همیشه گلستان به عنوان استانی با ظرفیت بالا در زمینه پرورش و تولید آبزیان و ماهیان گوناگون مطرح بوده است. برخورداری از منابع آبی مطمئن و وجود بسترهای لازم برای آبزیپروری به ویژه ماهیان خاویاری و میگو توانمندیهای این منطقه را در زمینه رونق اقتصادی و اشتغالزایی به شدت بالا برده است. حالا تفاهمنامه سه جانبهای بین استانداری گلستان، بنیاد برکت و اداره کل شیلات گلستان با سرمایهگذاری ۷۰۰ میلیارد تومان منعقد شده که با اجرایی شدن آن زمینه رونق تولید و ایجاد اشتغال برای ۱۵ هزار نفر فراهم میشود.
گلستان با داشتن ۱۳۰کیلومتر نوار ساحلی و پهنههای آبی طبیعی و مصنوعی از پتانسیل بالایی در حوزه آبزیپروری برخوردار است. به همین خاطر پرورش ماهیان سردابی، گرمابی و میگو از جمله موضوعاتی است که طی دهههای اخیر در استان اجرا شده و حالا با هدایت سرمایهگذاران به این بخش پرسود، میتوان تحول اقتصادی بزرگی را در این منطقه رقم زد.
پرورش میگو در چندین هزار هکتار لاگون، دهها مزرعه پرورش ماهیان قزلآلا در مناطق بالادستی و مزارع پرورش ماهی کپور، فیتوفاک و آمور در مراتع شمال استان از جمله فعالیتهای حوزه آبزیپروری بوده و پرورش ماهیان خاویاری هم در یکی دو سال اخیر به آن اضافه شده است.
به رغم موارد ذکرشده تاکنون گلستان آنگونه که باید نتوانسته از ظرفیت ذخایر شیلاتی خود استفاده و تحول درآمدی برای ساحلنشینان خود فراهم کند، ولی خبر خوش برای گلستانیها اینکه چند روز پیش تفاهمنامه سه جانبهای با سرمایهگذاری ۷۰۰ میلیارد تومان بین استانداری گلستان، بنیاد برکت و اداره کل شیلات گلستان منعقد شده که با اجرایی شدن آن زمینه رونق تولید و ایجاد اشتغال در این استان به ویژه مناطق محروم فراهم شده است.
این در حالی است که ۲۸ شرکت تعاونی در حوزه پرورش آبزیان در گلستان فعالیت میکنند که طرح پرورش ماهی در قفس نیز با استفاده از ظرفیت شرکتهای تعاونی آغاز شده است.
اشتغالزایی برای ۱۵ هزار نفر
با انعقاد تفاهمنامه سه جانبه، بنیاد برکت ستاد اجرایی فرمان امام با ورود به عرصه حمایت از آبزیپروران قصد دارد بزرگترین سایت پرورش ماهی در قفس را در استان گلستان راهاندازی کند.
این موضوع را مدیرعامل این بنیاد عنوان کرده و با بیان اینکه بنیاد برکت در حوزه اشتغالزایی و به منظور تمرکز در حوزه اقتصاد اجتماعمحور و مردم پایه با اجرای ۸۰ هزار طرح اشتغالزایی طی سال جاری برای ۲۴۰ هزار نفر در کل کشور فرصت شغلی ایجاد کرده است، گفت: «یکی از حوزههای مورد توجه ما بخش کشاورزی و حوزه آبزیپروری است. بر همین اساس اتفاق مهمی که در استان گلستان رخ داده، ایجاد بزرگترین سایت پرورش ماهی در قفس کشور در گمیشان با سرمایهگذاری ۷۰۰ میلیارد تومان کلید خورده که برای ۱۵هزار نفر فرصت شغلی ایجاد میکند.»
محمد ترکمانه ادامه داد: «با اجرای این پروژه تحولی در منطقه رقم میخورد و زنجیره کامل آبزیپروری شکل میگیرد، مدت زمان اجرای این کار چهار سال است که با مشارکت و همکاری استانداری گلستان شکل میگیرد.»
