سرویس سیاسی جوان آنلاین: وزارت امور خارجه امریکا در جدیدترین اقدام با ارسال ابلاغیهای به کنگره این کشور که به امضای وزیر خارجه امریکا رسیده «انتقال وجوه ایران در حسابهای محدود شده به صادرکنندگان در ژاپن و کرهجنوبی» را مجاز دانسته است. معافیت تحریمی موجود وزارت خارجه ایالات متحده اجازه میدهد پولهای ایران که در نتیجه تحریمهای امریکا مسدود شده بود، بدون نقض قانون در اختیار برخی شرکتهای کرهجنوبی و ژاپنی قرار بگیرد. بسیاری از سیاستمداران داخلی اقدام اخیر امریکا را یک نمایش برای تغییر محاسبات طرف ایرانی ارزیابی میکنند تا در صورت از سرگیری مذاکرات احتمالی میان امریکا و ایران درباره احیای برجام، یک امتیاز مثبت برای رفع اختلافات به شمار آید.
لزوم اثبات حسننیت امریکاییها برای آغاز دوباره مذاکرات فی مابین مشروط به شرایط عقلانی و عینی است که بخشی از این شرایط طی ماههای اخیر بارها توسط مقامات ارشد دولتی در تریبونهای رسمی عنوان شده است و بدیهیترین آن برداشتن تحریمهای بعد از روز امضای برجام است که توسط دولتهای باراک اوباما و دونالد ترامپ اعمال شده است.
خرما بر نخیل!
در حالی امریکا این فرصت را در اختیار دو کشور مذکور قرار داده است تا در یک بازه زمانی ۹۰ روزه بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران در کشورهای خود را آزاد کنند که ابلاغیه فوق یک تبصره مهم و اساسی دارد و آن اینکه پولهای آزادسازی شده دراختیار ایران قرار نمیگیرد بلکه به شرکتهای کرهای و ژاپنی پرداخت میشود که به ایران کالاهایی را که در لیست تحریمی قرار نداشته بفروشند. این بدان معناست که ایران کماکان هیچ گونه دسترسی به پولهای بلوکهشده خود ندارد و تنها میتواند نظارهگر باشد که شرکتهای کرهای و ژاپنی با چه کیفیتی در این پولها دخل و تصرف میکنند! این بدان معناست که آزادسازی پولهای ایرانی بیشتر از آنکه به نفع طرف ایرانی باشد به نفع شرکتهای کرهای و ژاپنی است که میتوانند به راحتی و بدون فراغ بال طلب خود را از ایران وصول کنند بدون آنکه به کسی یا مرجعی پاسخگو باشند. مضاف بر اینکه اقدام فوق به نوعی این جبر را برای طرف ایرانی ایجاد میکند که برخی از واردات خود را از شرکتهای کرهای و ژاپنی صورت دهد و این محدود کردن اختیار قانونی ایران در تعاملات مالی است.
اگر چه برآوردها حکایت از آن دارد که بالغ بر ۱۵میلیارد دلار منابع بلوکهشده بر اساس تصمیم اخیر امریکاییها آزاد خواهد شد که بانک مرکزی در سال ۱۳۹۹ حدود ۹میلیارد دلار ارز به کالاهای اساسی اختصاص داده، مضاف بر آنکه منابع مالی موجود در کره حدود ۷میلیارد دلار است که ناشی از فروش نفت و میعانات گازی ایران در دوران ریاست جمهوری ترامپ بوده که در کرهجنوبی بلوکهشده است. اقدام اخیر امریکا را بسیاری از نمایندگان مجلس برنتابیدهاند و آن را یک اقدام حداقلی ارزیابی میکنند و معتقدند ایالات متحده امریکا برای جبران اقدامات گسترده ضدایرانی خود طی شش سال بعد از برجام باید گامهای اساسی و نه ویترینی بردارد.
داراییهای ایران زمانی آزاد است که اختیارش دست خودش باشد
حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده شاهینشهر در مجلس با اشاره به آزادسازی بخشی از داراییهای ایران در کره و ژاپن از سوی امریکا گفت: آزادسازی داراییهای ایران زمانی است که داراییهای آزاد شده در اختیار کشور ما باشد. طبق اعلام رسمی مقامات امریکایی این داراییها آزاد شده، اما نمیتواند به ایران انتقال یابد و تنها شرکتهای کرهای و ژاپنی میتوانند از آن استفاده کنند.
عضو هیئت رئیسه مجلس اظهار داشت: داراییهای کشور ما در کره و ژاپن آزاد شده و در اختیار شرکتهای این دو کشور قرار گرفته است تا کالاها و محصولات خود را بدون هیچ زحمت و به دور از هر بازار رقابتی به ایران بفروشند. این اقدام نه تنها آزادسازی داراییها نیست بلکه به معنای این است که داراییهای ایران در اختیار کشورهای دیگر قرار داده شده اند.
