نشست اعضاي شانگهاي بار ديگر بر سر زبان ها
افتاده است. اين نشست همواره مورد توجه كشورها و رسانه هاي مختلف قرار مي گيرد.
اهميت پيمان شانگهاي به اندازه اي است كه كشورهاي مختلف نمي توانند به راحتي از آن
بگذرند. اين گروه كه در ابتدا به دليل مسائل و مباني امنيتي شكل گرفته بود، كم كم
جايگاه پراهميتي پيدا كرد كه حوزه هاي مختلف را در بر مي گيرد.
شانگهاي به لحاظ جغرافياي و جمعيتي جايگاه خاصي
دارد. اعضاي اصلي و ناظر اين گروه نيمي از جمعيت جهان را تشكيل مي دهند اين مسئله
هم به لحاظ اقتصادي و بازار بسيار مهم است و هم اينكه توانايي تاثيرگذاري آن بر
تحولات جهاني بسيار بالا است. از طرفي مناطق روسيه، آسياي مركزي، چين، شبه قاره
و ... را در بر مي گيرد. حوزه اي كه از لحاظ امنيتي و اقتصاد انرژي در جايگاه ويژه
اي قرار دارد. افغانستان، بلاروس،
ایران و مغولستان در حال حاضر اعضای ناظر و آذربایجان، ارمنستان، کامبوج، نپال، ترکیه
و سریلانکا شرکای طرف گفتوگوی این سازمان هستند.
از طرفي ديگر اين سازمان كه رفته رفته در سياست
ها و تصميمات كلان نظام بين الملل تاثير مي گذارد، مي تواند با افزايش قدرت نظامي
و امنيتي، توهم غرب را از حفظ امنيت تك قطبي دنيا كه بخشي از آن به ناتو سپرده
شده، خارج كند. اين همان نگراني اي است كه غرب را در برگرفته است. البته نبايد
فراموش كرد كه غرب نسبت به گذشته يكدستي و همساني رفتاري خود را از دست داده است.
در حال حاضر اروپا و امريكاي دوره دونالد ترامپ اختلافات زيادي با يكديگر دارند كه
بخش قابل توجه اي از آنها مبنايي است. بحث ناديده گرفتن رئيس جمهور امريكا در خصوص
اتحاديه اروپا، ناتو يا خروج از پيمان آب و هوايي توافقنامه پاريس از جمله آنها
است.
در چنين شرايطي سازمان همكاري شانگهاي يا هر
ائتلاف غير غربي مي تواند به سرعت جايگاه خود را در عرصه بين المللي ارتقاء دهد. در
حال حاضر اختلافات عميق روسيه و چين با امريكا و همچنين تغييرات و اختلافات شكل
گرفته بين اروپا و امريكا سبب شده تا روند سياسي نظام بين الملل در مسيري گام
بردارد كه حكايت از تغيير نظم بين المللي داشته باشد. در صورت وقوع چنين تحولي كه
دور از انتظار نيست و حتي برخي از تحليل گران معتقد هستند كه جهان در مرحله گذار
اين تحول قرار دارد، اهميت سازمان هايي همچون شانگهاي بيشتر نمايان مي شود زيرا
مي تواند در آينده تاثيرات عميقي بر تصميمات و تشكيلات ساختار نظام بين الملل
بگذارد.
از طرفي يك سازمان غير غربي است كه چندان ترسي
از ارتباط با كشورهاي غربي ندارد. بخصوص در حوزه اقتصادي از حضور و همگرايي آنها
از جمله اروپا استقبال مي كند. اين مسئله نشان مي دهد كه سازمان همكاري شانگهاي از
انعطاف برخوردار بوده و در حوزه هاي مختلف از جمله اقتصادي خواهان تاثيرگذاري بر
اروپا و كل ساختار غربي دنيا است. در آينده كشورهايي همچون امريكا مجبور هستند كه
خود را با اين سازمان منطقه اي و جهاني هماهنگ كنند. بخصوص كه ديده مي شود سازمان
همكاري شانگهاي سعي دارد مرزهاي خود را گسترش دهد و حتي از متحدان سنتي اشتراك
همكاري بگيرد.
