سرویس اقتصادی جوان آنلاین: محمدرضا شکوهی، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت در گفتگو با فارس با اشاره به برخی رویههای نادرست در بورس کشور گفت: این روزها اقبال گسترده مردم به بازار بورس میتواند نویدبخش شکوفایی این بازار قلمداد شود. در این راستا آن چیزی که بیش از هر چیزی اهمیت دارد، حفظ اطمینان مردم به این بازار و پرهیز از هر اقدامی است که این اطمینان را خدشهدار کند، اما متأسفانه به نظر میرسد که سازمان بورس در ارتباط با برخی از شرکتها به وظایف خود به نحو احسن عمل نمیکند که لازم است این رویه ناصواب هرچه سریعتر اصلاح شود.
وی افزود: برای تبیین بیشتر موضوع اجازه دهید قدری به عقب بازگردیم و بررسی کنیم که موضوع عدم توازن سهام برخی از شرکتهای پتروشیمی از کجا نشئت میگیرد. سالیان پیش تصمیم غلطی مبنی بر احداث خط لوله اتیلن غرب اخذ شد که نتیجه آن احداث مجتمعهای پتروشیمی در غرب کشور به صورت گسسته بود.
شکوهی همچنین گفت: اساساً مجتمعهای پتروشیمی باید به صورت شهرکی و در کنار دریا احداث شوند تا هم اقتصادی و هم صادرات محصولات آنها به سادگی میسر باشد. قابل ذکر اینکه تمام یا قسمتی از محصول یک واحد پتروشیمی خوراک واحد دیگر را تشکیل میدهد، بنابراین همجواری در ارتباط با مجتمعهای پتروشیمی میتواند یک اصل اقتصادی باشد. نمونهای از این شهرکها را میتوان در مناطق عسلویه و ماهشهر مشاهده کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت اظهار داشت: در کنار تصمیم به احداث خط اتیلن غرب تصمیم دیگری مبنی بر احداث خط اتیلن مرکز اتخاذ شد و قرار بود مجتمعهای پتروشیمی باز هم به طور گسسته بدون توجه لازم به نیاز آب و سایر مسائل نظیر مشکلات تأمین خوراک و وضعیت بازار محصول در مرکز کشور و استانهای جنوبی احداث شوند. متأسفانه خواست نمایندگان مجلس دال بر احداث پتروشیمی در حوزه انتخابیه خود در شکل دادن هر دو مسیر اتیلن دخیل بود.
وی در ادامه گفت: به هر حال تأمین مالی این پروژهها از طریق بازار بورس با فروش سهام این پتروشیمیها شروع شد، اما هر چه بیشتر گذشت کمتر خبری از احداث مجتمعها به گوش رسید. در این بین لازم است به این نکته اشاره شود که اگر قصد بر تأمین مالی پروژه از بازار بورس باشد، بهتر است این امر از طریق عقود صکوک شرعی نظیر صکوک استصناع، اجاره، مرابحه و امثال آنها رخ دهد و فروش سهام، حداقل به اشکال رخ داده برای طرحهای مورد اشاره چندان مطلوب نیست و درباره شرعی بودن آن فقها باید نظر دهند.
شکوهی افزود: به هر حال طرحهای پتروشیمی مذکور پس از گذشت سالیان همچنان بلاتکلیف ماندهاند و به نظر نمیرسد که به دلیل مشکلات حادی که وجود دارد اساساً این پتروشیمیها ساخته شوند. وجود شواهد معتبری مبنی بر عدم توان تأمین خوراک آنها، عدم وجود خط لوله انتقال خوراک، عدم توان تأمین آب مورد نیاز مجتمع، عدم وجود بازار مصرف محصولات در جوار مجتمع و در کل مکانیابی نامناسب احداث مجتمع از جمله مشکلات این طرحهاست که نشان میدهد، اساساً ساخت این واحدها ممکن نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت با ذکر اسامی پتروشیمیهای مشکلدار عرضه شده در بورس گفت: هفت طرح مشکلدار که سهام آنها به صورت شرکت شبه کاغذی در بورس خرید و فروش میشود و به نظر میرسد که این روش اشکال شرعی هم داشته باشد، عبارتند از: پتروشیمی ممسنی، پتروشیمی داراب، پتروشیمی فسا، پتروشیمی جهرم، پتروشیمی دهدشت، پتروشیمی کازرون و پتروشیمی که قرار است در استان گلستان احداث شود.
