امروزه گسترش شبکههای اجتماعی و اختصاص اکثریت زمان مردم به گشتوگذار در اینترنت و دنیای مجازی سبب شده تا زمان کتاب خواندن کاهش یابد. اگر آگاه شویم که کتاب خواندن و مطالعه چه آثار و فوایدی به همراه دارد، حتماً زمان بیشتری را برای مطالعه کتابهای مختلف اختصاص میدهیم. اگر افرادی که در طول روز مطالعه بیشتری دارند را با افرادی که مطالعه ندارند یا میزان مطالعه آنها کم است مقایسه کنیم، آنهایی که در طول روز چند ساعت کتاب میخوانند، ماده سفید مغزشان که در ناحیه زبانی قرار دارد، بیشتر از افرادی است که کتاب نمیخوانند؛ این ماده با مطالعه زیاد در مغز تولید و باعث بهتر شدن کارکرد این عضو بدن میشود. کتابخوانی فواید بیشمار دیگری نیز دارد.
وقتی کتاب خوانده میشود، چون با واژگان بیشتر در ارتباط بوده و کلمات بیشتری یاد گرفته میشود، توانایی کلامی ارتقای بیشتری مییابد. به عبارت دیگر افرادی که مطالعه میکنند هوش کلامی بالاتری نسبت به افرادی که مطالعه نمیکنند، دارند. گفتنی است این هوش کلامی با سطح فرهنگ افراد در ارتباط است و در واقع مطالعه روشی برای افزایش تمرکز به شمار میآید؛ زیرا که چشم و ذهن فرد برای مدتی به یک موضوع متمرکز میشود. بنابراین افرادی که به طور منظم مطالعه میکنند؛ تمرکز بیشتری نسبت به افرادی دارند که مطالعه آنها کم است یا اصلاً کتاب نمیخوانند.
تمرکز روی کلمات و داستان یک کتاب، باعث فعالشدن مغز و عملکردهای شناختی آن میشود. این کار میتواند به تحریک ذهن، به خصوص قسمتی از مغز که وظیفه تمرکز، تجزیه و تحلیل را بر عهده دارد، کمک کند و منحصراً این قسمت از مغز را فعالتر میکند.
این تحریک ذهن سرانجام در جایی که ما نیاز داریم موضوعی را تحلیل کنیم، تمرکز ما را برای تحلیل آن موضوع بیشتر میکند.
با تحریک و بهبود عملکرد مغز، ذهن شما فعالتر میشود و با ایجاد تمرکز شدید روی کلمات، مغز شما مقدار قابل توجهی از اطلاعات را به خود اختصاص میدهد که میتواند مهارت تفکر انتقادی، تجزیه و تحلیل انتقادی و همچنین توانایی خواندن شما را بهبود بخشد و این بهترین روش برای تحریک ذهن و فعالتر کردن روند فکری شماست. خواندن فقط به تفکر انتقادی شما کمک نمیکند، بلکه باعث بهبود قدرت و عملکرد مغز نیز میشود.
تحریک مداوم مغز با مطالعه کتاب انجام میشود که این کار سبب کنترل بخشهای مختلف مغز شما شده و در نهایت مهارتهای تفکر و تجزیه و تحلیل شما را کنترل میکند.
مطالعه یک داستان خوب میتواند انسان را به دنیای دیگری منتقل کند تا بتواند ناراحتی و نگرانیهای خود را فراموش کند. همچنین مطالعه یک مقاله گیرا و جذاب ذهن را از استرسها دور میکند و باعث میشود تنشها از بین برود و آرامش جایگزین آن شود، بنابراین مطالعه میتواند به کاهش میزان استرس افراد کمک کند. تمرکز روی کلمات نوشتاری میتواند در رفع ذهن از اضطراب و فشارهای روزمره کمک کند.
پس از شروع به خواندن، ذهن شروع به تمرکز خواهد کرد. در حین مطالعه، دیگر به مسائلی که باعث استرس شدهاند فکر نمیشود، بلکه استرس کاملاً فراموش خواهد شد. پس با گذشت زمان، خواندن باعث کاهش استرس و اضطراب شده و باعث بهترشدن احساس روحی و جسمی میشود.
