در هر تصادف اتفاقات رخ داده از ابتدای شروع تصادف تا انتهای برخورد تصادف را که به طور زنجیروار به یکدیگر متصل است و باعث تصادف میشود، اعمال تسلسل و زنجیره تصادف مینامند که یکی پس از دیگری در زمان بسیار کوتاه انجام میگیرد و در پشت سر خود آثار و علائمی را بهجا میگذارد. از آنجایی که حرکت وسیله نقلیه(اتومبیل) یک حرکت آنی جنبشی است و حرکتی است که چندین عمل مخاطرهانگیز در زمان بسیار کوتاه انجام میگیرد، شرح و بسط آن باید به طور کامل گفته شود.
بنابراین دو وسیله نقلیه که با هم تصادف میکنند، در طول دو مسیری که در حرکت هستند، هر کدام یک سلسله وقایعی غیر متعارف و خطرآفرین در پشت سر خود بهجا میگذارند تا به هم برخورد کنند، این سلسله وقایع مانند دانههای زنجیر به هم پیوسته و متصل بوده و تا محل برخورد حادثه به آن واقعه اصلی(کلید وقایع) میگویند.
در این سلسله وقایع رویدادهایی از اتفاقات اولیه،( واسطه- شرایط) و مستقیم را واقعه اصلی میگویند.
بنابراین سه موضوع اولیه تصادف را
1- علل اولیه.
2- علل ثانوی(واسطه- شرایط)
3- علل مستقیم
و هر سه علل را با هم علتهای فنی میگویند. لذا علتهای فنی تصادف عبارت از:
- علتهای اولیه
- علتهای(ثانوی، شرایط، علل واسطه)
- علتهای مستقیم
علتهای اولیه به وجود آورنده علتهای ثانویه و علتهای ثانویه(شرایط، واسطه) به وجود آورنده علل مستقیم هستند.
در ادامه برخی از علل رایج و متداول تصادفات رانندگی را مرور میکنیم.
تغییر خط(لاین) حرکت:
برای نظم بخشیدن به رفتوآمد خودروها و پیشگیری از برخورد و تصادف آنان با یکدیگر، بزرگراهها، آزادراهها و خیابانهای عریض را خطکشی کردهاند تا وسایل نقلیه از میان این خطوط عبور کنند و مزاحم رفت و آمد بقیه خودروها نشوند. با این حال برخی از رانندگان ترجیح میدهند از روی خطوط این معابر بگذرند و لحظه به لحظه نیز مسیر خود را عوض کنند! به این معنا که یک باره تصمیم بگیرند از سمت دیگری حرکت کنند و دوباره به جای اولشان باز گردند.
رانندگان باید هنگام رانندگی، مسیر حرکت خود را حفظ کنند و با این کار هم خودشان سریعتر و به سلامت به مقصد رسیده و هم سایر رانندگان بدون دغدغه خاطر به مسیرشان ادامه دهند. بدون آنکه نیازی به انجام مانورهای خطرناک و دردسر آفرین باشد.
برابر ماده 119 آییننامه راهنمایی و رانندگی: در راههایی که خطکشی شده وسایل نقلیه باید در مسیر بین خطوط حرکت کنند و از آن خارج نشوند و در صورت نیاز به خروج و تغییر خط حرکت، احتیاط کامل را کرده و ابتدا با استفاده از چراغ راهنما و با دادن علامت(در روز یک تک بوق در شب تعویض نور بالا و پایین) رانندگان وسایل نقلیه دیگر را از قصد خود آگاه سازید و سپس با رعایت حق تقدم وسایل نقلیهای که در خطوط کناری در حرکت هستند، وارد خطهای عبور دیگر شوند. در راههایی که خطکشی ندارند هرگونه تغییر مسیر حرکت به چپ و راست ممنوع است مگر با رعایت احتیاط و دادن علامت و رعایت حق تقدم عبور وسایل نقلیه هم مسیر و مجاور. همچنین انحراف و تجاوز وسایل نقلیه به مسیر مقابل( مخالف) ممنوع است، مگر در مورد سبقت مجاز و با رعایت ضوابط سبقت.
نقص فنی در چراغ:
علاوه بر چراغهای جلو که فقدان آن باعث تصادف میشود در چراغ های عقب به خصوص چراغ ترمز عاملی است که باعث تصادف میشود، در صورتی که دو اتومبیل به طور مستقیم به طرف جلو حرکت نمایند، اتومبیل جلویی به محض مشاهده احتمال خطر و جلوگیری از تصادف پای خود را روی پدالترمز گذاشته و چراغهای ترمز روشن میشود. در زمانی که چراغ ترمز اتومبیل جلویی کار نکند و خاموش شود، راننده عقبی متوجه ترمز کردن یا کم کردن سرعت یا توقف او نخواهد شد در نتیجه اتومبیل عقبی با اتومبیل جلویی از جلو به عقب برخورد و تصادف میکند که چنانچه اتومبیل عقبی بتواند موضوع را اثبات کند، اتومبیل جلویی در این شرایط مقصر خواهد بود.
پیشرفتهترین روش سبقت در دنیا بهشرح ذیل است که شامل شش اصل و مرحله میشود:
1- شرایط راه، خودرو و راننده مناسب باشد. بنابراین هرگز نباید هنگام لغزندگی راه، وجود دستانداز، چاله، نور کم، پیچ و شیب تند، عبور و مرور سنگین، شرایط نامساعد جوی، نقص خودرو، وضع نامناسب جسمی و روحی و ... سبقت گرفت.
2- نگاه کردن به آیینهها به ویژه آیینه پهلوی سمت چپ
3- روشن کردن چراغ راهنمای متناسب
4- نگاه کردن مجدد به آیینه
5- کنترل زاویه کور پیش از تغییر مسیر
6- افزایش سرعت و تکمیل سبقت
هرگاه راننده در رابطه با وجود خودرو در زاویه کور ابهام دارد، چاره کار تنها یک نگاه از روی شانههاست، حال آنکه ممکن است کنترل نکردن زاویه کور، حوادث دلخراش را بهوجود آورد به این ترتیب راننده پیش از آغاز سبقت، با نگاه کردن در آیینه و کنترل زاویه کور هر خطری را دفع میکند. هنگامی که راننده در حال سبقت است، اگر رانندهای که میخواهد از او سبقت بگیرد، متوجه نباشد و به زاویه کور نگاه نکرده باشد و بدون رعایت حق تقدم، تصمیم به سبقت بگیرد و راه او را ناگهان قطع کند، وضع خطرناکی ایجاد میشود. میزان این خطر نیز کمتر از حالت اول نیست، راه مقابله با این خطر نیز بسیار ساده و در بوق زدن و روشن کردن چراغ هنگام سبقت خلاصه میشود.
