سعيد احمديان
اردوي خارجي نروند، انگار نميتوانند براي ليگ آماده شوند، همين است كه اردو زدن در خارج از كشور قبل از ليگ برتر يا در تعطيلات نيمفصل، تبديل به جزئي جداييناپذير از برنامه برخي باشگاههاي ايراني شده است، تيمهايي كه حساب بانكي پرپولي دارند، اردوي خارجي حتماً در برنامههايشان قرار ميگيرد و بقيه تيمها هم با توجه به خالي بودن حساب باشگاه، چارهاي جز ماندن در ايران ندارند و همين جا تمريناتشان را براي حضور در ليگ انجام ميدهند. افزايش رفتن باشگاههاي ايراني به اردوهاي خارجي در شرايطي است كه با توجه به تأكيدات مكرر بر اقتصاد مقاومتي و استفاده از امكانات داخلي، اين مسئله براي فوتباليها محلي از اعراب ندارد. تجربه سالهاي اخير گوياي اين واقعيت است كه مديران فوتبالي اعتقادي به اقتصاد مقاومتي ندارند و با توجه به بودجهاي كه از بيتالمال به حسابشان واريز ميشود تا ميتوانند در برنامه باشگاه سفرهاي خارجي را قرار ميدهند، اردوهايي كه به گفته خيلي از كارشناسان نه تنها بار فني ندارد، بلكه با ابهامات زياد مالي همراه است و كم حاشيه رنگ و وارنگ و اخلاقي هم ندارد!
دهه 70 و پس از گذر از روزهاي جنگ، تيم استقلال به دعوت باشگاه بايرلوركوزن به آلمان رفت، آن روزها باشگاه استقلال كه علي فتحاللهزاده را به عنوان مديرعامل بالاي سرش ميديد توانست ارتباطات خوبي با باشگاه لوركوزن برقرار كند، بده بستانهايي كه حتي سفر مسئولان اين تيم آلماني را به تهران هم به همراه داشت. با اين حال تصاوير حضور استقلاليها در آلمان و تمرين در اين كشور، اولين تصاويري است كه در ذهن اهالي فوتبال به عنوان اردوهاي خارجي باشگاههاي ايراني پس از انقلاب نقش بسته است، اردويي كه البته براي آبيها چندان خرجي نداشت و آنها مهمان باشگاه آلماني بودند، باشگاهي كه بعدها چند بازيكن استقلال مانند علي موسوي، مهدي پاشازاده و داريوش يزداني را به خدمت گرفت.
با اين حال از دهه 80 به بعد بود كه اردوهاي خارجي باشگاهها همهگير شد، اردوهايي كه از جنس دعوت باشگاه استقلال به آلمان و اردو زدن در كمپ بايرلوركوزن نبود و با توجه به اينكه ليگ فوتبال كشورمان، در نام و ظاهر هم حرفهاي شده بود، به نوعي در برنامه تيمهاي ليگ برتري به عنوان يكي از فاكتورهاي حرفهاي شدن قرار گرفته بود و به همين خاطر قبل از شروع فصل و در تعطيلات ليگ در بين نيمفصل، بخش روابط بينالملل باشگاهها روزهاي پركاري براي فيكس كردن اردوي خارج از كشور داشتند.
با توجه به شرايط آب و هوايي، هم كشورهاي مختلفي براي اردو در نظر گرفته ميشد، در برنامهريزي براي اردوهاي پيش از شروع فصل جديد كه در خرداد و تيرماه برگزار ميشد، تركيه يكي از كشورهايي بود كه خواهان زيادي داشت و در سالهاي گذشته از 10 تيم ايراني كه به اردوي خارجي ميرفتند، هشت تيم در تركيه اردويشان را برپا ميكردند در ادامه با توجه به ناامنيهاي اين كشور، مقصد اردوي تيمهاي ايراني هم تغيير كرد و ديگر باشگاهها براي حضور در كمپهاي تركيه سر و دست نميشكستند. در اين شرايط در يكي دو سال اخير، ارمنستان مقصد جديد باشگاههاي ايراني شده است، هر چند برخي باشگاهها ترجيح ميدهند همچنان با وجود خطراتي كه ممكن است آنها را تهديد كند، به تركيه بروند. البته پرسپوليس هم در دو سال اخير اردويش را در اوكراين برپا كرده است، اردويي كه كم حاشيه نداشته و قرارداد 250 هزار دلاري با دو بازيكن اوكرايني كه ارزششان تنها 50 هزار دلار بود، از نتايج اردوي فصل گذشته پرسپوليس در اين كشور شرق اروپا بود!
