اولين معاهده ممنوعيت سلاحهاي هستهاي (Ban) تصويب شد. اين معاهده بر خلاف پيمان عدم اشاعه (Nonproliferation-NPT-Treaty) كه دولتها را به دو دسته دارنده و فاقد سلاحهاي هستهاي تقسيم ميكرد، از توسعه، آزمايش، توليد، مالكيت يا تهديد به استفاده از سلاحهاي هستهاي ممنوع كرده است.
به گزارش جوان، 122 كشور منهاي امريكا، رژيم صهيونيستي، چين، فرانسه، كره شمالي، هند، پاكستان، انگليس و روسيه پيمان ممنوعيت سلاحهاي هستهاي (PNT) را تصويب كردند. تا پيش از اين پيمان عدم اشاعه سلاحهاي هستهاي معروف به انپيتي به دنبال كنترل سلاحهاي هستهاي بود ولي معاهده جديد كه در 10 صفحه تهيه شده، از ممنوعيت مالكيت سلاحهاي هستهاي حمايت ميكند. اين معاهده جديد را جمعه شب 122 كشور غيرهستهاي تأييد و امضا كردند و راه براي ورود كشورهاي ديگر به آن نيز باز است ولي كشورهاي هستهاي از جمله امريكا آن را برخلاف واقعيتهاي جاري ميدانند و نه تنها آن را امضا نكردهاند بلكه ميگويند كمكي هم به صلح و امنيت جهاني نميكند. اين معاهده جديد با رهبري استراليا، برزيل، مكزيك، آفريقاي جنوبي و نيوزيلند تصويب شده است؛ كشورهايي كه در واقع منتقد رژيم كنترل تسليحاتي هستند كه«ان پي تي» آن را پايهگذاري كرده است. هلند با اين معاهده مخالفت و سنگاپور هم از رأيگيري در اين معاهده خودداري كرد. ژاپن به عنوان تنها قرباني سلاحهاي هستهاي، حتي حاضر نشد در نشستهاي منتهي به تصويب اين معاهده شركت كند.
اياين وايت گومز رئيس دورهاي مجمع عمومي سازمان ملل متحد در گفت و گو با گاردين گفت:تصويب اين معاهده كه حدود 70 سال بعد از بهكارگيري اثر مخرب سلاحهاي هستهاي صورت گرفته، نشان دهنده اين است كه جامعه بينالمللي «خواستار حركت به سمت يك پارادايم كاملاً متفاوت امنيتي است كه شامل سلاحهاي هستهاي نيست.»
سفراي امريكا فرانسه و انگليس به عنوان سه كشور دارنده سلاح هستهاي در يك بيانيه مشترك گفتهاند دولتهايشان هيچ قصدي براي ملحق شدن به اين معاهده ندارند زيرا به ادعاي آنها اين معاهده «آشكارا واقعيتهاي محيط امنيتي بينالمللي را ناديده ميگيرد.» اين سه كشور كه خود دارنده بيشترين تعداد سلاحهاي هستهاي هستند، گفتهاند كه اين معاهده جديد چارهاي براي سلاحهاي هستهاي كرهشمالي در نظر نگرفته است. وزارت خارجه امريكا هم در بيانيهاي جداگانه گفت كه «امريكا در اين مذاكرات شركت نكرده و از معاهده مذكور حمايت نخواهد كرد.» واشنگتن در بخش ديگري از اين بيانيه كشورهاي موافق با اين معاهده را به ناديده گرفتن «چالشهاي امنيتي فعلي» متهم و تأكيد كرده است: «اين معاهده به نابودي حتي يك سلاح هستهاي هم منجر نخواهد شد و امنيت هيچ كشوري را هم بالا نخواهد برد.»
معاهده جديد كه روز جمعه تصويب شد، براي اولين بار جهان عاري از سلاح هستهاي را وارد ادبيات معاهدات كرده است. كارشناسان كنترل تسليحات ميگويند اين معاهده مانع اين ميشود كه كشورهاي دارنده تسليحات هستهاي پشت معاهداتي مانند ان پي تي مخفي شوند. ريچارد مويز مدير عامل سازمان موسوم به «ماده 36» در انگليس درباره اين معاهده به خبرگزاري فرانسه گفته است: «موضوع كليدي اين است كه اين (معاهده) چشمانداز حقوقي را دگرگون ميكند و مانع اين ميشود كه دولتهاي دارنده سلاحهاي هستهاي بتوانند پشت اين ايده كه سلاحهايشان مشروع است مخفي شوند.»
