فريدون حسن
فوتبال به عنوان يك پديده در برگيرنده اجتماعي ميتواند تمامي پديدههاي ديگر را تحتالشعاع خود قرار دهد. ميتواند ريز و درشت يك كشور را درگير كند. فوتبال ميتواند زيردست را بالاتر از مافوق بنشاند و اين حقيقتي است انكارناپذير كه نمونههاي زيادي را ميتوان از آن در سراسر دنيا سراغ گرفت.
بهترين مثال فوتبال انگلستان است، جايي كه تقريباً تمامي شهرها و مناطق آن داراي يك تيم فوتبال هستند. آن هم تيمهايي كه حرف براي گفتن دارند و گاهي چنان نتايجي به دست ميآورند كه دنياي فوتبال را متعجب ميكند. جام اتحاديه فوتبال انگليس تا دلتان بخواهد از اين دست نتايج را در تاريخ خود دارد، چه تيمهاي دسته چندمي كه بزرگاني چون منچستريونايتد، ليورپول، آرسنال و چلسي را به چالش نكشيده و حذف نكردهاند. اين اتفاقي است كه در فوتبال انگلستان و بسياري از كشورهاي اروپايي صاحب فوتبال رخ ميدهد، اما اينجا و در ايران بهرغم اينكه نزديك به 70 سال از شكلگيري باشگاهها و فوتبال باشگاهي و ليگ آن ميگذرد هنوز هستند شهرستانها و استانهايي كه رنگ تيمداري و حضور در سطح اول، دوم يا حتي سوم فوتبال را به خود نديدهاند. مسئلهاي كه كاملاً با اصول حرفهايگري فوتبال دنيا در تضاد است.
توزيع ناعادلانه در طول تاريخ فوتبال ايران بيشترين سهميه حضور در سطح اول رقابتهاي باشگاهي در انحصار چند استان خاص بوده است. تهران، اصفهان، خوزستان و آذربايجان شرقي معمولاً بيشترين سهميهها را داشتهاند و استانهايي نظير گيلان ، مازندران و خراسان رضوي نيز اغلب با داشتن تك نمايندههايي پاي ثابت رفت و آمد به اين سطح فوتبال كشور بودهاند. اما قسمت دردآور ماجرا اينجاست كه برخي استانهاي بزرگ و پرجمعيت كشور پهناورمان نهتنها هيچگاه هيچ تيمي در سطح اول فوتبال كشور نداشتهاند، بلكه حتي از داشتن تيم و زيرساخت نيز محروم هستند. سيستان و بلوچستان، خراسانهاي جنوبي و شمالي، سمنان، آذربايجان غربي، كرمانشاه، هرمزگان، يزد و كردستان از جمله اين استانها هستند كه فوتبال هنوز نتوانسته است حق آنها را ادا كند.
به هر صورت فوتبال به عنوان يك پديده اجتماعي تأثيرگذار كه ميتواند به لحاظ روحي ، رواني و نشاطآفريني نقش مهمي به خصوص بر روحيه قشر جوان داشته باشد در كشور ما منحصر به چند استان شده است، هرچند براي فراگيرتر شدن اين پديده نياز به زيرساخت و امكانات نرمافزاري و سختافزاري زياد است و بعيد به نظر ميرسد با مديريت ناكارآمد و پرمشكل امروز حاكم بر فوتبال اين رؤيا تحقق يابد، اما به هر حال اين دورنمايي است كه بايد به آن رسيد، بايد شرايطي فراهم شود كه استانهاي محروم قدرت تيمداري و حضور در سطح اول فوتبال كشور را پيدا كنند و روزي برسد كه حداقل هر استان با يك تيم در ليگ برتر حضور داشته باشد.
