
اولين گزارش دبيركل سازمان ملل درباره نحوه اجراي بخشهاي هستهاي قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل با انتقادهاي تند ايران، روسيه، امريكا و حتي چين روبهرو شد، البته هركدام از اين چهار كشور از نگاه خودشان به اين گزارش تاختند. ظريف گفته كه گزارش بان كيمون بر اساس اطلاعات غلط تدوين شده است. روسها ميگويند بخشهايي از گزارش ربطي به بان كي مون نداشته و امريكا هم گفته كه گزارش آقاي دبيركل، دليل خارج از محدودهاي است كه براي گزارشدهي او تعيين شده است. ظاهراً تيمهاي ديپلماتيك هر چهار كشور توافقي نانوشته دارند كه انتقادها از برجام نبايد
به سطح بينالمللي كشيده شود.
دبيركل سازمان ملل موظف شده هر شش ماه يك بار درباره جنبههاي هستهاي قطعنامه 2231 شوراي امنيت سازمان ملل كه توافق هستهاي ايران و 1+5 به آن ضميمه شده گزارش بدهد ولي بان كي مون روز دوشنبه پا را فراتر گذاشت و درباره فعاليتهاي موشكي ايران هم موضعگيري كرد. بان كي مون در گزارشش گفته كه فعاليتهاي موشكي ايران با «روح همكاري سازنده» براي اجراي برجام سازگار نيست و البته اين را هم اضافه كرده كه تصميمگيري در مورد آزمايشهاي موشكي ايران بر عهده شوراي امنيت سازمان ملل است ولي ويتالي چوركين نماينده روسها در اعتراض به اين بخش از گزارش دبيركل سازمان ملل در نشست دوشنبه شب شوراي امنيت گفته كه فعاليتهاي موشكي ايران ارتباطي به موضوع گزارش بان كيمون ندارد: «بخشهايي از گزارش دبيركل ارتباطي با دستور كار او ندارد.» چوركين كه كشورش اخيراً بخشهايي از سيستم ضدموشك اس300 را به ايران منتقل كرده، گفته است: « براساس قطعنامه 2231 شوراي امنيت كه تمامي قطعنامههاي ضدايراني قبلي را باطل كرد، تهران از انجام آزمايشهاي موشكي منع نشده است بلكه به پرهيز از پرتاب دعوت شده است كه ميتواند ناديده بگيرد.» نماينده روسيه ميگويد: « در همين حال خاطرنشان ميكنم در قطعنامه 2231 كه باطلكننده قطعنامههاي ضدايراني قبلي است، تهران از انجام آزمايشهاي موشكي منع نشده و فقط به پرهيز از آن دعوت شده است و با توجه به اينكه ميتوان دعوت را ناديده گرفت بر اين باوريم كه تهران قطعنامه 2231 را نقض نكرده است.» محمدجواد ظريف هم در گفتوگويي گفته كه گزارش دبيركل سازمان ملل «براساس اطلاعات ناقص و بيخبري وي از دوران مذاكرات تدوين شده» است. وزير خارجه ايران در اين مورد با موضع روسيه همسو شده كه گزارش بان كي مون، خارج از دستور است و گفته است: «ما پيشتر هم گفتيم سازمان ملل نقشي در تدوين برجام نداشته است.»
وي در خصوص اتهامات وارد شده به ايران در اين گزارش بهويژه ارسال سلاح به عراق، تصريح كرد: «ما در بيانيهاي كه همزمان با قطعنامه 2231 صادر كرديم گفتيم كه به اقدامات خود در مقابله با تروريسم ادامه ميدهيم و اين سياست ماست و ارتباطي با برجام ندارد.»
بهرام قاسمي سخنگوي وزارت خارجه نيز كه اين روزها ترجيح ميدهد موضعگيريهاي خود را مكتوب به رسانهها ابراز كند، نگراني بان كي مون از آزمايشهاي موشكي را «مغرضانه» خوانده و گفته است: «ابراز نگراني اين گزارش نسبت به آزمايشات موشكي ايران، اقدامي كاملاً مغرضانه و جانبدارانه است، چون برخلاف نص صريح قطعنامه ۲۲۳۱ و صرفاً با استناد به معيارهاي اعلام شده توسط امريكا و با زير پا گذاردن تمامي اصول حرفهاي و كاملاً خارج از حيطه اختيارات، دبيركل در اين رابطه اظهار نظر كرده است.» علاوه بر روسيه و ايران، چينيها هم كه ترجيح ميدهند محتاطانه حول و حوش مسئله هستهاي ايران موضعگيري كنند، گفتهاند: «گزارش سازمان ملل بايد متوازن و هدفمند در نظر گرفته شود.» تائو، معاون نمايندگي دائمي چين در نشست دوشنبه شب سازمان ملل گفت كه طبيعتاً در اجراي برجام چالشها و مشكلات اجتنابناپذير وجود دارد كه البته نبايد مانع آن باشد. امريكا از چشماندازي متفاوت و البته غيرهمسو با ايران به گزارش بان كي مون تاخته است. در بخشي از گزارش دبيركل سازمان ملل به شوراي امنيت، شكايت ايران از امريكا به دليل عدمبهرهمندي كامل از لغو تحريمها پس از توافق اتمي مطرح شده است. اين بخش از گزارش بان كي مون با موضع ايران همسو است ولي ايران در مورد آن سكوت كرده و امريكا به شدت از آن انتقاد كرد كه البته در مورد اين ابراز مخالفتش از ايران خرج كرد.
سامانتا پاور، نماينده دائم امريكا در سازمان ملل گفت: «امريكا به شدت با بخشهايي از اين گزارش مخالف است از جمله به دليل اينكه خارج از محدوده موضوع گزارش است.» پاور افزود: «ما ميدانيم كه ايران هم به شدت با بخشهايي از گزارش مخالف است.» نماينده امريكا نيز گزارش دبيركل را خارج از دستور خواند ولي نه از همان منظري كه ايران و روسيه آن را خارج از دستور ميدانند. پاور گفت: «برخي استدلال ميكنند كه اين گزارش براي حفظ توازن بايد به ايران فرصتي براي بيان شكايت خود در مورد كاهش تحريمها پس از توافق اتمي را بدهد اما شوراي امنيت به آقاي بان كي مون اجازه طرح چنين مسائلي را در گزارش خود نداده است.»