در حالي كه نگاه عمومي به ژنو ۳ و مذاكرات جاري در آنجا با واسطهگري دي ميستورا، نماينده سازمان ملل در امور سوريه بين هيئتهاي دولت سوريه و مخالفان است و فرمان ولاديمير پوتين براي خروج بخشي از نيروهاي روسي از سوريه توجه تحليلگران را به خود جلب كرده، كردهاي سوريه هم در استان حسكه واقع در شمال سوريه كنفرانسي به راه انداختهاند. شايد اهميت خبري و تحليلي اين كنفرانس به اندازه مذاكرات فعلي در ژنو و فرمان پوتين نباشد اما نميتوان آن را دست كم گرفت، به خصوص اينكه نواف خيل، سخنگوي حزب كردي اتحاديه دموكراتيك، به آسوشيتدپرس گفته كه حزب او در اين كنفرانس براي اعلام منطقه فدرال در شمال سوريه برنامهريزي كرده و خبرگزاري رويترز هم به نقل از ادريس نسان، يكي از مقامهاي محلي كردهاي سوريه، خبر از اعلام اين منطقه در روز چهارشنبه ۱۶ مارس داد.
قبل از هر چيز، هم برگزاري كنفرانس در حسكه و هم اعلام نظام فدرالي از سوي كردها نوعي واكنش آنها به ژنو ۳ است. با وجود اينكه روسيه براي شركت كردها به ژنو ۳ اصرار داشت و حتي به نظر ميرسيد كه امريكا هم نظر مساعدي در اين مورد دارد اما مخالفت شديد تركيه از يك سو و دعوت نشدن كردهاي سوريه به نشست مخالفان در رياض، پايتخت عربستان باعث شد كردهاي سوريه نتوانند نمايندهاي در هيئت مخالفان داشته باشند و از ژنو۳ حذف شدند. اين اتفاق براي كردها به هيچ وجه قابل قبول نيست چراكه آنها بعد از مقاومت كوباني و شكست دادن داعش در آن شهر توانستند رفتهرفته به يكي از نيروهاي تأثيرگذار در جنگ سوريه تبديل شوند و حتي نيروهاي خود را به ۴۵ كيلومتري رقه، مركز داعش هم رساندند، علاوه بر اين كردهاي سوريه تنها گروهي در اين كشور هستند كه هم از سوي روسيه و هم امريكا حمايت ميشوند و در نبردهاي اخير حلب، هماهنگ با ارتش سوريه به مواضع گروههاي تروريستي در اطراف شهر اعزاز در شماليترين نقطه سوريه حمله كردند و پيروزيهايي هم به دست آوردند. با توجه به اين موارد است كه كردهاي سوريه و حزب اتحاد دموكراتيك آنها، خود را محق به مشاركت در آينده سوريه ميدانند و حالا كه با كارشكني تركيه و عربستان سعودي از اين موضوع كنار گذاشته شدهاند، خود با برگزاري يك كنفرانس در حسكه دست به كار شدهاند و ميخواهند سهم خود را از آينده سياسي سوريه مشخص كنند. اين آينده و نظام فدرالي مورد نظر آنها به طور خاص سه منطقه كردنشين به نام كانتونهاي جزيره، كوباني و عفرين را در برميگيرد كه از ابتداي درگيريها و حدود چهار سال قبل تشكيل شدند و هر كدام نظام خودمديريتي داشتهاند. هر كانتون شوراي محلي موسوم به شوراي خلق كانتون دارد كه امور داخلي كانتون را به عهده دارد و نمايندگان هر سه كانتون مجلسي به نام مجلس خلق غرب كردستان را تشكيل ميدهند. به نظر ميرسد كه حزب اتحاد دموكراتيك ميخواهد اين تركيب را به نام نظام فدرالي سوريه مطرح كند تا با تكيه بر حمايتهاي روسيه و امريكا، اين نظام مبدل به رقيبي براي ژنو ۳ شود، به خصوص اينكه بعيد است هيئت دولت سوريه و حتي هيئت مخالفان با نظام فدرالي نگاه موافقي داشته باشند. وجه حمايت خارجي با توجه به اخباري مشخص ميشود كه بنابر آنها، امريكا موافق ايجاد نظام فدرالي در سوريه است كه آن را به نام پلن يا طرح ب مطرح كرده و تنها مسئله در نحوه و ميزان قدرت دولت فدرال است كه نظرات متفاوتي از قدرت به شدت محدود تا قدرت گسترده براي دولت فدرال مطرح شده است. از اين جهت، كنفرانس حسكه و اقدام حزب اتحاد دموكراتيك يك نوع پيشدرآمد امريكايي براي اجراي «پلن ب» در سوريه است كه با وضعيت فعلي در كانتونهاي كردي كليد بخورد. در واقع، امريكا «پلن ب» و نظام فدرالي مورد نظر خود را با استفاده ابزاري از كردها به ژنو ۳ و به هر دو طرف از دولت و مخالفان تحميل ميكند تا قبل از تشكيل هيئت مشترك و بحث در مورد قانون اساسي آينده سوريه، اين موضوع تثبيت شده باشد. از هم اكنون معلوم است كه اين طرح امريكايي با توجه به تركيب بسيار متنوع و پراكنده قومي- مذهبي در سوريه كارايي ندارد و در صورت تحميل اين طرح و نوشته شدن قانون اساسي سوريه بر مبناي آن، بايد انتظار تجزيه اين كشور را در آينده داشت. امريكا به اين ترتيب مسيري را براي سوريه ترسيم ميكند كه بعد پنج سال خونريزي و خرابي به سوي تجزيه پيش برود و براي شروع هم از كردها استفاده ميكند كه به دليل كوتهبينيهاي تركيه و سعوديها آمادگي اجراي اين برنامه را دارند. هر چند كنفرانس حسكه و اعلام نظام فدرالي در اين مقطع نميتواند چندان تعيينكننده باشد اما با توجه به اين نقش از امريكا و مسير امريكايي به سوي تجزيه، نميتوان به كنفرانس حسكه بيتوجه بود و از حالا بايد با دادن نقشي قابل قبول براي كردهاي سوريه در آينده سياسي از سوق دادن مسير به سوي تجزيه سوريه ممانعت كرد.
