مجيد رضازاده رئيس مركز توسعه پيشگيري و درمان اعتياد سازمان بهزيستي كشور با اعلام اين خبر كه از سال آينده طرح پيشگيري خانه به خانه براي شناسايي معتادان اجرا ميشود، اظهار داشت: در زمينه پيشگيري از اعتياد پنج هزار تيم اجتماعمحور در قالب شبكه «اترك» در كشور فعاليت ميكنند. همچنين در محلهها در تيمهاي اجتماعمحور آموزش و انگيزه ايجاد ميشود كه اجراي طرح توانمندسازي محلهمحور بر اساس همين رويكرد بوده است. اعلام خبر طرح جديد پيشگيرانه با هدف شناسايي معتادان از سوي سازمان بهزيستي كشور در حالي است كه به دنبال انتشار تصاوير گورخوابهاي شهر نصيرآباد شهرستان شهريار و خبر طرح ضربتي براي بيرون راندن آنها از گورستان اين شهرستان، علاوه بر اينكه صفحات مجازي مملو از ابراز تأسف كاربران شد، رئيسجمهور نيز به اين مهم واكنش نشان داد و با غير قابل تحمل خواندن اين مسئله اظهار داشت: براي حل چنين موضوعاتي همه بايد يكپارچه شويم و از مسائل جناحي و اختلافات دست برداريم و مشكلات اساسي كشور را مدنظر قرار دهيم.
طرح جديد مساوي با هزينه و وقتي كه بر باد ميرود!
نكته جالب توجه اينجاست شهر باغستان كه گورستان نصيرآباد در آن واقع شده است، داراي بيشترين كمپهاي ترك اعتياد در استان تهران است كه همين امر حاكي از به بنبست خوردن شيوههاي متفاوت با هدف پايين آوردن آمار معتادان در كشور است.
سخنگوي ستاد مبارزه با موادمخدر ميگويد: در سيستمهاي درماني پيشرفته دنيا، ميزان موفقيت در درمان معتادان 35 تا 40 درصد است، اما در ايران حدود 90 درصد از معتادان پس از ترك دوباره به مصرف مواد مخدر روي ميآورند. گذشته از راهكارهاي بيسرانجام در زمينه درمان اعتياد براي كاهش آمار در كشور، پيشگيري از اين معضل اجتماعي همچنان از نبود يك برنامه جامع و مناسب رنج ميبرد. موضوعي كه باعث ميشود نهتنها آمار اعتياد هر سال بيشتر از سال قبل شود، بلكه وقت و هزينههاي فراواني هم پس از ارائه هر طرح بر باد رود.
تنوع در مصرف انواع مخدر از يك سو و روبهرو شدن با مصرفكنندههاي متفاوت در انگيزه از سوي ديگر، نشان ميدهد اين معضل نيازمند راهكارهاي تخصصي، علمي و البته جديد است تا در كنار راهكارهاي سابق به كار برده شود؛ چراكه لازمه تحول در اين حوزه، ارزشيابي درست و دقيق راهكارهاي قبلي است تا با در نظرگرفتن نكات مثبت و منفي آن، راهكاري اساسي اتخاذ شود، اما متأسفانه هر چند وقت يكبار، يك راه جديد براي آن ارائه و چندي بعد هم با حضور يك راهكار ديگر كنار گذاشته ميشود.
ضرورت ارزشيابي طرحهاي پيشنهادي در حوزه پيشگيري از اعتياد
ليلا ارشد، آسيبشناس و مددكار اجتماعي حوزه اعتياد در گفتوگو با «جوان» معتقد است به كارگيري از تجربيات بومي عاملي مؤثر جهت بهبود و پيشگيري از اعتياد است.
وي در ادامه تصريح كرد: آنچه طي اين سالها دنيا به آن دست يافته بر اساس راهبردها و استراتژيهاي پيشگيري از اعتياد در سه سطح بوده كه متأسفانه كشور ما دچار فقدان به كارگيري دو سطح ابتدايي (جلوگيري از وقوع بروز مشكلات و كاهش ميزان شيوع در جامعه) بوده و در مقابل بعد از آلودگي افراد، با دانش، امكانات و تجربيات تخصصي محدود در صدد درمان برميآييم.
ارشد با طرح سؤالي مبني بر اينكه طرحهاي جديد با چه هدف و برنامه مشخصي هر چند وقت يكبار ارائه ميشود؟ اظهار داشت: مهارت آموزي به فرزندان از سنين ابتدايي از جمله گامهاي اوليه است كه در آسيبهاي اجتماعي بايد مد نظر قرار گيرد، اما در كشور ما نگاه جدي به آن نميشود.
اين آسيبشناس اجتماعي حوزه اعتياد سطح سوم را مبتني بر بازپروري و كنترل فرد مبتني دانست و خاطر نشان كرد: علاوه بر بيتوجهي به دو سطح ابتدايي در كشور ما، موضوع قابل اهميت ديگر اين است كه قبل از هر اقدامي ارزشيابي از اقدامات قبل صورت گيرد.
وي با انتقاد از جابه جايي مديران سطح مياني در كشور كه موجب تنوع در ارائه طرح و برنامه ميشود، گفت: هر سازمان و نهاد مسئولي نسبت به طرحهاي انجام گرفته بازبيني داشته باشد و در نهايت ذيل يك كميته خاص بررسي نهايي شود تا از تكرار طرحهاي بيفايده، با صرف هزينههاي ميلياردي جلوگيري به عمل آيد.
در نهايت بايد بگوييم هرچند تدابير متنوع به اميد حل مشكلات جامعه و معضلات از سوي مسئولان مطرح ميشود، اما شايد بهتر باشد براي تحول اساسي و لمس كاهش آسيبهاي اجتماعي به خصوص معضل اعتياد، راهكارهاي سابق به درستي بررسي شود.