با مطالعه بیشتر کلمات زیادتری در معرض دید قرار میگیرند، همین امر باعث میشود هر روز به دایره واژگان افزوده و اثرات مطالعه در صحبتها پدیدار شود. کلمات چه به صورت فیزیکی و چه به صورت کتاب الکترونیکی، میتوانند باعث افزایش دایره واژگان شوند.
بیان شیوا و خوش صحبتبودن در هر حرفهای کمک شایانی به فرد میکند و با افزایش اعتماد به نفس در انسان باعث میشود فرد با افراد با درجه فرهنگی و سواد بالاتر هم صحبت شود.
با مطالعه روزانه و جستوجوی کلمات جدید دایره واژگان گسترش یافته و مهارتهای زبانی بهبود مییابد. با کتابخوانی مرتب مغز با واژگانی پر میشود که در ادامه زندگی از این واژگان در هر موقعیتی به صورت ناخودآگاه استفاده میشود و با استفاده از این کلمات جدید طرز صبحتکردن به طور شگفتآوری تغییر خواهد کرد.
خواندن میتواند ذهن را درگیر کند و قوه تخیل را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. اینکه در طول مطالعه یک رمان رمز آلود ذهن درگیر شخصیتهای متعدد و داستان معمایی آن شود و به دلیل همین شخصیتها و داستانها، قسمتی از مغز که مسئول تحلیل موضوعات مختلف است، تحریکشده و بدون اینکه لازم باشد در دنیای واقعی بسیاری از شخصیتها به شکل واقعی تجربه شود، به راحتی بسیاری از آن شخصیتها در کتاب خوانده میشود و با اسرار شخصیتی جدید آشنا شده و مهمتر از آن یکبار فرصت تحلیل و مواجهه با آن شخصیت با مطالعه یک رمان رمز آلود به دست میآید.
وقتی شروع به خواندن کتاب میکنیم، معمولاً در ابتدا تصویری از حوادث آن کتاب در ذهن نداریم، اما هر وقت که کتاب را تمام کردیم، میتوانیم به آسانی تمام شخصیتها و دنیایی که آن کتاب در ذهن ما ایجاد کرده را به خاطر آورده و شروع به تجزیه و تحلیل کنیم و در پایان کتاب به طور آشکار در مییابیم که به طور شگفتانگیزی قوه تحلیل ما در حال فعالیت است.
از دیگر فواید کتابخوانی و مطالعه میتوان داشتن خواب راحت، افزایش اعتماد به نفس، تقویت توانایی شنیداری، افزایش خلاقیت و بهبود روابط اجتماعی را برشمرد.
برای هر فرد با هر سلیقهای کتابی هست که توجه فرد را به خود جلب کند تا با توجه به سلایق خود در هر زمینهای که علاقه دارد یک کتاب را انتخاب و خواندن آن را شروع کند.
در دو زمان بیشتر توصیه میشود که مطالعه صورت گیرد یکی در شروع روز و دیگری در پایان روز پیش از خواب. شروع روز با انجام مطالعه باعث نظم ذهن میشود.
یک جامعه برای بهره مندی از سلامت فرهنگ، در مرحله اول به سلامت روانی افراد نیازمند است؛ این امر، زمانی تحقق مییابد که چاپ کتاب در یک جامعه رونق داشته و مردم به سمت کتابخوانی و مطالعه گرایش داشته باشند.
از این رو باید اقدامات لازم برای فرهنگسازی در این زمینه صورت گیرد. یک جامعه زمانی فعال و پویا خواهد بود که افراد آن از سلامت جسمی و روحی بهرهمند باشند و مطالعه در سلامت روان اعضای جامعه، بسیار مفید است. برای فرهنگسازی در حوزه کتاب خوانی، در مرحله اول باید چاپ کتاب کودک رونق چشمگیری داشته باشد؛ چراکه انس و علاقه انسان در کودکی با کتاب موجب تداوم آن میشود.
