خانواده سالم، جامعهای سالم میسازد. از آنجا که روابط بین زوجین یکی از مهمترین عوامل تفاهم در زندگی زناشویی است، زوجین باید هر یک نسبت به یکدیگر از اصولی منضبط پیروی کنند تا زندگی آنان از شادی و نشاط لازم برخوردار باشد. زوجینی که بر اساس مراحل مختلف و شرایط گوناگون زندگی مشترک را انتخاب کردهاند، حالا باید در زندگی مشترک خود، برخورد درست، احترام متقابل و همچنین روابط تفاهم آمیز را بیاموزند تا مبادا موجب نگرانی و آسیب رساندن به زندگی شوند. ابراز عشق و محبت یکی از بهترین راههای ارتباطی در زندگی زوجین است و اثرات بسزایی در تحکیم روابط دارد. تحقیقات حاصله حاکی از این مطلب مهم است که زندگیهای زوجین موفق، در قبال بیان عشق و علاقه نسبت به یکدیگر بوده است. زندگی که بر مبنای اصول عشق پایهریزی شود هر آنچه غیر از آن را محدود و خارج میسازد و زوجین به جای سرزنش یکدیگر و انتقام جویی به یاری هم میشتابند. عدم بروز و ابراز علاقه در زندگی زوجین میتواند دعواهای متقابل و سرزنشها را در امور زندگی به دنبال داشته باشد.
اجرای آموزشی تحکیم روابط زوجین بر مبنای یک طرح، موجب استحکام روابط و پایداری اصول و قوانین مندرج در زندگی خواهد شد و همچنین کمک شایانی به ایجاد رابطهها خواهد کرد. آموزش اهداف بلندمدت زندگی زناشویی بر اساس مهارتهای عاطفی، مهمترین نقش را در روابط زوجین ایفا میکند.
اگرچه هر مرد و زنی نسبت به یکدیگر وظایفی را بر عهده دارند، اما در هر حال استحکام روابط بین زوجین از یک ایدئولوژی خاص پیروی میکند که در صورت انجام ندادن هر یک از وظایف محوله پیامدهایی گریبانگیر خانواده خواهد شد.
نبود مدیریت کافی در زندگی و عدم برنامهریزی مناسب بر روابط زوجین تأثیرگذار است. مشخص کردن مدیریت خاص و انجام امور طبق تواناییهای مشخصه زن و مرد هر یک دارای مزایایی مثبت خواهد بود، چراکه زوجین هر یک طبق قوانین وظایف خود را به نحو احسن انجام میدهند و در کارها به یکدیگر یاری میرسانند، اما اگر چنین مدیریت و برنامهریزی در کار نباشد موجب وقفه در امور زندگی مشترک شده و نارضایتی بر هریک از زوجین تحمیل میشود.
چون هر یک بر اساس آداب و سنتها رفتارهای گوناگون خود را به نمایش میگذارند و هر یک خود را بر دیگری مقدم میدانند. این اعمال موجب دلسردی در زندگی زوجین شده و باعث دور نگه داشته شدن آنان از روابط عاطفی میشود. در صورت بروز چنین حوادثی زوجین از یکدیگر رنجیده و درصدد انتقام برمیآیند.
بیتردید هر زنی در برابر همسر خود دارای یکسری وظایف است که پذیرش این امر موجب آسایش و امنیت خانواده میشود. مهمترین وظایف یک زن در مقابل همسر عبارت است از: پذیرش مسئولیت در مقابل زندگی و همسر، دوری از بحث و جدل و ایجاد آرامش، تحقیر نکردن همسر مقابل دیگران، احترام متقابل به همسر و خویشاوندان او و در نظر گرفتن موقعیت همسر برای یک زندگی ایدهآل.
در مقابل وظیفه زن، مرد نیز وظایفی را عهده دار میشود که با اجرای احکام آن زندگی شیرینی در کنار هم خواهند داشت. اهم وظایف یک مرد عبارت است از: خوشرو بودن و دوری از عصبانیت، احترام متقابل به همسر، تحقیر نکردن همسر خود مقابل بستگانش و محدود نکردن همسر. در هر صورت یکسری قوانینی وجود دارد که هر یک از زوجین میتوانند در شروع زندگی خود آن را جزء وظایف اصلی بدانند و ضمن رعایت و حریم و حرمت یکدیگر زندگی بر مبنای عشق و صفا بنا کنند. اگر چه بعضی از این اصول با در نظر گرفتن موقعیت و شخصیت فرد متفاوت است، اما با این حال میتوان بهترین شرایط را برای بهینهسازی زندگی فراهم کرد.
