سرویس جامعه جوان آنلاین: امروزه شرکتهای دانشبنیان چنان جایگاه ویژهای یافتهاند که فرایند ثبت آنها متفاوتتر از شرکتهای دیگر است.
علاوه بر تفاوت در ثبت، این شرکتها در کشورهای مختلف از مزایای متفاوت و متنوعی هم برخوردارند. ازجمله مزایایی که شرکتهای دانشبنیان میتوانند استفاده کنند، معافیت مالیاتی است.
سایر مالیاتها پابرجاست
براساس قانون حمایت از مؤسسات دانشبنیان، شرکتها و مؤسساتی که در زمینه گسترش اختراع و نوآوری و تجاریسازی تحقیقاتشان (شامل طراحی و تولید کالا و خدمات) دارای فناوریهای برتر و با ارزشافزوده بالا فعال باشند، دانشبنیان محسوب میشوند.
درآمدهای مشمول مالیات شرکتهای دانشبنیان از قراردادها و فعالیتهای تحقیق و توسعه هم طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم به مدت ۱۵ سال از مالیات معاف هستند.
شرکتهای دانشبنیان، اما به چهار دسته دانشبنیان نوپا نوع یک، دانشبنیان نوپا نوع دو، دانشبنیان تولیدی نوع یک و دانشبنیان تولیدی نوع دو تقسیم میشوند. طبق قانون مالیات، اشخاص حقوقی سالانه باید ۲۵ درصد از سودی را که در جریان فعالیت خود کسب میکنند، بهعنوان مالیات به سازمان امور مالیاتی بپردازند. این درحالی است که شرکتهای دانشبنیان طبق قانون از پرداخت این مالیات معاف هستند.
البته شرکتهای دانشبنیان باید مالیات بر ارزشافزوده یا مالیات بر دستمزد و سایر مالیاتها را پرداخت کنند.
جالب اینکه حتی تمامی شرکتهای دانشبنیان و تمامی محصولات این شرکتها نیز مشمول معافیت مالیاتی نیستند. بلکه تنها شرکتهای تولید نوع یک و نوپا نوع یک از پرداخت مالیات مستقیم معاف هستند.
همکاری تنگاتنگ با معاونت علمی
معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری هر ساله با ارزیابی شرکتهای دانشبنیان، در سامانهای مختص به این فرآیند، نتایج این بررسی را منتشر میکند. شرکتهای دانشبنیان با مراجعه به این سامانه میتوانند معیارهایی را که معاونت علمی و فناوری تعیین کرده، مشاهده و با محصولات خود تطبیق دهند. اگر مصادیق عنوان شده با محصولاتشان مطابقت داشت که میتوانند از معافیت مالیاتی برخوردار شوند، در غیر این صورت شرکتها باید تغییراتی را که در تولید محصولاتشان رخ داده به معاونت اعلام کنند تا کارشناسان معاونت پس از بررسی، در صورت معافشدن از مالیات، اقدامات لازم انجام شود.
پس از این فرآیند، فهرستی از شرکتهای مشمول معافیت مالیاتی از سوی معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری تهیه و در قالب بخشنامهای به سازمان امور مالیاتی ارسال میشود. سازمان امور مالیاتی نیز این بخشنامه را به ادارات کل مالیاتی ابلاغ میکند.
قانون زیر پای مجری
بررسیها نشان میدهد قانون معافیت مالیاتی دانشبنیانها از سوی همه ممیزان سازمان امور مالیاتی به درستی انجام نمیشود. در واقع برخی ممیزان سازمان امور مالیاتی تلاش میکنند قانون معافیت مالیاتی را نادیده بگیرند که این اقدام آنها میتواند از روی ناآگاهی از قوانین یا سختگیری برای اهداف دیگری باشد.
مدیر یک شرکت دانشبنیان با بیان اینکه ممیزان سازمان امور مالیاتی مجریان قانون هستند و اجازه تغییر قانون یا عملکرد خلاف قانون را ندارند، به خبرگزاری دانشگاه آزاد گفت: «برخی از ممیزان مالیاتی به قصد و با اهداف خاصی تلاش میکنند با سنگاندازی و سختگیریهای غیرضروری، مشکلی بر مشکلات شرکتها بیفزایند. گویا با این کار میخواهند میزان وصولی خود را افزایش دهند. بدیهی است وقتی یک مجری قانون، قانون را زیر پا میگذارد، این شبهه ایجاد میشود که شرکت دانشبنیان برای اجرای قانون و معافشدن از پرداخت مالیات باید مبلغی را به ممیز پرداخت کند، این عملکرد قطع به یقین فسادزاست.»
بیاطلاعی ممیزان مالیاتی
مدیر یکی دیگر از مؤسسات دانشبنیان هم در این زمینه میگوید: «برخی ممیزان سازمان امور مالیاتی، بدون داشتن علم و آگاهی از محصولات دانشبنیان، در مورد محصولات اظهارنظر و اعمالنظر میکنند. برای مثال با نگاه به یک محصول، دانشبنیان بودن یا نبودن آن را تأیید میکنند، در حالی که فهرست محصولات دانشبنیان مشمول معافیت مالیاتی، پیشتر از سوی معاونت علمی و فناوری به سازمان امور مالیاتی ارائه شده است و این رفتار ممیزان نشان میدهد آنها اطلاعی از مندرجات در این فهرست ندارند که این امر میتواند شرکتها را به دردسر بیندازد و روند فعالیت آنها را کند کند.»
روند کند و سخت اجرای قانون
در همین زمینه کارشناس مسئول امور مالیاتی معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری هم با تأکید بر اینکه زمانی که بخشنامه سازمان امور مالیاتی به ادارات کل این سازمان ابلاغ میشود، ممیزان و مجریان قانون باید بر تمامی مفاد آن تسلط کافی داشتهباشند، گفت: «راهکار حل این مشکل، ایجاد یک کارگروه اختصاصی برای مالیات شرکتهای دانشبنیان در سازمان امور مالیاتی و ادارات کل این سازمان است. به عبارت دیگر درحال حاضر موضوع مالیات و معافیت مالیاتی شرکتهای دانشبنیان در همه حوزههای مالیاتی سازمان پیگیری میشود و این امر روند اجرای قانون را کند و سخت میکند و مشکلاتی جدی را به وجود میآورد.»
به گفته محمد پارسا، ایجاد چنین کارگروهی مزیتهای مهمی دارد. «باید آموزشهای لازم به تمامی حوزههای مالیاتی ارائه شود، در این صورت نهتنها شرکتها با سازمان امور مالیاتی به چالش برنخواهند خورد، سازمان نیز متضرر نمیشود، چراکه معمولاً این فرآیندها به اعتراض کشیده و چالشها را تشدید میکنند.»
در حال حاضر دانشبنیانهای زیر پوشش دانشگاههای کشور از این مشکلات به دور هستند، اما به محض خروج از زیر چتر دانشگاهها اسیر چنگ مشکلات بوروکراتیک مالیات و بیمه میشوند که باید فکری جدی به حال آن کرد.
