سرویس بینالملل جوان آنلاین: خبر سقوط شهرهای افغانستان به دست طالبان، در روزهای گذشته با رکوردزنی سقوط مرکز پنج ولایت در کمتر از پنج روز، بحرانی بودن شرایط این کشور را بیش از پیش برجسته کرده با این حال، یکی از مقامات افغانستان از برنامه نشست مجدد صلح در دوحه سخن گفته، آنهم در شرایطی که طالبان از عملکرد خود با عنوان واکنشی به اقدامات دولت دفاع میکند.
فقط اشاره به پیشرویهای چند روز گذشته طالبان در افغانستان کافی است تا چشماندازی از تحرکات آنها به دست آید. در چند روز گذشته مرکز ولایات جوزجان، سرپل، قندوز، نیمروز و تخار به کنترل طالبان درآمده است. تنها در روز یکشنبه، کنترل سه شهر کلیدی قندوز، سرپل و تالقان در اختیار این گروه قرار گرفت. قندوز به دلیل مسیرهای منتهی به کابل و چند شهر مهم دیگر، از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنین، گزارشها از نبردهای سنگین در شهرهای هرات، قندهار و لشکرگاه حکایت دارد و اوضاع هرات بسیار نابسامان گزارش شده است. از طرفی دیگر، شماری از نمایندگان ولایت سمنگان در مجلس، تأیید کردند که دیروز بخشهای زیادی از شهر ایبک مرکز این ولایت، به دست طالبان افتاده است و حدود ۵۰۰زندانی از زندان مرکزی شهر ایبک فرار کردند. محمد هاشم سروری، معاون شورای ولایتی سمنگان گفته که مسئولان زندان یک روز پیش زندان را ترک کرده بودند، اما ذبیحالله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان درباره زندان، روایت دیگری دارد مبنی بر اینکه اعضای این گروه به بخشهای مرکزی ولایت سمنگان حمله کرده و با شکستن دروازه زندان مرکزی، زندانیان را آزاد کردهاند. برخی از منابع روز دوشنبه، اعلام کردند که پس از سقوط شهر تالقان، مرکز ولایت تخار نیروهای دولتی توانستند ولسوالیهای فرخار و ورسج این ولایت را پس بگیرند. البته طالبان و منابع مستقل این خبر را تأیید نکردهاند.
تکرار تجربه دوحه
محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در گفتگو با تلویزیون الجزیره با بیان اینکه هیچ توافقی در مورد آتشبس در این کشور وجود ندارد، آنچه طالبان صورت داده را واکنشی به اقدامات حملات دولت دانست و با اشاره به آغاز عملیات نظامی دولت علیه طالبان در دومین روز عید قربان، دولت را به جنگافروزی متهم کرد. نعیم درباره مداخله امریکا در افغانستان نیز هشدار داد و گفت: «این امر باعث ایجاد تنش در وضعیت و افزایش مشکلات میشود.»
آخرین بار طرفهای مذاکرهکننده افغان و نمایندگان طالبان، ۱۷ و ۱۸ جولای با هم در قطر دیدار کردند. از آن زمان به بعد با تشدید حملات طالبان در بیشتر نقاط افغانستان، عملاً پیشبرد روند صلح نیز متوقف شده است. در چنین شرایطی، نجیبه انوری، سخنگوی وزارت خارجه افغانستان در امور صلح، دیروز از برنامه برقراری نشستی سه روزه در دوحه که از امروز آغاز به کار میکند، خبر داد. در این نشست، عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی، معصوم استانکزی، رئیس هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی افغانستان و و زیر دولت افغانستان در امور صلح شرکت خواهند داشت. انوری با اعلام اینکه این نشست به میزبانی قطر و با همکاری سازمان ملل و امریکا برگزار خواهد شد، افزود: «هماهنگی با کشورهای دخیل در روند صلح افغانستان، تسریع مذاکرات صلح و توقف خشونتهای جاری در کشور، هدف برگزاری این نشست است.» برخی اخبار از حضور نمایندگان طالبان در نشست یاد شده خبر میدهند.
تزریق اعتماد به نفس به طالبان
منابعی محلی میگویند که نبردهای سنگین در ولسوالی دهدادی ولایت بلخ میان نیروهای دولتی و طالبان ادامه دارد. سیدمصطفی سادات، ولسوال دهدادی گفت که جنگ ادامه دارد و گزارشی از شمار تلفات آن در دست نیست. منابعی محلی میگویند که اگر نیروهای هوایی از نیروهای دولتی حمایت نکنند، ممکن است که خط دفاعی آنان شکسته شود. به گفته این افراد، پیشروی سریع طالبان در روزهای اخیر باعث تقویت اعتماد به نفس طالبان، تضعیف نیروهای دولتی و فرار گسترده مردم از شهرستانها و مراکز مورد حمله طالبان شده است. سیدحسین عالمی بلخی، وزیر سابق امور مهاجران افغانستان معتقد است که شورای امنیت این کشور، ۸۰ شهرستان را بهصورت برنامهریزی شده برای طالبان تخلیه کرد. از آن پس، این گروه ۱۲۰ شهرستان دیگر را با جنگ تصرف کردند. امریکا میگوید این کار طالبان خلاف تعهد و راهحل سیاسی مشکل افغانستان است. بلخی، موضع امریکا را به طنز تشبیه کرده و از اشرف غنی، رئیسجمهور افغانستان خواست که در شرایط حساس، مسئولانه تصمیم بگیرد. وی انتشار شایعاتی از قبیل تصمیم امریکا برای واگذاری قدرت به طالبان در رسانهها را یکی دیگر از علل بیانگیزگی نیروهای افغان عنوان کرد و افزود وقتی نیروهای دولتی این شایعات را میشنوند به راحتی شهرها را در اختیار طالبان میگذارند. ضعف و فساد گسترده در دولت، از دیگر عواملی است که بلخی آن را در پیشروی سریع طالبان مهم ارزیابی کرد و گفت نیروهای دولتی و مردمی هماهنگی لازم را برای مقابله با طالبان ندارند. ضمن اینکه طالبان با سپر قراردادن غیرنظامیان و استقرار در منازل مسکونی مردم، نیروهای دولتی را در شرایط دشواری قرار میدهد.
