سرویس جامعه جوان آنلاین: حتما برایتان پیش آمده است با برچسب داروهایی که پزشک برایتان تجویز کرده است با عنوان" دارو را با معده خالی مصرف کنید"و یا " دارو را همراه غذا مصرف کنید" مواجه شده باشید.
اکثر افراد از تداخل یک دارو یا داروی دیگر اطلاعاتی دارند، اما آیا میدانید غذا نیز بر نحوه عملکرد داروها تاثیر میگذارد؟
درک این موضوع بسیار مهم است، زیرا باعث میشوند تا بهترین بهره را از داروها بگیرید.
پس از بلع، دارو ابتدا به معده رفته و سپس جذب بدن میشود. برخی از داروها نباید همراه غذا مصرف شوند، زیرا مواد غذایی میتوانند جذب دارو را کاهش و یا به تاخیر اندازند.
برخی دیگر از داروها نیز در صورتی که غذایی در معده تان باشد به خوبی جذب نمیشوند و این امر باعث میشود تا دارو بطور موثر عمل نکند.
روش مصرف و میزان حلالیت دارو بر زمان جذب آن موثر هستند. به طور کلی معمولاً ۳۰ دقیقه طول میکشد تا بیشتر داروها حل و جذب بدن شوند. هنگامی که یک دارو در قالب یک پوشش ویژه باشد که ممکن است به محافظت دارو از اسیدهای معده کمک کند غالباً زمان رسیدن آن به جریان خون بیشتر است.
بایدها و نبایدهای مصرف دارو
به عنوان مثال، آسپرین ممکن است در عرض چند دقیقه حل شود در حالی که برخی داروها به دلیل روکش ژلاتینی زمان طولانی تری برای جذب نیاز خواهند داشت.
بهتر است این داروها را با معده خالی مصرف کنید
داروهای کم کاری یا جایگزینی تیروئید مانند:
لووتیروکسین (سینتروئید)
داروهای درمان پوکی استخوان مانند:
آلندرونات (فوزاماکس)، ایباندرونات (بونیوا)، رسیدورانت (ویموو).
داروهای مهارکننده پمپ پروتون که برای مشکلات معده استفاده میشود مانند:
امپرازول (پریلوسک)، پنتوپرازول (پروتونیکس)، استومومپرازول (نکسیوم ویموو) و لاتسوپرازول (پریواسید).
داروهایی که باید همراه غذا مصرف شوند
عارضه جانبی رایج مصرف برخی از داروها ناراحتی معده میباشد.
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و آسپرین نمونههایی از دارو هستند که ممکن است مصرف آنها سبب ناراحتی معده شود پس باید همراه غذا مصرف شوند تا عارضه جانبی کم تری داشته باشند.
اما اگر نسخه پزشک به شما توصیه کرده است تا همراه غذا مصرف نشود از طرفی نیز ناراحتی معده دارید با پزشک تان مشورت داشته باشید.
غذاهای رایجی که ممکن است بر مصرف دارو تاثیر بگذارند:
محصولات لبنی کلسیم
سایر غذاهایی که دارای مقادیر بالایی از کلسیم هستند میتوانند باعث کاهش جذب دارو شوند بنابراین اثربخشی داروهای چون:
برخی آنتی بیوتیکها مانند سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین (لاواکوین)، داکسی سایکلین (ویبرامایسین) و مینوسیکلین (مینوسین) را کاهش میدهند. این داروها باید ۲ساعت قبل و یا ۶ ساعت پس از غذاهای حاوی کلسیم مصرف شوند.
سبزیجات دارای برگ سبز که حاوی ویتامین K بیشتری هستند
مانند اسفناج، کلم و کاهو سالادی میتوانند بر داروی وارفارین (کوادمینین) که رقیق کننده خون میباشد تاثیر بگذارند.
ویتامین K اثرات وارفارین را معکوس و لخته شدن خون را افزایش میدهد. لازم نیست درخوردن این سبزیجات هنگام مصرف وارفارین خودداری کنید فقط کافیست در مصرف آنها زیاده روی نداشته باشید.