وی در ادامه گفتوگوی خود با فارس افزود: مقامات سیاست خارجی ما باید نسبت به این نحو آزادسازی داراییهای ایران هوشمندانه برخورد کنند و آن را به هیچ وجه به عنوان آزادسازی داراییهای کشورمان از طرف غربی قبول نکنند چراکه این اقدام همانطور که گفتم آزادسازی داراییهای ما نیست بلکه داراییهای کشورمان در کره و ژاپن در اختیار این دو کشور قرار گرفته است نه در اختیار ما و از سوی دیگر مقامات سیاست خارجی ما باید واکنش لازم را نسبت به این اقدام نشان دهند که داراییهای کشور ما در اختیار دو کشور دیگر قرار داده شده است.
مثبت شمردن اقدام اخیر امریکا در قبال پولهای ایران خامی است
سیامک مرهصدق، نماینده ایرانیان کلیمی در مجلس نیز گفت: این قبیل اقدامات امریکا را هیچ وقت نمیتوان به عنوان یک قدم مثبت ارزیابی کرد. امریکا پول ملت ایران را مدتهاست بلوکه کرده و این بلوکه داراییها آنقدر بوده که سود آن بسیار بالاست و حال هم که بخشی از این داراییها آزاد شده مستقیماً در اختیار ملت ایران قرار نگرفته است. این نوع آزادسازی داراییهای ملت ایران در واقع منت گذاشتن بیدلیل است که در اصل این پول در اختیار ملت ایران هم قرار نگرفته بلکه در اختیار دو کشور کره و ژاپن قرار گرفته که شرکتهایشان به ایران کالا بفروشند.
این نماینده در ادامه افزود: این اقدام امریکا تحت عنوان آزادسازی بخشی از داراییهای ایران در واقع مجبور کردن کشور ما به خرید کالا از کره و ژاپن است. این اقدام چیزی جز زیر پا گذاشتن اولین و ابتداییترین حقوق مالی و اقتصادی ملت ایران نیست.
نماینده ایرانیان کلیمی در مجلس دهم افزود: اینکه داراییهای ما را در اختیار کشور دیگری قرار دهند و ما را وادار به خرید از آن کنند و کسانی در داخل کشور باور کنند که این اقدام یک اقدام مثبت است، نشاندهنده خامی و ناپختگی است.
سید محمود نبویان، نماینده مردم تهران هم گفت: مردم ایران بدانند که آزادسازی ظاهری داراییهای ایران در این کشورها هیچ ربطی به لغو تحریمها ندارد، چراکه نه سوئیفتی باز شده و نه تحریم بانکی لغو شده و نه چیز دیگر، بلکه به بانکهای کرهای و ژاپنی اجازه داده شده است بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران را به جای دیگر انتقال دهند. وی افزود: به دلیل تحریمهای بانکی، شرکتهای کرهای که کالاهایی را به ایران فروخته بودند نمیتوانستند وجه آن را دریافت کنند و پولهای فروش نفت ما به کره نیز در بانکهای این کشور بلوکهشده بود، به همین خاطر مقامات کرهای نشستهایی را با مقامات امریکایی داشتند تا بتوانند پولهای ما را که در کشورشان بلوکه کرده و دزدیده بودند در اختیار شرکتهایشان قرار دهند.
وی افزود: این اقدام به معنای آزادسازی داراییهای ما نیست و نباید ما تحت تأثیر آن قرار گیریم بلکه اجازهای است که امریکا به کره داده تا بخشی از داراییهای ایران را بردارد و دراختیار شرکتهای کرهای قرار دهد و نه چیز دیگر.
حسننیت واقعی لغو تحریمهاست
همانطور که گفته شد اقدام امریکا که به نفع دو کشور ژاپن و کرهجنوبی باید قلمداد شود، تنها یک شوی سیاسی با هدف تغییر محاسبات طرف ایرانی است آن هم در شرایطی که مذاکرات وین بعد از شش دور نشست فشرده و به دلیل ملاحظات امریکایی درباره دولت آتی ایران به بن بست رسیده است. فضای انسداد ایجاد شده نیاز به اقدامات تحریک آمیز و شوک آوری دارد که میتواند فضای تعاملات آتی را بهبود بخشد و مانع از برداشتن پلمب صنعت هستهای شود. اقدامات نمادین کنونی را باید در مقابل انبوهی از اقدامات ضدایرانی که از جمله آن میتوان به وضع تحریمهای گسترده ضدانسانی در طول شش سال بعد از برجام اشاره کرد، قرار دهیم تا درک بهتری از سطح و گستره خوی ضدایرانی امریکایی به دست آوریم. بر همین اساس آنچه حسننیت امریکایی را به اثبات میرساند لغو و نه تعلیق تمام تحریمهای ضدایرانی است که بعد از روز امضای برجام اعمال شده است.
