سعید احمدیان
رفتوآمد فوتباليها به مجلس دوباره قرار است آغاز شود. اگر تا دو سال پيش آنها بايد مسير بهارستان را براي پاسخگويي به نمايندگان كميسيون اصل نود و پرونده فساد در فوتبال طي ميكردند، حالا به جريان افتادن تحقيق و تفحص از دو باشگاه بزرگ پايتخت بهانهاي شده تا دوباره پاي آنها به ساختمان معروف ميدان بهارستان تهران باز شود، به خصوص كه نمايندگان مجلس بار ديگر پاي كار آمدهاند تا به وضعيت ناهنجار فوتبال سر و سامان دهند. پروندههاي متعدد و محروميتهاي دو باشگاه بزرگ پايتخت يعني استقلال و پرسپوليس در فيفا سبب شده تا بار ديگر وكلاي ملت با توجه به جايگاهي كه اين دو تيم بين مردم دارند، وسط گود بيايند و بهانهاي شود تا به هزينههاي اين دو تيم در 10 سال گذشته كه عمدتاً از بيتالمال تأمين ميشود، ورود كنند و خواهان رسيدگي به ليست هزينهكردها و مسائل اقتصادي و مالي دو باشگاه شوند.
تحقيق و تفحص از دو باشگاه استقلال و پرسپوليس پس از پرونده فساد در فوتبال كه دو سال پيش در صحن علني مجلس قرائت شد، دومين ورود مستقيم نمايندگان ملت به تخلفاتي است كه درغياب نهادهاي نظارتي و بازرسي در فوتبال رخ میدهد. هر چند پرونده فساد در فوتبال به رغم قرائت در صحن مجلس، ديگر پيگيري نشد و امروز گفته ميشود در بايگاني مجلس خاك ميخورد، اين مسئله نگراني دوباره جامعه فوتبال را به همراه داشته كه نكند اين بار هم طرح جديد مجلسيها تنها يك نمايش و شوآف باشد و به سرانجام نرسد!
پرونده فساد در فوتبال به كجا رسيد؟سال 92 در روزهاي مياني مجلس دهم، با بالا گرفتن انتقادها از بودجههاي چند صدميلياردي از بيتالمال در فوتبال كه نتيجه آن افزايش فساد اقتصادي و اخلاقي در اين رشته پرطرفدار بود، نمايندگان مجلس در كميسيون اصل نود دست به كار شدند و با فراخواندن اهالي فوتبال از بازيكن و مربي گرفته تا مدير و خبرنگار به پرونده فساد در فوتبال ورود كردند تا به شرايط بغرنجي كه فوتبال گرفتار آن است، رسيدگي كنند. در همين راستا نمايندگان مجلس سراغ نهادهاي مختلف اطلاعاتي و نظارتي هم رفتند و از آنها خواستار اطلاعات لازم درباره فضاي فوتبال شدند. با ورود مجلس به فساد در فوتبال، اميدواريهايي در سطح جامعه براي برخورد با متهمان و متخلفان فوتبال به وجود آمد كه بالاخره قرار است جلوي سوءاستفاده چند صد ميلياردي فوتباليها از بيتالمال كه نتيجهاي جز فساد نداشته، گرفته شود. فشار مافياي فوتبال براي به نتيجه نرسيدن اين پرونده مهم، قابل پيشبيني بود، مسئلهاي كه نمايندگان مجلس هم در گفتوگوهايي كه آن روزها با رسانهها داشتند، آن را رد نميكردند. بهمن 90 بود كه مصطفي افضليفرد،نماينده وقت مردم اردبيل و سخنگوي كميسيون اصل 90 در پاسخ به سؤالي كه از تهديدها و تصميمات متخلفان براي تطميع اعضاي كميسيون پرسيده شد، گفت:«مواردي از فشار روي ما وجود داشت.»
