سرویس اقتصادی جوان آنلاین: منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا به دلیل شرایط ویژه محیطی یکی از بازارهای دشوار برای سرمایهگذاران خارجی است، اما شرکتهای دولتی و خصوصی چینی با افزایش تمایل به حضور در این منطقه روبهرو بوده و علاوه بر تولید منابع طبیعی، خواهان سرمایهگذاری در منابع جدید و ایجاد هابهای تجاری هستند.
در سالهای اخیر، چینیها در منطقه اوراسیا و صحرای آفریقا نیز سرمایهگذاریهای اندکی داشتهاند، اما میزان سرمایهگذاریهای آنها در غرب آسیا در حال افزایش است. در سال ۲۰۱۶ میلادی، چین به بزرگترین سرمایهگذار این منطقه تبدیل شد و رئیسجمهور چین در سال گذشته از ۲۳ میلیارد دلار سرمایهگذاری مالی، انساندوستانه و توسعهای کشورش در غرب آسیا خبر داده بود.
این سرمایهگذاریها در چارچوب راه ابریشم جدید چین (یک کمربند، یک راه) انجام میشود. هرچند بخشی از سرمایهگذاریهای چینیها در آفریقا به ویژه مسیر ریلی جیبوتی - آدیس آبابا با بنبست روبهرو شده است. به همین دلیل، مطالعات ریسک و پوششهای بیمهای در همه طرحهای بعدی الزامی شده است.
سفر به جاده ابریشم قرن ۲۱
این پروژه از دو بخش تشکیل شده است: مجموعهای از کریدورهای اقتصادی خشکی که چینیها به مجموعه آن کمربند اقتصادی جاده ابریشم میگویند و جاده ابریشمی دریایی قرن بیست و یکم که از دریای چین جنوبی آغاز میشود و پس از عبور از اقیانوس هند به دریای مدیترانه میرسد. بخش نخست کریدورهای کمربند اقتصادی جاده ابریشم، مناطق شمال شرقی چین را به دو منطقه سرشار از منابع انرژی مغولستان و سیبری با یک شبکه راهآهن مدرن متصل میکند.
دومین کریدور نیز مناطق غربی ژین چیانگ چین را به بندر آب عمیق گوادر پاکستان در آبهای دریای عرب متصل میکند. رهبران پکن سرمایهگذاری هنگفتی در اتصال استانهای جنوب غرب چین به اقیانوس هند با ایجاد شبکه راهآهن بنادر بزرگراه خط لوله و کانالهایی در هند، بنگلادش و میانمار (برمه) انجام دادهاند. در مسیر جنوب نیز چین در حال اجرای کریدور اقتصادی چین- ایندوچیناست که ۶۰۰ میلیون نفر از ساکنان جنوب شرق آسیا را با سرمایهگذاری در بنادر و راهآهن تندرو به اقتصاد چین متصل میکند. همچنین پکن در نظر دارد تا دو پروژه ریلی را تکمیل نماید: مسیر نخست از استان هینان آغاز شده و با عبور از آسیای میانه ایران و ترکیه به هابهایی در لهستان، آلمان و هلند متصل میشود.
مسیر دوم نیز که پل زمینی اوراسیای جدید نام دارد، چین را از طریق روسیه به اروپا متصل مینماید. در مجموع پکن در حال تکمیل کریدوری است که بنادر جیبوتی، کنیا، تانزانیا و موزامبیک را به دریای سرخ، مدیترانه شرقی و مرکز و جنوب شرق اروپا متصل میکند.
شرکتهای دولتی مهندسی و عمرانی چین بخش گستردهای از این پروژه را آغاز کردهاند. چینیها با دارا بودن ذخایر هنگفت ارزی و دیپلماسی سیاسی تهاجمی توانستهاند بر بسیاری از موانع فرارو پیروز شوند.
در بخش تأمین مالی رهبران پکن از چند بانک بزرگ به ویژه بانک توسعه زیرساختهای آسیایی صندوق جاده ابریشم و بانک توسعه نوین خواستهاند بودجه موردنیاز را تأمین کنند. تاکنون پرداخت ۲۰۰ میلیارد دلار جهت تأمین بخشهایی از این پروژه تصویب شده است.
در دستاوردی چشمگیر، چینیها از سیاست خارجی جهت پیشبرد اجرای پروژه یک کمربند، یک راه بهره شایانی بردهاند.
چینیها از پیوستن دولتهای پاکستان و هند به سازمان همکاریهای شانگهای استقبال کرده و در گام بعدی ایران را به عضویت در آن تشویق خواهند کرد.
از سوی دیگر، رهبران چین به خوبی میدانند که موفقیت این پروژه جاهطلبانه تا حدود زیادی در گروی ثبات در خاورمیانه خواهد بود و به همین دلیل رویکردی فعال در پیش گرفتهاند. رئیسجمهور چین در ژانویه سال گذشته نخستین رهبری بود که پس از پایان تحریمهای هستهای ایران روانه تهران شد. در ادامه وی با رهبران عربستان سعودی و مصر نیز دیدار کرد.
راه پرفرازونشیب فراسوی پکن
با وجود حضور بلندمدت چینیها در آفریقا، آنها در سالهای اخیر خاورمیانه را بهعنوان یکی از مقاصد سرمایهگذاریهای مستقیم خارجی خود برگزیدهاند. با خروج تدریجی ایالات متحده از بخشهای اقتصادی و امنیتی خاورمیانه، شرکتهای دولتی چین در حال تصرف این بازار هستند.
آنها خواهان جلوگیری از اشتباهات پدید آمده در ایجاد راه ابریشم جدید و اتلاف سرمایهگذاریهای خود هستند. بخشی از این سرمایهگذاریها از طریق بانکهای بینالمللی و با مشارکت بخشهای خصوصی و دولتی انجام شده است. اقدامی که ریسک سرمایهگذاری آنها را کاهش چشمگیری میدهد. با کاهش تعداد پروژهها و متنوع شدن سهامداران، ریسک اجرای طرحها کاهش خواهد یافت. همچنین کارایی طرحها نیز برای رهبران آرمانگرای چین بهبود خواهد یافت. بهترین راه پیشبینی آینده، ساختن آن است.
نویسنده: آلساندرو آردوینو
منبع: Arab Weekly
