سال گذشته در چنین روزهایی محمدمهدی حاجمحمدی، رئیس سازمان زندانهای کشور شد. اشتغال زندانیان یکی از برنامههای اصلی وی بود و در همین راستا سال گذشته اعلام کرد طبق برنامهریزیهای انجام شده، میزان اشتغالزایی برای زندانیان در سال ۱۴۰۰ قرار است به ۸۰ درصد برسد. درحال حاضر اشتغال زندانیان به ۵۴ درصد رسیده که در هیچ دورهای از سازمان زندانها سابقه نداشته است!
حالا دیگر زندان فقط محلی برای جداسازی زندانی از جامعه نیست و متولیان آن برای مددجویان زندانی برنامههایی در جهت اشتغال و حرفهآموزی دارند. این قضیه در یک سال اخیر آنقدر جدی بوده که حجتالاسلام محسنیاژهای هم سال گذشته در یکی از سخنرانیهای خود تأکید کرده بود: «زندانیان بهویژه افراد با زندانهای طویلالمدت نباید عمرشان در زندان تلف شود. بنابراین باید در زندان حرفهای بیاموزند و اشتغال داشته باشند.»
کسب و کار پررونق ۲۵ هزار زندانی آزاد شده
سیاست سازمان زندانها اکنون و برخلاف دورههای قبلی با جدیت بیشتر بر اشتغال مددجویان شکل گرفته است، یعنی زندانی باید توانمند، بازاجتماعی و اصلاح شود و امروز بحث بر سر اصلاح و تربیت است و محیطهای کار و اشتغال زندان، موقعیت تأثیرگذاری برای تحول در مددجویان دارد. متولی این تحول هم بنیاد تعاون زندانیان است. عصر جدید بنیاد تعاون زندانیان قرار است عصر تغییر اولویتها باشد، زیرا بیکاری مقدمه بزهکاری است. سازمان زندانها وظیفه دارد با کمک نهادهایی مانند بنیاد تعاون زندانیان از خانوادههای مددجویان حمایت کند تا در نبود سرپرست دچار آسیب نشوند و با رسیدگی به وضعیت معیشتی و اقتصادی از طریق افزایش میزان دستمزد ماهانه زندانی، وی به راحتی بتواند با کار و اشتغال در داخل زندان، نقش نانآور بودن را برای خانوادهاش حفظ کند.
جالب اینکه در حال حاضر ۲۵ هزار نفر از زندانیان آزاد شده در دو سال اخیر نیز با حمایت دستگاه قضایی و بانکها برای خود کسب و کار تولیدی و خدماتی راهاندازی کردهاند و حتی جزو خوشحسابترین مشتریان بانکهای کشور هستند.
نه بیکاری و نه بیگاری!
طبق اساسنامه بنیاد تعاون زندانیان، گسترش فعالیتهای حرفهآموزی از وظایف ذاتی این بنیاد است که باید از طریق آموزش و تجهیز کارگاههای اشتغال و همچنین تأمین نیروهای مربی فنی و حرفهای دنبال شود. بنیاد تعاون زندانیان در سالهای اخیر توانسته با افزایش فضای کار مددجویان، کارگاههای خیاطی، بافت تابلوفرش، نجاری، معرق، بستهبندی صنایع غذایی و خشکبار، عروسکسازی، زیورآلات، صنایع دستی مانند جواهردوزی، مونتاژ دوچرخه، تولید کیف، کفش چرمی و ورزشی، ساک، چمدان، روکش صندلی خودرو، البسه کار، ماسکهای بهداشتی، گان، محافظ صورت، غرفههای نمایشگاهی و... احداث یا تجهیز کند.