سرانجام با وجود فشارهاي مختلف، گزارش پرونده فساد در فوتبال در بهمن سال 90 در صحن علني مجلس قرائت شد، گزارشي كه نشان دهنده فساد گسترده در فوتبال كشورمان بود. در بخشي از اين گزارش درباره مصاديق فساد در فوتبال آمده است:«بر اساس اطلاعات مستند، مصاديق اين معضلات عبارتند از: تباني، رشاء و ارتشاء، دوپينگ، شرطبندي غيرمجاز، جعل و استفاده از سند مجعول، تصديق نامههاي خلاف واقع، فرار مالياتي، مصرف الكل و روابط نامشروع، مصرف مواد مخدر، رواج خرافهگرايي از جمله سحر و جادو، تحصيل مال از طريق نامشروع، نقض آشكار قوانين و مقررات و قراردادهاي غيرواقعي.»
همچنين در بخش ديگري با اشاره به « تعلل در ارائه توضيحات و پاسخهاي انحرافي فدراسيون فوتبال به مكاتبات كميسيون در جريان رسيدگي به اين پرونده و عدم همكاري مناسب برخي از نهادها از جمله حراست وزارت ورزش» بيان شده است: « سابقه امر ثابت نموده كه از سوي فدراسيون اراده قاطعي با هدف برخورد مناسب با ناهنجاريهاي فوتبال وجود ندارد، بلكه بعضي از مديران آن فدراسيون، خود نيز در وقوع برخي از اين ناهنجاريها مشاركت دارند. عدم برخورد منصفانه با پديدههاي ضد فرهنگي و ضد اخلاقي، شرايط دشواري براي قشر جوان به وجود آورده تا جايي كه عده زيادي معتقدند در بعضي از مفسدهها، تشكيلاتي بوده و معتقد به وجود مافيا هستند.»
با وجود تأكيد نمايندگان مجلس بر ارسال اين پرونده به قوه قضائيه، با متخلفان پرونده فساد در فوتبال پس از گذشت نزديك به چهار سال از قرائت آن در صحن علني مجلس هنوز هيچ گونه برخوردي نشده و فساد در فوتبال بيشتر از قبل شده است!
تحقيق و تفحص از سرخابيهاحالا چهار سال پس از شكلگيري پرونده فساد در فوتبال در كميسيون اصل نود مجلس، بار ديگر نمايندگان مجلس براي سر و سامان دادن به فوتبال و كاهش فساد در آن عزمشان را جزم كردهاند و اين بار طرح تحقيق و تفحص از عملكرد مالي دو باشگاه بزرگ پايتخت به جريان افتاده است. بدهكاري ميلياردي پرسپوليس و استقلال، عدم ثبات و پاسخگويي مديران و قراردادهاي ميلياردي و عدم شفافسازي باعث شده تا اين طرح مطرح شود. در بخشي از شرح طرح تحقيق و تفحص از دو باشگاه استقلال و پرسپوليس آمده است: «متأسفانه عدم شفافيت كاري، مالي و اجرايي اين دو باشگاه چالشهاي اساسي در ورزش و فوتبال كشور نيز به وجود آورده و رفتارهاي خلاف مقررات و تخلفات عديده اين دو باشگاه علاوه بر تبعات اجتماعي در جامعه و نظام اجرايي و مديريتي ساير باشگاهها را نيز تحتالشعاع خود قرار داده است. از سوي ديگر جريمههاي مختلف توسط مراجع نظارتي ملي و بينالمللي نيز در شرايط فعلي اقتصاد و محدوديتهاي مالي كشور، هيچ توجيهی ندارد.»
در همين راستا در اين طرح سؤال اصلي تحقيق و تفحص عبارت است از اينكه«منابع و مصارف مالي و نظام مديريت دو باشگاه پرطرفدار پايتخت در 10 سال اخير چگونه است؟» سؤالهاي فرعي اين طرح هم عبارتند از: «درآمدهاي دو باشگاه پايتخت در 10 سال اخير و محل آنها چگونه است؟مصارف و هزينه دو باشگاه پايتخت در 10 سال اخير و محل آنها چگونه است؟جريمههاي ملي و بينالمللي دو باشگاه و دلايل آنها در 10 سال اخير چقدر بوده است؟ ساز و كار نظارتي و راهبري دو باشگاه و آييننامههاي اداري و مالياتي چگونه است؟تغييرات سازماني و انتصابات ستادي دو تيم با چه ساز و كاري و براساس چه شاخصههايي و با چه سوابقي صورت گرفته است؟»