همکاری نکردن متقابل هر یک از زوجین موجب دلسردی از یکدیگر میشود. پیدا کردن راه حلهای مناسب در برطرف کردن چنین مشکلاتی کمک شایانی میکند. بیان کردن مسئله با همسر یکی از این راهحلهاست. هر یک با بروز و ابراز مسائل از موقعیت یکدیگر آشنا میشوند. صادق بودن و رو راستی نیز از دیگر راهحلهای حل مشکلات است.
طوری که مسئله به طور واضح و شفاف بیان شود. درک کردن همسر نیز میتواند تا حدودی از بسیاری مسائل جلوگیری کند، چراکه هر یک از طرفین با بیان افکار خود یکدیگر را به آرامش دعوت میکنند.
فرصت دوباره برای شروع بعضی از کارها نیز موجب روابط بهتر و دوستانهای خواهد شد. بیشک بر زبان آوردن برخی مسائل و بازگویی آن راه مناسبی برای حل موضوع ابداع خواهد کرد و دری از مشکلات را خواهد گشود. فرار از یک موضوع و نادیده گرفتن آن میتواند یک تهدید به شمار رود و زوجین را سر میز محاکمه علیه یکدیگر بکشاند. انتقادپذیری نامناسب در بعضی امور موجب دلگیری افراد از هم میشود و به ندرت از خاطرهها بیرون میرود. پس با بیان جملات انرژی بخش و مثبت میتوان بسیاری از اختلافات را حل کرد.
اگرچه زوجین باید فعالانه در این راه قدم بردارند و با بیان روحیات و شناخت تفاوتها، هر یک راه مناسبی را برای برقراری ارتباط مؤثر پیدا کنند. رابطههایی که با آرامش و عشق و محبت جاری باشد، بیشتر ثبات قدم پیدا کرده و دوام مییابد. این مسئله حتی از نارضایتی و بیعلاقگی زوجین نسبت به یکدیگر جلوگیری میکند. احترام متقابل، فرصت کافی را برای بحث و تبادل نظر فراهم میآورد و باعث پایین آمدن انتظارات و توقعات غیرمنطقی میشود.
زوجینی که از تفاوتهای بین زن و مرد آگاه هستند، تلاش مضاعفی را برای ارتقای زندگی انجام میدهند. استفاده از نقاط مثبت یکدیگر در ایجاد یک رابطه مؤثر بهترین روش برای نشان دادن عشق و علاقه نسبت به یکدیگر است.
تکریم و احترام به یکدیگر یکی دیگر از حسنات زندگی مشترک است و موجب چشمپوشی از لغزشها و اشتباهات یکدیگر میشود. وجود عفو و بخشش و همچنین گذشت و بردباری در زندگی سبب روابط عاطفی بهتر زوجین خواهد شد. چنانکه در قرآن بیان شده است: باید عفو کنید و چشم بپوشید. آیا دوست نمیدارید خداوند شما را ببخشد؟...
بدین ترتیب برخوردهای منطقی بر اساس کارکردهای یکدیگر موجب کم توقعی در برآوردن انتظارات زندگی خواهد شد و راهی گسترده جهت زندگی آرام فراهم میشود. رعایت ارزشهای الهی و دینی موجب حفظ معاشرتها و جلوگیری از بیاحترامی خواهد شد.
وقتی هر یک از زوجین به وظایف خود شناخت کامل پیدا کنند هیچ گاه یکدیگر را به خاطر ناملایمات زندگی مورد سرزنش قرار نمیدهند و ضمن برآوردن انتظارات یکدیگر به حفظ روابط دوستانه و محبت آمیز اقدام میکنند. رسول خدا (ص) در اینباره میفرمایند: «مردی که به همسرش بگوید من دوستت دارم هیچگاه از قلب زن بیرون نمیرود.»
