در دوره مدیریت شهری سابق، جلوگیری از ساخت طبقه مازاد و افزایش صددرصدی عوارض ساخت در بافت فرسوده، مانع از نوسازی این مناطق شد. مدیریت شهری فعلی باید به صورت اورژانسی مشکل نوسازی بافتهای فرسوده را پیگیری کند. رئیس سازمان بازرسی کل کشور هم چندی قبل کوتاهی در نوسازی بافتهای فرسوده را از ترک فعلهایی دانست که این سازمان پیگیری میکند.
در سراسر کشور حدود ۲۰ میلیون نفر و در پایتخت بیش از ۴ میلیون نفر در بافت فرسوده زندگی میکنند. بافتهای فرسوده به مناطقی گفته میشود که دارای ساختمانهای ناایمن، سکونتگاههای غیررسمی، محدودههای تاریخی نیازمند احیا و پهنههای شهری با پیشینه روستایی است. مناطق دارای بافت فرسوده بیشترین آمار مربوط به آسیبهای اجتماعی را هم به خود اختصاص دادهاند.
حتی بافتهای نوسازی شده هم بیکیفیت بودند
شهرداری و شورای شهر سابق پایتخت در خصوص بافتهای فرسوده به قدری ناکارآمد عمل کرد که حتی رئیس شورای شهر سابق هم در آخرین روزهای عمر شورا، به نوسازی بافتهای فرسوده اعتراض کرد.
محسن هاشمی، رئیس سابق شورای شهر اواخر خردادماه امسال بود که در صحن شورا اعلام کرد «در شورای پنجم در حمل و نقل عمومی و بافت فرسوده، موفقیتهای چندانی به دست نیاوردیم؛ دو حوزهای که با زندگی میلیونها شهروند ارتباط مستقیم دارند.»
در خصوص نوسازی بافتهای فرسوده، آش به قدری شور بود که حتی سال گذشته عضو هیئت رئیسه شورای شهر تهران افشا کرد که ۴۰ درصد بافتهای نوسازی شده در بافت فرسوده، کیفیت مناسبی ندارند.
زهرا نژادبهرام در گفتوگویی با ایسنا، درباره وضعیت نوسازی بافتهای فرسوده پایتخت گفت که «مطالعاتی در مورد وضعیت بافتهای فرسوده انجام شدهاست که نشان میدهد متأسفانه ۴۰ درصد بافتهای نوسازی شده در بافت فرسوده از نظر کیفیت ساخت، مطلوب نیستند.»
ورود سازمان بازرسی به ماجرا
قبل از تشکیل شورای ششم شهر تهران (شورای فعلی) مهدی چمران، رئیس کنونی شورای شهر تأکید کرده بود که طبق قانون باید سالانه ۱۲درصد بافت فرسوده نوسازی شود و این مهم در دوره چهارم شورا بیش از ۱۲درصد اتفاق افتاد، اما در این دوره (دوره پنجم) بافت فرسوده نوسازی نشد.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور هم اوایل تیرماه در خصوص ترک فعل مدیران شهری بسیاری از استانها در حوزه بافتهای فرسوده اظهار کرد که در بافت فرسوده کوتاهیهایی صورت گرفتهاست. با وجود اینکه در قانون پیشبینی شده سالی ۱۲ درصد از بافت فرسوده بازسازی شود، اما طی هشت سال گذشته فقط حدود ۸ درصد از بافتهای فرسوده در کشور نوسازی شده است.
در زمینه معضلات بافتهای فرسوده، یکی از اعضای شورای شهر تهران روز گذشته گفت: جلوگیری از ساخت طبقه مازاد و افزایش صددرصدی عوارض ساخت در بافت فرسوده، انگیزههای ساخت و ساز را در این حوزه از بین برده و باید به صورت اورژانسی لغو شود.
بیتفاوتی شورای شهر سابق به بافتهای فرسوده
ناصر امانی در خصوص رویکرد مدیریت شهری ششم به نوسازی در بافت فرسوده شهر تهران به خبرگزاری مهر گفت: در دوره مدیریت شهری پنجم دو برنامه اساسی برای نوسازی بافت فرسوده متوقف شد که باید به صورت اورژانسی و فوری به برنامههای اجرایی مدیریت شهری بازگردد.
وی در ادامه تصریح کرد: ساخت طبقه اضافه در بافت فرسوده که به نوعی مشوق ساخت و ساز در این بافت شهری بود از سوی شورای عالی شهرسازی و بدون مقاومت شورای شهر حذف شد.
امانی با بیان اینکه در کاهش انگیزههای نوسازی با حذف این مشوق هم شورای عالی شهرسازی و هم شورای پنجم هر دو مقصرند، گفت: نمیدانم این دو نهاد با چه انگیزهای تنها مشوقی را که برای مشارکت در ساخت در بافت فرسوده وجود داشت، حذف و روند خوب نوسازی بافت فرسوده را متوقف کردند.
وی با تأکید بر اینکه برای رونق بخشی دوباره به ساخت و ساز در بافت فرسوده باید پیشنهاد کنیم درباره این مسئله در شورای عالی شهرسازی و معماری بازنگری شود، یادآوری کرد: این اتفاق باید تا آخر سال رخ دهد.
این عضو شورای شهر با اشاره به اینکه کاهش عوارض شهرسازی و معماری در برخی از مناطق جنوبی تهران بیش از صددرصد افزایش یافتهاست، ابراز داشت: این افزایش عوارض توان مالی نوسازی را کاسته و باید سریعاً درباره بازنگری در آن تصمیمگیری شود.
وی با یادآوری این نکته که عوارض در بافت فرسوده صددرصد رایگان است، گفت: عدم مجوز ساخت طبقه مازاد انگیزه را از کسانی که میخواهد به صورت مشارکتی درباره ساخت و ساز در این بافت اقدام کنند، گرفته است. باید منتظر برنامههای شهردار تهران برای رونق بخشی بیشتر برای نوسازی بافت فرسوده باشیم.
بودجههای کلان برای آرزوهای شهردار
گفتنی است در پنج منطقه پایتخت یعنی مناطق ۱۰، ۱۲، ۱۴، ۱۵ و ۱۷ در حدود ۴ هزار هکتار بافت فرسوده وجود دارد که بخش زیادی از تهران را شامل میشود. با توجه به اینکه زلزله همواره پایتخت را تهدید میکند، مدیریت جدید شهری باید نوسازی بافتهای فرسوده را جدی بگیرد.
در دوران مدیریت حناچی، مهمترین سیاست مدیریت شهری، توسعه محلهمحور بود. به همین دلیل ۲ هزار میلیارد تومان اعتبار در سال ۹۹ برای طرحهای توسعه محلات شهر تهران و برای سال ۱۴۰۰ هم بیش از ۲ هزار میلیارد تومان به این موضوع اختصاص یافت.
حناچی تأکید داشت که «طرحهای توسعه محلات پروژههای ریزی هستند که مردم آنها را در زندگی روزمره خودشان به خوبی لمس میکنند مثل توسعه فضاهای عمومی، فضای سبز و در کل توسعه قلمرو شهری از جمله طرحهای ریز محله محور هستند.» آخرین باری که شما چنین تحولی در زندگی روزمره خود حس کردید، کی بود؟