دكتر سعيد منتظرالمهدي *
بر اساس يافتههاي شماري از زمينهيابيها و پيمايشهاي ملي، مردم جامعه ما اغلب از حيث شأن و منزلت اجتماعي «پزشكان» را در رتبههاي يك تا پنج قرار ميدهند. به عبارت روشنتر مردم جامعه ما احترام و منزلت بالايي براي پزشكان و جامعه پزشكي قائلاند و اين احترام و شأن از ديرباز وجود داشته است. بيترديد دلايل پر تعدادي را ميتوان براي اين «احترام ويژه» و «منزلت ممتاز» بر شمرد. دليل نخست آن است كه مردم جامعه پزشكان را يكي از «گروههاي باهوش» جامعه ميدانند. آنان به درستي معتقدند كه طراز هوشمندي اغلب پزشكان بالاست و به سبب همين هوشمندي است كه آنان توانستهاند دروس دشوار دوره پزشكي، اعم از دوره عمومي و تخصصي و فوقتخصصي را با موفقيت بگذرانند و مهارت تخصصي كافي را براي «مداخلههاي درماني» كسب كنند.
دليل دوم، شغل پزشكي است. مردم جامعه شغل پزشكي را در شمار مشاغل پر اهميت و گاه حتي مقدس جاي ميدهند. پزشكان با جسم و روان مردم سر و كار دارند و آنان همه تلاش و توان خود را بهكار ميبندند تا حافظ سلامت اين دو (جسم و روان) باشند و به آدميان كمك كنند تا علائم ناخوشي و بيماري را از خود دور كنند و در نهايت صحت و تندرستي زيست خويش را استمرار بخشند. سومين دليل مهم ديگري كه موجب احترام ويژه مردم جامعه به پزشكان محترم ميشود. آن است كه اين قشر، خدمات خويش را بيشائبه و غيرتبعيضآميز به همگان، صرفنظر از جنسيت، نژاد، مذهب و طبقه اجتماعي – اقتصادي آنان، عرضه ميدارند و هرگز تفاوتهاي مختلف نژادي، قومي و. . . موجب عرضه متفاوت خدمات آنان نميشود. به عبارت ديگر، پزشكان خدمات خود را به همه انسانها، به صرف انسان بودن و لاغير، به يكسان ارائه ميدهند. از دلايل ديگري نيز ميتوان ياد كرد كه موجب افزايش پايگاه اجتماعي پزشكان ميشود و آن مداخله آنها در بحرانها و حضور آنها بر بالين بيماران و مصدومان در شرايط خاص بحراني است.
كمتر كسي از افراد جامعه است كه بداند در شرايط اضطراري پزشكان محترم آرامش و آسايش خود را فرو ميگذارند و مشتاقانه به ياري افراد نيازمند كمك ميشتابند و تمام توان و تخصص و مهارت خويش را بهكار ميبندند تا سلامت را، خواه جسمي يا رواني، به مصدومان و بيماران و آسيبديدگان باز گردانند و لبخند رضايت و آرامش را بر لبان بستگان آنان بنشانند و سرانجام، مردم جامعه ما قدردان پزشكان خود هستند، چون ميدانند در هشتسال دفاع مقدس آنان در خطوط مقدم نبرد حضوري مؤثر يافتند و هزاران رزمنده را بيهيچ چشمداشتي مداوا كردند و تواني دوباره بخشيدند.
گر چه، همانگونه كه گفته شد جامعه ما از حيث منزلت و شأن اجتماعي پزشكان را ارج مينهند و قدر ميدانند و بر صدر مينشانند، اما شماري از آنان را بيش از بقيه ميستايند و به برخي از آنان بيش از سايرين اعتماد ميورزند و اطمينان دارند. اين گروه آن دسته از پزشكاني هستند كه اولً: احترام متقابلي براي بيماران قائلاند و اين احترام را در كلام و رفتار نمايان ميسازند. دوم: «خوش خلق» هستند. شواهد نشان ميدهد بين خوشخلقي پزشك و سرعت بهبودي بيماران همبستگي معنادار و مستقيمي وجود دارد. باري، پزشكان خوشخلق «روحيه» بيماران را افزايش ميدهند و بذر اميد و خوشبيني را در روان آنها كشت ميكنند و چه كسي است كه نداند وقتي دلايل ناخرسندي شماري از شهروندان را از شماري از پزشكان جويا ميشويم، آنان در صدر دلايل خود، «بدخلقي» و «نامهرباني» شماري از پزشكان محترم را ذكر ميكنند. سوم: به شعور مراجعان و بيماران خود احترام ميگذارند و علائم وقوع بيماري و فرايند درمان را براي آنان تشريح ميكنند و مسئوليت بيمار را در مقابل بيماري خويش به او يادآور ميشوند، چهارم: خود را پاسخگو ميدانند. پاسخگويي ريشه در: «تعهد شغلي» و «مسئوليت پذيري» و «اخلاق حرفهاي» پزشكان دارد و لاجرم پزشكان برخوردار از اين ويژگيها جايگاه ممتازي در اذهان شهروندان پيدا ميكنند.
خلاصه آنكه، پزشكان خوشخلق، پاسخگو، داراي مهارت ارتباطي بالا، با اخلاق و درستكار و صادق نه تنها در نزد افكارعمومي و شهروندان جامعه منزلت بالايي كسب ميكنند، بلكه سريعتر و بهتر ميتوانند بيماران خويش را مداوا كنند و همه ميدانيم كه شمار اينگونه پزشكان روز به روز در جامعه ما در حال افزايش است.
امروزه همه ميدانيم كه در جامعه ما اول: اميد به زندگي، در مقايسه با چند دهه پيش به صورت معناداري افزايش يافته است. دوم: نرخ مرگ و مير كودكان بگونه مسرتآميز كاهش يافتهاست. سوم: سطح سلامت عمومي به صورت تحسينآميزي افزايش يافته است. چهارم: دانش بهداشتي مردم بهبود يافته است و كلاً تمامي شاخصهاي سلامت، بهداشت جسمي و رواني بهبود پيدا كردهاند و اين همه مديون پزشكان توانمند و متعهدي است كه در چند دهه اخير خوش درخشيدهاند و موقعيت ما را در سطح جهان ارتقاء بخشيدهاند.
طراز سلامت و بهداشت در جامعه بزرگ نيروي انتظامي اينك حتي از كشورهاي توسعه يافته جهان پيشي گرفته است، اين مهم حاصل سالها تلاش پزشكان توانمند و ساير افراد درگير در قلمرو بهداشت و درمان است كه بيوقفه دقت خويش را صرفاً خدمت به كاركنان خدوم ناجا كردهاند و با اهتمام ويژه خويش توانستهاند از استانداردهاي جهاني پيشي بگيرند. از همين روي، ما قدردان همه پزشكان عزيز كشورمان، به ويژه پزشكان همكار و همراه پليس هستيم.
* معاون اجتماعي ناجا