وی با بیان اینکه تاکنون نزدیک به ۳هزار طرح آبزیپروری در استانهای مختلف انجام دادهایم که بخش عمده آن در شمال و جنوب کشور اجرایی شده، تصریح کرد: «با راهاندازی سایت ۵۵ هکتاری، بزرگترین منطقه پرورش ماهی در قفس کشور در استان گلستان به بهره برداری میرسد.»
ظرفیتهای روی زمین مانده گلستان
وجود دو رودخانه دائمی گرگانرود و قرهسو و همچنین چند هزار چاه کشاورزی و بیش از ۱۰سد و سازه آبی تأمینکننده مطمئن آب مورد نیاز آبزیپروری، ظرفیتهایی هستند که گلستانیها نتوانستهاند از آن استفاده و ساز و کار مناسبی برای درآمدزایی از این کار ترسیم کنند.
وجود اراضی لمیزرع در مناطق شمالی گلستان و سهولت انتقال آب به این دشتها فرصت کمنظیری است تا صنعت میگو به عنوان یکی از صنایع غذایی پرطرفدار جهان در این منطقه از ایران رونق بگیرد، ایجاد واحدهای فرآوری و بستهبندی میگو میتواند در ارزشافزوده اثرگذار باشد و یقیناً اقتصاد گلستان را بهبود بخشد.
در همین راستا، مدیرعامل بنیاد برکت اقتصاد دریا را یکی از مهمترین راهبردهای اقتصاد مقاومتی برشمرد و گفت: «امروز کمتر از ۲ درصد تولید ناخالص ملی در حوزه دریاست، حال آنکه قریب به ۱۹۸ هزار مترمربع دریا در کشور وجود دارد و این مهم یک فرصت و ظرفیت خدادادی است که در اختیار ایرانیان قرار داده شده است.»
وی با بیان اینکه هماکنون ظرفیت تولید ۵ میلیون تن آبزی در کشور وجود دارد، ادامه داد: «توجه و تمرکز به حوزه آبزیپروری یکی از مهمترین مسئلههایی است که مورد تأکید مقام معظم رهبری قرار گرفته، اما متأسفانه کمتر از یک پنجم ظرفیت تولید آبزی در کشور تحقق یافته است.»
ترکمانه با اشاره به اینکه توجه و تمرکز بر حوزه آبزیپروری از سال گذشته به صورت ویژه در دستور کار بنیاد برکت قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: «علاوه بر استان گلستان نقاط دیگر از کشور که پتانسیل و ظرفیت آبزی پروری دارند مورد توجه ما قرار خواهندگرفت.»
دردهایی که نباید فراموش شوند
نداشتن چاه عمیق و مولد برق اضطراری، فرسودگی ماشینآلات، تجهیزات و تأسیسات استخرها به علت پایان یافتن عمر مفید آنها، مشکل ایاب و ذهاب کارکنان به علت دورافتادگی مراکز تکثیر از شهرها و نداشتن حصار در محوطه مراکز بازسازی از جمله مشکلات مراکز پرورش و تکثیر آبزیان است که موجب شده تاکنون نتوان به نحو درست از این ظرفیت استفاده شود.
همچنین طی سالهای اخیر با بالارفتن هزینه غذای ماهیها، عدم تخصیص سهمیه بنزین برای آبزیپروران، اختصاص نیافتن یارانه برای تأمین برق تولیدکنندگان و کمبود کودشیمیایی و ارسال نشدن به موقع آن برای آبزیپروران ضربات زیادی به فعالان این عرصه وارد کرد.
بیمه نبودن مزارع آبزیپروری در قبال خشکسالی و شرایط سخت بحرانی از دیگر مشکلات فعالان این عرصه در استان گلستان است که امید است با توجه به برنامهریزیهای انجام شده و حمایتهای عنوانشده شاهد رفع موانع و مشکلات و رونق گرفتن صنعت آبزیپروری باشیم.
