از دست این «دسیبل»!

براساس قوانینی که در سال ۲۰۰۲ توسط ۱۵ عضو اتحادیه اروپا به تصویب رسید تا سال ۲۰۰۷ باید تمامی‌شهرهای دارای جمعیتی بالغ بر ۲۵0 هزار نفر، جاده‌هایی برای تردد بیش از ۶ میلیون خودرو، ریل‌هایی برای تردد بیش از ۶۰ هزار قطار و فرودگاه‌هایی با بیش از ۵۰ هزار پرواز در سال بر اساس نقشه‌های صوتی احداث و تا سال ۲۰۰۸ نیز باید از این نقشه‌ها در طرح‌های تفصیلی برای کاهش آلودگی صوتی استفاده می‌کردند و این نقشه‌های صوتی هر ۵ سال به روز ‌شوند. همچنین نتایج برخی تحقیقات از تأثیر نصب سدهای آکوستیکی در مجاورت بزرگراه‌ها و خیابان‌ها به عنوان یکی از راهکارهای کنترل آلودگی صوتی در نقاط بحرانی خبر می‌دهد؛ این در حالی است که در ایران اغلب سدهای صوتی بتنی است، در صورتی که امروزه سدهای صوتی شفاف برای حفظ نمای شهر نصب می‌شود؛ به عنوان مثال دیوار صوتی در اطراف بیمارستان فارابی مشهد، تراز صدا را از حدود ۶۵ دسیبل در روز به ۴۵ دسیبل کاهش داد.
بلندی صدا با واحدی به نام دسیبل اندازه گیری می‌شود. میزان حساسیت به صدا در هر فرد متفاوت است، اما متخصصین اعتقاد دارند که هنگامی به شنوایی آسیب می‌رسد که صدا بلندتر از 85 دسیبل باشد، که چیزی در حدود صدای یک ترافیک سنگین است که ما هر روزه با آن مواجه هستیم .
محققان در آخرین تحقیقات خود همچنین دریافته‌اند که هرچه صدا بلندتر و بیشتر باشد، شانس از بین رفتن شنوایی بیشتر است. البته طول مدت شنیدن صدا هم بسیار مهم است. برای مثال قرار گرفتن در معرض صدایی با بلندی 109 دسیبل، بیش از دو دقیقه، بسیار خطرناک است.
اگر سر و صدا به قدری بلند باشد که شما برای اینکه صحبت کنید مجبور به فریاد زدن شوید، اگر گوشتان زنگ می‌زند یا حس می‌کنید صدا در گوشتان می‌پیچد، باید بدانید که صدا بیش از حد بلند و خطرناک است و شما در معرض خطر جدی هستید. دقت داشته باشید که عامل صدا ، انسان و سایر موجودات زنده را از بین نمی‌برد و هرگز نمی‌تواند مرگ آور باشد اما باعث ضعف شنوایی ، ناشنوایی و ناراحتی‌های عصبی می‌شود که بیشتر در جوامع صنعتی پدید می‌آید .این در حالی است که صدا‌های شدید کوتاه مدت، در انسان باعث ناشنوایی موقت می‌شود.
آزمایشات روی حیوانات نشان می‌دهند که صدای به شدت 160-150 دسیبل برای بعضی حیوانات کشنده و مرگبار است. این حیوانات قبل از مرگ به تشنجات موضعی ، فلج و رعشه دچار می‌شوند که همین علائم در انسان‌ها رنگ‌پریدگی و بالارفتن فشارخون است. کاهش درجه حرارت بدن و انقباض رگ‌ها بیشتر می‌شود و درجه حرارت بدن نیز کاهش می‌یابد.
از شایع‌ترین بیماری‌های ناشی از صداهای بلند که در کارگران کارخانجات چوب‌بری که با اره کار می‌کنند بیشتر دیده می‌شود بر اثر صدای بالای 125 دسیبل است که سبب می‌شود که زمانی که شب‌ها کارگران به خانه برمی‌گردند انگشتان آنها سبز رنگ بعد سفید شود که علائم بیماری«وازواسپاستیک» است. در این بیماری انقباض رگ‌ها و نارسایی در جریان خون عارض می‌شود و بیماری انگشتان مرده هم نام گرفته است.
به هر حال امواج ما را رها نمی کنند و اصوات دست از سر ما برنمی دارند که باید گفت: « خود کرده را تدبیر نیست.»