تیرماه امسال رئیس سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشت: نه بیکاری و نه بیگاری! هرچند زندان ایستگاه آخر است و ما پذیرای محصولی به نام مجرم هستیم که در تولیدش نقشی نداشتهایم، اما به ریشهها و زمینههای بزهکاری مثل بیکاری هم بیاعتنا نبودیم. در راستای توانمندسازی زندانیان در سال ۹۹ توانستیم ۴۵ درصد محکومان واجد شرایط را شاغل و به آنها دستمزد پرداخت کنیم. اکنون رکورد اشتغالزایی زندانیان کشور شکسته شده و به گفته رئیس سازمان زندانها در رابطه با اشتغال زندانیان توفیقاتی حاصل شد و رقم اشتغال ۵۴ درصدی محکومان واجد شرایط که در سالهای بعد از انقلاب بینظیر بود، رخ داد که لازم است تثبیت و عمق بیشتر و ارتقا پیدا کند.
۳ مأموریت مهم در خصوص زندانیان
رئیس سازمان زندانهای کشور در آیین تکریم و معارفه مدیرکل زندانهای استان تهران گفت: سال گذشته در چنین روزهایی به سازمان زندانها آمدم و در مراسم تودیع و معارفه، مهمان جلسه ما آقای محسنیاژهای ریاست فعلی قوه قضائیه بودند و من مناسب دانستم بخشی از فرمایشات ایشان را بازخوانی کنم، چراکه حتماً میتواند مفید فایده باشد.
وی با اشاره به اظهارات حجتالاسلام والمسلمین محسنیاژهای در مراسم معارفه خود عنوان کرد: از نکاتی که ریاست قوه قضائیه در آن مراسم بر آن تأکید داشتند موضوع توبه، خانواده زندانیان و اشتغال زندانیان بود. در این زمینه در رابطه با اشتغال زندانیان توفیقاتی حاصل شد و رقم اشتغال ۵۴ درصدی محکومان واجد شرایط که در سالهای بعد از انقلاب بینظیر بود، رخ داد که لازم است تثبیت و عمق بیشتر و ارتقا پیدا کند. رئیس سازمان زندانها در ادامه گفت: موضوع خانواده زندانیان یکی از اقدامات جدی و اولویتهای ابلاغی ما در سال جاری بود، مخصوصاً از ماه مبارک رمضان، مدیران ما هر هفته از خانواده زندانیان سرکشی داشتند و در این سرکشیها مدیران قضایی و اجرایی آنها را همراهی میکردند. حاجمحمدی در ادامه اذعان کرد: ملاقات با خانوادههای زندانیان باعث میشود فکر نکنیم که فقط آزادی زندانی موضوعیت دارد، چراکه در بسیاری از موارد خانواده زندانی ابراز میکند که تمایل ندارد پدر و همسر با این وضعیت به خانه بازگردد و بر اصلاح وی تأکید دارند.
رئیس سازمان زندانها در ادامه با تأکید بر لزوم اصلاح زندانیان گفت: تلاشمان این نیست که به هر قیمت زندانی آزاد شود، بلکه تلاشمان اصلاح آن و سپس آزاد شدن زندانی است.
۱۵۰ ساعت آموزش برای هر مددجو
گفتنی است، در حال حاضر محصولات تولیدی زندانیان در ندامتگاهها در فروشگاههای معتبر و توسط سایتهای معتبر اینترنتی از جمله سایت حامی بازار (www. hamibazar. ir) در حال عرضه است. فروشگاههای زنجیرهای حامی هم که فعلاً در برخی استانها شعبه دارند، مخصوص عرضه کالاهای تولیدی مددجویان هستند. منافع و عایدات فروش این محصولات نیز صرف کمک به زندانیان و خانواده آنان میشود. هدفگذاری سازمان زندانها در سال جاری هم این است که برای ۶۰ درصد محکومان با میانگین ۱۵۰ساعت آموزش برای هر مددجو، حرفهآموزی شود که جمعیتی بالغ بر ۱۰۰ هزار زندانی را دربر میگیرد. آموزش زندانیان هم متناسب با نیاز بازار کار انجام میشود، بهطوریکه دورههای آموزشی، هر ساله نیازسنجی شده و در آن آمایش سرزمینی ملاک قرار میگیرد تا مبتنی بر شرایط زیستبوم استانها، نیازهای شغلی مشخص و سپس دورههای آموزش فنی و حرفهای انجام شود.