گریپ فروت و آب آن میتواند توانایی بدن را برای پردازش برخی داروها کاهش دهند و سبب ایجاد برخی عارضههای جانبی شوند.
در صورت مصرف آتورواستاتین (لیپیتور)، سیمواستاتین (زوکور، ویتروین) یا لوواستاتین (مکاوور) که برای درمان کلسترول بالا تجویز میشوند از مصرف این میوه خودداری کنید.
خوراکیهایی که حاوی مقادیر بالایی تیرامین هستند
مانند میوه خشک، پنیر و گوشت دودی درصورتی که داروهای خاصی به نام مهار کننده مونوآمین اکسیداز مصرف میکنید عوارض جانبی به همراه خواهند داشت.
داروهایی که برای درمان افسردگی از جمله فنلزین (ناردیل)، ترانیل سیپرومن (پارانت) و آنتی بیوتیک لاینزولید (زیوکس) مصرف میشوند نیز با غذاهای حاوی تیرامین ممکن است اثر منفی داشته باشند.
چگونه میتوان گفت که غذاها بر داروها اثر میگذارند؟
قبل از مصرف دارو به برچسب آنها دقت کنید و اطلاعات آن را برای خودتان بررسی کنید. همچنین میتوانید در رابطه با وضعیت خود برای مصرف دارو با داروساز نیز صحبتی داشته باشید.
چگونه بدن دارو را متابولیز میکند؟
هنگامی که بدن انسان شروع به سوخت و ساز یک دارو میکند، ارگانهای مختلفی مواد اولیه آن را قبل از آزاد شدن در جریان خون پردازش میکنند.
در حالی که ممکن است این فرایند ساده به نظر برسد، داروهای مختلف با درجات مختلف، فرمولهای مختلف و تجویز دوز مختلف به طور متفاوتی حل میشوند و بدن هرشخص برای متابولیز دارو منحصربفرد میباشد و به طور خاص دارو را متابولیز خواهد کرد.
چگونه دارو وارد جریان خون میشود؟
طیف وسیعی از داروها به صورت خوراکی مصرف میشوند و در دستگاه گوارش تجزیه خواهند شد.
پس از بلع دارو، قبل از آنکه از کبد عبور کند توسط اسیدهای معده شکسته شده و سپس وارد جریان خون میشود. برخی از داروها ممکن است به مدت طولانی در جریان خون باقی بمانند که این امر به میزان مصرف و داروی مصرفی تجویز شده بستگی دارد.
چه عواملی در جذب دارو تأثیر میگذارند؟
در تعیین زمان لازم برای هضم کامل دارو، عوامل مختلفی درگیر هستند که بر میزان حساسیت فرد و جذب دارو موثر هستند از جمله:
سن
وزن
جنسیت
زمان مصرف دارو
سطح فعالیت بدنی
سطح استرس
محتوای معده و سطح PH
وجود داروهای دیگر.
اسید معده ممکن است سبب کند شدن اثر برخی از داروها شود. علاوه بر این، هنگامی که یک دارو در کبد متابولیز میشود، قبل از رسیدن به جریان خون، قدرت و اثر آن کاهش مییابد.
نحوه جذب داروها:
برخی از اشکال دارویی جذب قوی تری دارند. به عنوان مثال، داروهای تزریق داخل وریدی ممکن است قویتر از کپسول عمل کنند.
یک قرص زیر زبانی و داروهای تجویز رکتالی به طور معمول با سرعت بیشتری از سیستم گردش خون حرکت میکند و بنابراین به سرعت متابولیز میشود.
چگونه یک دارو تجویز میشود؟
یک قرص، کپسول یا شربت که به صورت خوراکی مصرف میشود
قرص یا کپسولهایی که مصرف زیر زبانی دارند
داروهای استنشاقی یا قطرهای که به چشم، گوش، بینی یا گلو چکانده میشوند
تزریق داخل وریدی
تجویز رکتال
تجویز بصورت کاشت زیر پوستی
منبع:ایسکانیوز
