سرویس اقتصاد جوان آنلاین: صنعت پوشاک این روزها در بدترین شرایط طی یک دهه اخیر به سر میبرد. در شرایطی که قیمت دلار در یک ماه اخیر اندکی کاهشی بوده، اما قیمتها در بازار پوشاک عمدهفروشی و خردهفروشی، روزانه رو به افزایش است. به طوری که فعالان این صنف در حال از دستدادن سرمایه و نقدینگیشان هستند، زیرا با فروش هر جنس باید گرانتر و با چند برابر قیمت از بازار تهیه کنند. کارشناسان صنعت پوشاک معتقدند، با ممنوعیت واردات پوشاک از سال گذشته تاکنون، بازار با کمبود کالا مواجه شد، زیرا زیر ساختهای افزایش تولید در ایران ضعیف و سیاستگذاری وزارت صمت برای حمایت از این صنعت بلاتکلیف بود.
روزگاری واردات قاچاق پوشاک بلای جان تولیدکنندگان شده بود و تولیدکنندگان داخلی توان رقابت با رقبای خارجی به ویژه چینیها و ترکها را نداشتند، اما مصرفکنندگان قدرت انتخاب داشتند و قیمتها رقابتی بود. به گفته وزیر وقت وزارت رفاه (علی ربیعی) در سال ۹۷، سالانه ۸میلیارددلار پوشاک وارد کشور میشد. سال ۹۷ که سال حمایت از تولید کالای ایرانی نام داشت، رهبری در بازدید از نمایشگاه کالای ایرانی حسینیه امامخمینی، در جریان اعتراض تولیدکنندگان داخلی نسبت به واردات و قاچاق پوشاک گرفتند.
تولیدکنندگان پوشاک از واردات پوشاک مشابه داخلی به رهبری گله کردند. ایشان خطاب به ربیعی درباره مقابله با واردات کالاهای خارجی فرمودند: «اگرجای شما بودم در هیئت دولت (برای جلوگیری از قاچاق پوشاک) یقه خودم را پاره میکردم.» در آن زمان وزیر رفاه، با تأکید بر اینکه ترکیه با تخفیف و به صورت ترجیحی پوشاک به ایران صادر میکند، اما برای کالاهای ایرانی تعرفه وضع مینماید انتقاد تولیدکنندگان را تأیید کرد، اما وعده داد که این مشکلات را رفع کند. بعد از فرمایش رهبری به ربیعی در سال ۹۷، موجی از وعده و وعیدها آغاز شد، اعم از ایجاد شهرک پوشاک، تسهیل قوانین صادراتی، حمایت از تولیدکنندگان داخلی؛ اما بشنوید از حال و روز صنعت پوشاک.
اکنون دو سال از این وعده میگذرد، اتفاقی که در این مدت در صنعت پوشاک افتاد، تغییرات پشت سر هم وزرای صمت، مسئولان حوزه پوشاک، اعم از رؤسای اتحادیه و تشکلها، تغییرات اتاق اصناف است که نه تنها گرهای از مشکلات این صنف و صنعت باز نشده، بلکه گرههای فراوانی به وجود آمده است. متأسفانه هیچکدام از این قولها محقق نشد، به استثنای ممنوعیت واردات پوشاک که بدون برنامه قبلی عملیاتی شد.
ممنوعیتی که در نیمه نخست سال ۹۸ روی داد، به دلیل نبود زیرساختها برای توسعه تولید، بازار را با شوک کمبود پوشاک مواجه کرد، به طوری که عمدهفروشان و خردهفروشان در انتظار تحویل لباس از تولیدیها میماندند و زمانی که به بازار عرضه میشد، قیمتها بسیار گران تعیین میشد. اگر عمدهفروشی مقاومت میکرد کالای دوخته شده به فرد دیگری فروخته میشد.
همزمان با تشدید تحریمها از ابتدای سال ۹۸و مشکلات تأمین ارز موجب شد، واردات مواداولیه صنایع نساجی و پوشاک با مشکل مواجه شود. به این چالشهای بهوجود آمده تغییر مدیران و تصمیمگیران این صنعت نیز اضافه شد و نتیجه آن شد که امروز با گذشت دو سال، صنعت پوشاک به رغم ممنوعیت واردات نه تنها رشد نکرده، بلکه عقبگرد هم داشته است.
