سرویس اقتصاد جوان آنلاین: تولید و توزیع مواد غذایی و کالاهای مصرفی در سال جاری دچار چنان کلاف سردرگمی شده که گویی هیچ مقام دولتی توان بازکردن آن را ندارد. تولیدکنندگان به سختی مواداولیه تأمین میکنند و مصرفکنندگان با آشفته بازاری مواجهند که قیمتها روزانه افزایش و کیفیت کاهش مییابد. حال در چنین شرایطی متولیان تولید به دنبال وقت کشی و بهانه جویی هستند. این وزارتخانههای عریض و طویل، از سال گذشته تاکنون هنوز نتوانستند سامانه جامع انبارها را راه اندازی و ورود و خروج کالا و توزیع آن را سرو سامان دهند. به طوری که وزارت جهاد از ناتوانیاش در کنترل تریلیهای حامل نهادههای دامی سخن میگوید و وزارت صمت نیز از موازی کاری سامانه انبارهای گمرک خبر میدهد. اکنون این سؤال مطرح میشود که در سالهای گذشته متولیان تولید چگونه این مشکلات را رفع میکردند، اکنون نمیتوانند.
عدم هماهنگی و موازی کاری دستگاهها اعم از گمرک، وزارت جهاد و صمت در توزیع نهاد ههای دامی و تنظیم بازار آن و همچنین تولید وتوزیع مواد غذایی و مصرفی مردم، تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را با چالش جدی مواجه کرده است. روزانه مشکلات تولیدکنندگان افزایش یافته و نهادههای تولید و مواد اولیه به سختی تأمین میشود و مردم نیز مایحتاج شان را به سختی خریداری میکنند.
به عبارت دیگر ارزاق عمومی مردم به دست متولیانی افتاده که در ماههای پایانی عمر دولت به جای همکاری با سایر دستگاهها و عدم موازی کاری، دنبال بهانه جویی و پاسکاری مسئولیتهای خو د هستند. اتفاقی که درماههای اخیر در بخش مرغ و گوشت و تخم مرغ و روغن و نهادههای دامی و طیور افتاده از این دست چالشهایی است که هیچ کس به دنبال رفع آن نیست و وزاری صمت و کشاورزی فقط مسکنهای موقتی به این بازارها تزریق میکنند. بعد از آنکه رسانه ملی مستند خبری با عنوان «دزدی نهادههای دامی در روز روشن» را پخش کرد و در آن اسنادی منتشر شد که بر اساس آن برخی شرکتهای وارداتی نهادههای دامی وارد شده با ارز ۴ هزارو ۲۰۰ تومانی را پس از خروج از گمرک به جای تحویل به سامانه بازارگاه، به انبارهای شخصی منتقل میکنند و در بازار آزاد به فروش میرسانند، موجی از انتقادات دو وزارتخانه صمت و کشاورزی و گمرک اغاز شد.
وزیر صمت در واکنش به این مستند اعلام کرد: به همه دستگاههای مسئول ابلاغ شده که باید به سامانه جامع تجارت متصل باشند. اکنون نیز اعلام میکنیم دستگاههای نظارتی باید به عملکرد بخشی از دستگاههای دولتی که در این مورد کوتاهی یا کمکاری کردهاند ورود کنند. از این رو متولیان امر در گفتوگوی ویژه خبری به دفاع از عملکرد مجموعه تحت مدیریتشان پرداختند وبازهم موازی کاری و ناکارآمدی سامانههای مرتبط با ثبت و توزیع کالا مقصر نشان داده شد. معاون امور تولیدات دامی وزیر جهاد کشاورزی از ناتوانی وزارت جهاد در کنترل تریلیهای حامل نهادههای دامی و طیور خبر داده و گفت: ماه گذشته به دامداران و مرغداران ۸۵۰هزار تن ذرت فروختیم. این مقدار نهاده برای حمل به ۴۰هزار تریلی نیازمند است و وزارت جهاد چطور میتواند خروج این تعداد تریلی را از گمرک، فیزیکی کنترل کند؟!
مرتضی رضایی که در برنامه گفتوگوی ویژه خبری شبکه دو سیما سخن میگفت؛ با بیان اینکه اطلاعات سامانه انبارها ناقص است افزود: دادهها در این زمینه باید برخط باشد. اما برخی مانند اطلاعات خروج نهادهها از گمرک کامل نیست. مشکل، فنی است که برخی دادهها در سامانه قرار نمیگیرد و برای برخورد دستگاه نظارتی اطلاعات ناقص است. وی افزود: تخلف در بخش نهادههای دامی وجود دارد و این تخلفات را باید دستگاههای نظارتی پیگیری کنند. اگر وزارت جهاد کشاورزی نداند در انبارهای وزارت صمت یا گمرک چه میگذرد چطور میتواند موضوع نهادههای دامی را کنترل کند.
