تركيه از همان دوره اي كه كماليست ها بر روي كار
بودند خواهان پيوستن به اتحاديه اروپا بودند. كماليست ها همواره سعي داشتند تا خود
را آماده اين كار كنند و همواره به دنبال تاييد و پذيرش شرايط اتحاديه اروپا
بودند. اين در حالي است كه از همان ابتدا برخي از تحليل گران بر اين اعتقاد بودند
كه اين راه بي پايان است و تركيه نمي تواند به چنين خواسته اي برسد. يكي از
مهمترين دلايلي كه اين تحليل گران بر آن تاكيد داشتند اين بود كه اتحاديه اروپاي
مسيحي محور به هيچ عنوان يك كشور اسلامي را در حلقه خود راه نمي دهد.
در چنين شرايطي ديده مي شود كه سياست و حكومت تركيه
از سال 2002 در اختيار اسلام گرايان قرار گرفته است. تا اينجاي كار هنوز مشكل
جديدي شكل نگرفته بود كه چندان تاثيري بر اتحاديه اروپا داشته باشد. زيرا حزب
عدالت و توسعه نيز سعي داشت همان خواسته هاي اروپا را بپذيرد اما مشكل اساسي زماني
ايجاد شد كه تركيه مسيرهاي متفاوتي از اروپا را پيمود. اين مسيرهاي متفاوت به طور
آشكار طي سال هاي اخير و بر دو محور شكل گرفته است. ابتدا تحولات و تغييرات عميق
حوزه غرب آسيا و دوم جهت گيري ها سياسي رجب طيب اردوغان به عنوان رئيس جهور است.
در حال حاضر سياست هاي منطقه اي تركيه با
رويكردهاي اروپايي در منطقه بخصوص در قبال كردها كاملا متفاوت و رودروي هم است از
سوي ديگر اروپايي ها منتقد اصلي جهت گيري هاي سياسي و بخصوص تمركزگرايي اردوغان
هستند. اين موضوع پس از كودتاي اخير در تركيه رشد چشم گيري داشته است. تا جايي كه
اردوغان خطاب به اروپا گفت شما راه خود را برويد و ما راه خود را. حال اروپا در
تازه ترين تصميم خود، مذاكرات پيوستن تركيه به اروپا را به حالت تعليق درآورده است.
اين موضوع به شدت مورد انتقاد تركيه و رئيس جمهور آن قرار گرفته است. به همين
مناسبت رجب طیب اردوغان در واکنش
به قطعنامه پارلمان اروپا، اتحادیه این قاره را تهدید کرد که مرزهای کشورش را برای
ورود مهاجران به اروپا بار خواهد کرد.
اردوغان طی همایشی با موضوع
عدالت برای زنان در «استانبول» گفت: «اگر کشورهای اروپایی به تهدید ترکیه ادامه دهند،
ما به پناهندگان اجازه خواهیم داد تا از مرزهای ترکیه عبور کرده و به این قاره وارد
شوند.» خبرگزاري فارس در
اين باره به نقل از رئيسس جمهور تركيه نوشت: «اگر بخواهید پا را فراتر بگذارید، این
دروازه های مرزی باز خواهد شد. نه من و نه مردم من از چنین تهدیدات پوچی متاثر نخواهیم
شد. مهم نیست که همه شما رای پارلمان را تصویب کنید.»
رئیس جمهور ترکیه ادعا کرد:
«گروهی شامل 30 تا 40 نفر اعلام کردند مخالف عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا هستند، چون
اردوغان حقیقت را می گوید...اتحادیه اروپا هیچوقت صادقانه عمل نکرد. هر زمان که گروهی
پناهنده در مرزهای ترکیه جمع شدند، کشورهای اروپایی ابراز نگرانی کردند...آنها همواره
به فکر منافع خود هستند.» اردوغان در بخش دیگری از صحبت هایش با انتقاد دوباره
از ساختار فعلی سازمان ملل متحد تاکید کرد این سازمان با وضعیتی که دارد نمی تواند
نماینده 1.5 میلیارد مسلمان در دنیا باشد.
اگر چه به نظر نمي آيد
اردوغان سياست هايي را كه چند سال اخير دنبال ميكند تغيير دهد اما به همان اندازه
علاقه ندارد كه از پيوستن به اروپا عقب نشيني كند در حالي كه اروپا واقعا در حال
رفتن به راه خود است كه راه جدايي از تركيه دارد. از اين منظر مي توان به تاكيد
كرد كه دليل تحليل گران مبني بر پذيرفته نشدن تركيه به اتحاديه اروپا چندان بي راه
نيست زيرا اتحاديه اروپا از هر زمينه و بهانه اي براي پس راندن تركيه از اروپا
بهره لازم را مي برند و حتي در مواقعي كه چنين زمينه اي وجود نداشته باشد، به
زمينه چيني لازم متوسل مي شوند.
