
نويسنده: محمد زماني
چند روز بعد از آنکه دونالد ترامپ تهديد کرد که اگر چين از نفوذ خود براي رفع معضل برنامه هستهاي و موشکي کره شمالي استفاده نکند، امريکا به تنهايي اين معضل را حل خواهد کرد، پيونگ يانگ بار ديگر نشان داد که گوشش به اين تهديدات بدهکار نيست. در آستانه ديدار سران چين و امريکا، کره شمالي دوباره دست به آزمايش يک موشک بالستيک زد تا نشان داده باشد که هر نوع اقدام قدرتهاي بزرگ براي حفظ يا تغيير موازنه قوا در شرق دور بدون در نظر گرفتن قدرت نظامي شمال اين شبهجزيره کوچک ممکن نيست.
بامداد چهارشنبه به وقت محلي، يک موشک بالستيک ميانبرد از پايگاهي در نزديکي بندر سينپو (واقع در شرق کره شمالي) پرتاب شد و بعد از طي حدود ۶۰ کيلومتر به سمت ژاپن در آبهاي درياي ژاپن فرود آمد. ارتش کره جنوبي مثل هميشه بيانيه صادر و اعلام کرد که «گامهاي تحريکآميز کره شمالي را به دقت تحت نظر دارد» و همچنان در موضع دفاعي فوقالعاده به سر ميبرد. به نوشته خبرگزاري اسپوتنيک، ارتش کره جنوبي در حالت آمادهباش کامل براي نبرد است تا فوراً به هر اقدام تحريکآميزي از سوي کره شمالي پاسخ دهد. ارتش امريکا نيز ضمن تأييد آزمايش يک موشک بالستيک از نوع کي.ان. ۱۵ (KN- 15) توسط کره شمالي اعلام کرد که «تهديدي از سوي اين موشک متوجه امريکا نبوده است.» ژاپنيها هم طبق روال معمول بر طبل تبليغات عليه کره شمالي زدند و سخنگوي دولت ژاپن اين آزمايش را «اقدامي بسيار مسئلهبرانگيز» خواند. در اوايل ماه مارس سال جاري ميلادي پيونگ يانگ چهار موشک بالستيک را در درياي ژاپن آزمايش کرد که شينزو آبه، نخستوزير ژاپن از آن به عنوان «مرحلهاي تازه در تهديدهاي کره شمالي» نام برد. اين در شرايطي است که دونالد ترامپ، رئيسجمهور امريکا و شي جينپينگ، همتاي چينياش قرار است روز پنجشنبه در فلوريدا به ديدار هم بروند. خبرگزاري آلمان بامداد چهارشنبه به نقل از کاخ سفيد امريکا گزارش داد که رئيسجمهور امريکا در ديدار همتاي چيني خود، موضوع برنامه هستهاي کره شمالي را به شکلي صريح و سازنده مطرح خواهد ساخت. رئيسجمهور امريکا براي جدي نشان دادن خود در مواضع ضدکره شمالي روز يکشنبه در گفتوگو با فايننشال تايمز گفته بود: «چين بر کره شمالي نفوذ زيادي دارد. چينيها در رفع معضل کره شمالي يا به ما کمک ميکنند يا نميکنند. اگر آنها اين کار بکنند، به صلاح چين خواهد بود و اگر اين کار را نکنند، به صلاح هيچکس نخواهد بود.» وي با همان لحن مخاصمهجويانه مخصوص به خودش تأکيد کرده بود: «به شما گفته باشم اگر چين تهديد کره شمالي را حل نکند ما ميکنيم.»
واکنش مختصر امريکا
رکس تيلرسون، وزير خارجه امريکا که در سه ماهي که از آغاز به کارش ميگذرد تنها يک مصاحبه کرده، در اغلب ديدارهاي رئيسجمهور حضور نداشته و به ندرت در يک نشست خبري شرکت کرده، در واکنش به آزمايش موشکي کره شمالي هم يک بيانيه دو خطي صادر کرده است. در اين بيانيه آمده است: «کره شمالي يک موشک بالستيک ميانبرد ديگر شليک کرد. ايالات متحده به اندازه کافي در اين مورد صحبت کرده است. توضيح ديگري نداريم.» رکس تيلرسون، وزير خارجه امريکا هم اخيرا در سفري به کره جنوبي هشدار داد که اگر پيونگ يانگ اقدامي براي تهديد کره جنوبي يا امريکا انجام دهد، همه گزينهها براي مقابله با رژيم کره شمالي «مدنظر خواهد بود.» پيش از او جيمز متيس، وزير دفاع امريکا هم هشدار داده بود که هرگونه استفاده از تسليحات هستهاي پاسخي سنگين خواهد داشت. چند روز بعد وانگ يي، وزير خارجه چين در ديداري با آقاي تيلرسون در پکن از امريکا خواست «خونسردياش را حفظ کند.» کارشناسان معتقدند که تند شدن لحن دولت ترامپ عليه کره شمالي و تحريک کره شمالي به آزمايشهاي بيشتر با هدف توجيه افزايش توان نظامي امريکا در شرق دور و مهار قدرت فزاينده چين در اين منطقه صورت ميگيرد.
در واقع قدرت موشکي کره شمالي البته تنها دستاويزي براي اعمال تحريمها عليه اين کشور نشده است بلکه تبليغات فزاينده امريکا زمينهساز استقرار سامانه ضدموشکي تاد امريکا در کره جنوبي هم گشته است که حساسيت و هشدارهاي مکرر و وعده مقابله چين را در پي داشته است. با اين حال براي اينکه عريضه خالي نباشد و همه چيز طبيعي به نظر برسد اقدام براي تحريمهاي نهچندان مؤثر ادامه دارد. خانم کي.تي.مکفارلند، معاون مشاور امنيتي ترامپ چندي پيش در مصاحبهاي با فايننشال تايمز گفت، اينکه کره شمالي تا پايان دوره رياست جمهوري ترامپ بتواند به موشکهاي قابل تجهيز به کلاهکهاي هستهاي دست يابد، امري ممکن است؛ موشکهايي که قادرند امريکا را هدف قرار دهند. خبرگزاري رويترز در آستانه ديدار سران امريکا و چين به نقل از يکي از مقامات دولت امريکا خبر داده بود که مشاوران امنيتي ترامپ گزارشي در رابطه با گزينههاي امريکا در راستاي متوقف ساختن برنامه هستهاي کره شمالي تهيه کردهاند. در اين گزارش به اقدامات و راهکارهاي اقتصادي و نظامي گوناگون که ميتوان آن را عليه کره شمالي به کار برد، اشاره شده است. محور اصلي تلاشهاي امريکا تصويب تحريمهاي اقتصادي جديد و همچنين افزايش فشار بر چين براي همکاري است.