اطلاعات تجارت خارجی شفاف اطلاعات تجارت داخلی ناقص است
رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت نیز در این برنامه گفت: سامانه بازارگاه به سامانه جامع توسعه تجارت خیلی مربوط نیست و باوجود اینکه برای کنترل تعهدات واردکننده مصوباتی وجود دارد تبادل اطلاعات بین گمرک و جهادکشاورزی انجام میشود و روال از طریق سامانه جامع توسعه تجارت انجام نمیشود.
علی رهبری افزود: از واردکننده نهادههای دامی با ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی در مرحله ثبت سفارش تعهد میگیریم که کالا براساس ضوابط وزارت جهاد در سامانه بازارگاه عرضه شود و گمرک از وزارت جهاد کشاورزی استعلام میکند که آیا واردکننده کالا را به سامانه بازارگاه اعلام کرده است تا اجازه دهد کالا ترخیص شود. وی اضافه کرد: این مرحله تبادل اطلاعات، مکتوب بین گمرک و وزارت جهاد کشاورزی انجام میشود و کنترل سیستمی در آن وجود ندارد. ممکن است کارشناس گمرک بیش از آنچه واردکننده کالا اظهار کرده است کالا ترخیص کند. رهبری گفت: بخشی از اطلاعات گمرک ناقص است، نامهنگاری کردهایم که اطلاعات سامانه بازارگاه به سامانه جامع تجارت بازگردد. تلاش کردهایم بر نهادههای دامی نظارت داشته باشیم، اما این موضوع تاکنون کامل محقق نشده است. اطلاعات تجارت خارجی، شفاف در بازارگاه قرار میگیرد، اما اطلاعات تجارت داخلی ناقص است. وی گفت: از ابتدای سال تاکنون ۲۹ هزار بازرسی از انبارها داشتهایم که ۳ هزار پرونده تشکیل شده و ۸۰۰ میلیارد تومان پرونده به سازمان تعزیرات ارسال شده است. به انبارها میگوییم «چرا اطلاعات را در سامانه جامع توسعه تجارت ثبت نکردهاید»، اما متوجه میشویم آنها اطلاعات را در سامانه انبارهای گمرک ثبت کردهاند. برای این افراد پرونده تشکیل دادهایم، اما تا زمانی که موازیکاری گمرک در انبارداری حذف نشود مشکل وجود خواهد داشت. این مقام دولتی افزود: رئیسجمهور نامه داده است که همه انبارها به سامانه جامع انبارها متصل شوند، پس مصوبات مربوط به انبارهای شرکتهای عمومی و مناطق آزاد و بندری که کالاهای گمرکی نگهداری میکنند چیست؟
رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت با بیان اینکه رصد نهادههای دامی بهعهده وزارت جهاد کشاورزی است گفت: اگر سامانهها به یکدیگر وصل شوند تخلفات بسیار کم میشود، زیرا ممکن است در مکاتبات بین گمرک و وزارت جهاد، کالا از مسیر خارج شود، مشکل این است که مقصد نهایی یکسری از کالاها تغییر میکند و هیچ نظارتی از طرف وزارت صمت در آن نمیشود. همچنین مدیر سامانه جامع تجارت ایران معتقد است موضوع انبارهای داخلی کشور و سامانه جامع انبارها جزء اختیارات وزارت صمت است و ورود گمرک به آن، هیچ مبنای قانونی ندارد. محمد شیرازیان افزود: از سال ۱۳۹۸ پیگیر ارتباط با سامانه بازارگاه وزارت جهاد کشاورزی و از سال ۱۳۹۵ پیگیر ارتباط با سامانه گمرک هستیم، اما متأسفانه گمرک سامانهای را تحت عنوان سامانه خدمات پس از ترخیص، راه اندازی کرده است که از همان سال ۹۵ , ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و وزیر وقت صمت به این موضوع اعتراض کردند که این سامانه، موازی با سامانه جامع انبارها کار میکند. وی افزود: چرا گمرک با راه اندازی سامانه موازی، مصرف کننده و انباردار را مکلف میکند در داخل سامانه انبارهای گمرک، اعلام وصول بار را ثبت کند؟ در صورتی که انباردار داخلی کشور فقط با بار وارداتی، طرف نیست بلکه بار تولیدی داخل کشور را هم ذخیره و انبارداری میکند. متأسفانه همچنان این رویه غلط ادامه دارد.
