۲۰ دلار از سوی برخی تحلیلگران مطرح شد.
روند رو به رشد قیمتها موضوعی است که بسیاری از مسئولان داخلی را نیز به رشد درآمدهای نفتی سال بعد خوشبین کرده است و گویا نمایندگان براساس همین خوشبینیها، تصمیم به افزایش درآمدهای نفتی در بودجه سال بعد گرفتهاند.
نمایندگان این نکته را در نظر نگرفتهاند که در صورت پابرجا ماندن تحریمها، ایران ناچار است نفت خود را به بازارهای خاکستری و بسیار ارزان بفروشد، بنابراین به هیچ وجه درآمدهای مورد نظر محقق نخواهد شد.
قیمت نفت روی ۷۰ تا ۷۵ دلار میایستد
پدیدار با اشاره به اینکه میزان مصرف نفت خام ۹۶میلیون بشکه در روز است، گفت: گرچه میزان تولید نفت در جهان بیش از رقم مصرف است، اما نیاز کشورهای تولیدکننده به نفت بیشتر شده و بخشی از نفت خام در کشورهای تولیدکننده مصرف میشود. به طور مثال در ایران یک زمانی با یکمیلیونو۵۰۰ هزار بشکه تولید نیازمان کامل رفع میشد، اما امروز با یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نیز در مرز حرکت میکنیم.
او تأکید کرد: در ماههای آینده با گرم شدن نیمکره شمالی میزان مصرف نیز کاهش خواهد یافت و کاهش تقاضا همزمان با رشد تولید، قیمتها را متعادلتر خواهد کرد. بنابراین به نظر میرسد تعادل بین تولید و مصرف در چند ماه آینده برقرار خواهد شد و قیمت به سطح ۷۰ تا ۷۵ دلار بازخواهد گشت.
بر این اساس در صورتی که قیمت نفت بازگشت به عقب تا ۷۰ دلار را داشته باشد و ایران اگر همچنان در تحریم بماند، میزان درآمدهای نفتی با توجه به تخفیفهایی که ایران ناگزیر است به واسطهها بدهد، وضعیت مطلوبی نخواهد داشت.
ایران ۵/۲ میلیون بشکه نفت تولید کرد
بر اساس آمار منابع ثانویه، مجموع تولید نفت ۱۳ کشور عضو سازمان اوپک در ماه ژانویه ۲۰۲۲ به ۹۲/۲۷ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ماه قبل حدود ۶۴ هزار بشکه در روز افزایش یافت. سهم ایران با تولید ۵/۲ میلیون بشکه در روز در ماه مورد بررسی از کل تولید اوپک در این ماه، حدود ۹/۸ درصد است. در مقایسه با ژانویه ۲۰۲۰، تولید نفت ایران از افزایش ۴۰۵هزار بشکه در روز در ژانویه سال جاری برخوردار است.
در مقایسه با ماه دسامبر ۲۰۲۱، بالاترین افزایش تولید در ماه مورد بررسی متعلق به کشورهای نیجریه (۸۱ هزار بشکه در روز)، عربستان سعودی (۵۴ هزا ربشکه در روز)، امارات متحده عربی (۴۴هزار بشکه در روز) و ایران (۲۱هزار بشکه در روز)، است. از حیث میزان تولید نفت، ایران همچنان در رتبه پنجم بعد از کشورهای عربستان سعودی، عراق، امارات متحده عربی و کویت قرار دارد.
بالاترین قیمت نفت سنگین ایران طی دو سال اخیر مربوط به ماه مورد بررسی و حدود ۶/۸۵ دلار در هر بشکه بوده که نسبت به ماه قبل، حدود ۹/۱۰ دلار در هر بشکه (معادل ۶/۱۴ درصد) افزایش یافته است. در همین مدت متوسط بهای نفت سبد اوپک نیز با ۱۱ دلار در هر بشکه افزایش طی یک ماه، به ۴۱/۸۵ دلار در هر بشکه در ژانویه سال جاری رسید.
این باصطلاح مجلس که بر افزایش بودجه دولت تاکید دارد چرا بر شیوه قانونمند هزینه های نظارت ندارد؟ کشور با اینهمه ثروت از عمران و ابادی خبری نیست و نتنها جاده ها بلکه خیابانهای شهری هم وضع نامطلوب و خسارت بار دارند. ما نیاز به مجلس بی خاصیت و پرهزینه نداریم و مسئولین هرطور که صلاح میدونن بودجه تنظیم و هرجا صلاح میدونن هزینه کنن 