شهرکی که فقط در حد وعده باقی ماند
خرداد سالگذشته، رئیس شرکت شهرکهای صنعتی استان تهران با اشاره به لزوم تسهیل ایجاد شهرک صنعتی پوشاک گفت: «شهرک صنعتی پوشاک همجوار فرودگاه امامخمینی (ره) سه بار مصوبه هیئتدولت را دریافت کرده است.» پرنیان افزود: «این پروژه سال ۹۸ نیازمند ۶ هزار میلیارد سرمایهگذاری با ظرفیت ایجاد ۱۵ هزار شغل بود که باید روند اجرایی آن تسریع شود، همچنین در این شهرک واحدهای تولیدی، خدماتی، جانمایی هتل و فروش مستقیم پیشبینی شده است.»
وی گفت: «اگر این شهرک کلنگزنی شود تا سال ۹۹ زمینه احداث شهرک پوشاک در کشور ایجاد میشود. با گذشت یکسال و نیم، وعده ایجاد این شهرک همچنان محقق نشده و طرح در وزارت صمت خاک میخورد، به طوری که مسئولان وزارت صمت در پاسخ به اینکه چرا ایجاد شهرکها با شکست مواجه شد، میگوید: «طرح متأسفانه پیگیری نشد و هزینه بالایی برای بخش خصوصی داشت.»
هجوم تجار ترک به بازار نخ و پنبه ایران
اخبار رسیده از بازار پوشاک حاکی از آن است که قیمت انواع پوشاک از جوراب گرفته تا شلوار، بلوز، پالتو و... روزانه با افزایش قیمت مواجه هستند. این در حالی است که در یک ماه اخیر قیمت دلار ارزان شده و ثبات یافته، اما عرضهکنندگان در بازار عمدهفروشی قیمتها را گران میکنند.
به گفته اصناف فعال در این حوزه، با فروش هر جنس، باید گرانتر مجدداً آن جنس را تهیه کنند، به طوری که اصل و سود سرمایهشان از دست میرود، در صورت تداوم این وضع در روزهای آخر سال خردهفروشان و فروشگاهها تمامی سرمایهشان را به باد داده و باید تعطیل کنند، زیرا بازار همچنان کساد و قیمتها بسیار گران است.
به گفته یکی از خردهفروشان، شلوار مردانهای که هفته گذشته با قیمت عمدهفروشی ۱۲۰ هزار تومان فروخته میشد، در هفته جاری به ۱۹۰ هزار تومان رسیده و از آنجا که تولید بسیار کم است یا باید به این قیمتها تن دهیم یا فروشگاه را خالی نگه داریم. این آشفتگیها در حالی است که بازار پوشاک متأسفانه رها شده و هیچ نظارتی بر آن نیست.
مسئولان اصناف و اتحادیه میگویند، به دلیل تحریمها و مشکلات تأمین ارز واردات مواداولیه صنعت کاهش یافته و چارهای نداریم جز اینکه مصرفکنندگان را به قیمتهای جدید عادت دهیم.
یکپارچگی و انسجام در حوزه پوشاک وجود ندارد
مدیر پویش حمایت از پوشاک ایرانی معتقد است که این صنعت در یک سال گذشته با شیوع ویروس کرونا دچار بحران شدیدی شده است. مجید طلیمی در گفتگو با «جوان»، نبود یکپارچگی و انسجام را در حوزه پوشاک یکی از چالشهای این صنعت دانسته و میگوید: «در سالهای ۹۶ و ۹۷ پویش استفاده از پوشاک ایرانی شکل گرفت و با همکاری همه اقشار جامعه به خوبی در جامعه فرهنگسازی شد، اما در سال گذشت فعالیتهای پویش افت کرد و نتوانستیم نتیجه لازم را بگیریم.»
وی دلیل چالشهای فعلی صنعت را یک سو نگری نهادها دانسته و میافزاید: «نهادهای مرتبط با صنعت پوشاک، هر کدام از زاویه خودشان برای این صنعت تصمیمگیری میکنند؛ وزارت ارشاد به دنبال فرهنگ «مد» ایرانی و اسلامی و وزارت صمت به دنبال تأمین مواداولیه است و در این میان فعالان بخش خصوصی نیز نتوانستند یکپارچه شوند، از آنجا که فعالان خرد و واسطهها در این صنعت بسیار زیاد است، رفع مشکلات مشکل شده است.»
طلیمی سیاستگذاریهای غلط، تحریمها، تغییرات مدیران و مشکلات تأمین مواداولیه و عدم حمایت از تولیدکنندگان و اصناف مرتبط با این صنعت را دلیل بروز نابسامانیها و بحرانهای فعلی صنعت پوشاک عنوان میکند و میگوید: «تا زمانی که متولیان به اجرای سیاست واحد در این صنعت نرسند، مشکلات روز به روز بیشتر خواهد شد.»