در تعطيلات نيمفصل هم با توجه به شرايط آب و هوايي، گزينه خيلي از تيمها، امارات است و تيمهايي كه بودجههاي دولتيشان هميشه بهراه است و نگراني از بيپولي ندارند، با تعطيل شدن ليگ، راهي اين كشور عربي ميشوند، كشوري كه در سالهاي اخير كم اهانت به ايرانيها نكرده اما همچنان باشگاههاي متمول ايراني براي اردو زدن در امارات سر و دست ميشكنند.
اردوهاي خارجي تيمها علاوه بر هزينههاي زيادي كه براي باشگاهها دارد و مبالغ كلاني را از كشور خارج ميكند، از كيفيت بالايي هم برخوردار نيست، هر چند كريم باقري در ادعايي عجيب گفته است: «اردوهاي خارجي اعتماد به نفس بازيكنان را بالا ميبرد و به آنها انگيزه دوچندان ميدهد!» صحبتهاي مربي پرسپوليس در شرايطي است كه تيمهاي ايراني در اين اردوها با تيمهاي محلي بازي دوستانه برگزار ميكنند و مقابل تيم مطرحي به ميدان نميروند كه با توجه به ادعاي باقري، انگيزه به آنها بدهد و اعتماد به نفسشان را تقويت كند! خارج شدن ارز از كشور با برپايي اردوهاي خارجي باشگاهها در شرايطي است كه مقام معظم رهبري در سالهاي اخير همواره روي استفاده از توان داخلي و اقتصاد مقاومتي تأكيد داشتهاند. با اين حال فدراسيون فوتبال و وزارت ورزش با دادن مجوز به باشگاهها براي برپايي اردوهاي خارجي، در حال دهنكجي و بياعتنايي به اين مطالبه مهم هستند. در حالي باشگاهها با بهانه نبودن امكانات لازم چمدانهايشان را براي برپايي اردوهاي خارجي ميبندند كه كشورمان با توجه به چهار فصل بودن، به خوبي زمينه برگزاري اردوهاي پيش از فصل و نيمفصل تيمهاي فوتبال را دارد. سرعين، كيش و كردان كرج از جمله شهرهايي هستند كه ميتوانند بسته به زمان اردوي باشگاهها، ميزبان تيمهاي ايراني باشند، موضوعي كه علاوه بر عملي شدن شعار اقتصاد مقاومتي، توليد و اشتغال را هم به همراه دارد و ميتواند از خروج ارز هم از كشور جلوگيري كند.
علي دايي يكي از مربياني است كه به برگزاري اردو در ايران اعتقاد دارد و هر ساله تيمهايي كه هدايتشان را بر عهده داشته براي برپايي اردو به اردبيل و سرعين برده است. دايي كه در فصل جديد به عنوان سرمربي سايپا فعاليت ميكند، در اين باره معتقد است: «تمامي اردوهاي پيش از فصل سايپا را در داخل ايران برگزار ميكنم زيرا شرايط مناسبي براي برگزاري اردو در كشور وجود دارد. سرعين و اردبيل ارتفاع مناسبي از سطح دريا دارند و مناسب براي بدنسازي بازيكنان هستند. ضمن اينكه در شهر اردبيل امكانات بسيار مناسبي براي تيمهاي ورزشي و برگزاري اردوها وجود دارد.»
