مذاكرات چهارجانبه صلح با حضور نمايندگان امريكا، چين، پاكستان و افغانستان در حالي برگزار ميشود كه هنوز طالبان حاضر به شركت در اين مذاكرات نشده و اساساً نگاه بدبينانهاي به اين نشستها دارد چراكه طالبان معتقد است اساس مشكلات سياسي، امنيتي، نظامي و مجموعه خشونتها و ناامنيها از سوي امريكا و متحدان آن بوده و واشنگتن خواهان برقراري صلح واقعي در افغانستان نيست. به همين جهت در بيانيه جديدش به صراحت ميگويد: «امريكا به طور غيرقانوني افغانستان را اشغال كرده است، صدها هزار تن از هموطنانمان را شهيد و بيش از ميليونها جرائم ديگر مرتكب شده است و اين پروسه همچنان با خشونت بيشتري ادامه دارد.»
طالبان افغانستان بر اين باورند كه امريكا و دولت افغانستان خواهان برقراري صلح در اين كشور نبوده و تلاش دارند تا آنها را پس از ضعيف كردن در ميدان جنگ، وادار به صلح كنند. همچنين طالبان بر اين باور است كه پاكستان رويكرد صادقانهاي در مذاكرات نداشته و به همين خاطر، حاضر نيستند به سرپرستي پاكستان در گفتوگوهاي صلح حضور پيدا كنند. به هر حال چهار دور از نشستهاي چهارجانبه، با هدف يافتن «نقشه راه صلح» و بررسي موانع صلح ميان دولت افغانستان و طالبان برگزار شده است كه در دور چهارم نشست چهارجانبه مذاكرات صلح، روي مكان و تاريخ مذاكره مستقيم دولت افغانستان با نمايندگان طالبان توافقاتي صورت پذيرفت. در اين نشست مقرر شد تا در اواخر اسفند 94، نمايندگان كابل با نمايندگان اصلي طالبان در اسلامآباد، رودررو به گفتوگو و مذاكره بپردازند. در همين راستا، دولت افغانستان ليست 10 نفرهاي را به مقامات پاكستان ارائه داد تا اين افراد در مذاكره صلح مستقيم با يكديگر حضور داشته باشند. فهرست 10 نفره طالبان براي مذاكرات صلح عبارتند از: شير محمد عباس استانكزي رئيس دفتر سياسي طالبان در قطر، سيد طيب آغا مسئول سابق دفتر سياسي طالبان، نيك محمد و عبدالسلام حنفي از دفتر سياسي طالبان در قطر، ملا اختر منصور رهبر طالبان به همراه دو تن از فرماندهانش، سراج الدين حقاني، معاون ملا اختر منصور، حاجي محمد ابراهيم از شبكه حقاني، ملا محمد رسول و معاون وي عبدالمنان نيازي.
اما همزمان با اعلام اين فهرست، دفتر سياسي طالبان طي بيانيهاي، شركت در مذاكرات صلح را تكذيب و اعلام كرد كه نه تنها «ملا اختر منصور» به هيچكس اختيار شركت در اين مذاكرات را نداده است، بلكه دفتر سياسي طالبان در قطر نيز از آن هيچ اطلاعي ندارد. هر چند گفته ميشود تلاشهايي نيز از سوي شوراي عالي صلح و دولت كابل براي آغاز مذاكرات در جريان است و مذاكرات پنهاني نمايندگان كابل با طالبان در قطر صورت پذيرفته است. اما واقعيت اين است كه طالبان افغانستان، همچنان بر پيششرط خروج از افغانستان تأكيد ميكند و ميگويد در صورتي حاضر به شركت در مذاكرات صلح است كه زمان خروج نيروهاي امريكايي مشخص شود، البته برخي از تحليلگران نظير وحيد مژده نيز بر اين باورند كه طالبان نگران تضمين تصميمات اتخاذ شده در مذاكرات آتي صلح با طالبان است و به همين جهت وي همانند حامد كرزاي رئيس جمهور پيشين افغانستان ميگويد براي دادن چنين تضميني، بايد نشست موسوم به 6+1 برگزار و نمايندگان روسيه، هند و ايران نيز در مذاكرات حضور داشته باشند چراكه سه كشور مذكور قادر به اخذ تضمين از امريكا براي خروج از افغانستان هستند والا مذاكرات چهارجانبه صلح، به دليل وجود اختلافات شديد بين كشورهاي آن، به نوعي شكست خورده و در آينده نيز نتايج و دستاورد خاصي نخواهد داشت.
آنچه در انتهاي اين تحليل كوتاه ميتوان بدان تأكيد كرد اينكه صلح در افغانستان زماني برقرار خواهد شد كه مداخلات خارجي بهويژه امريكا به صفر رسيده و تمام طرفهاي درگير (چه بازيگران داخلي و چه بازيگران مؤثر خارجي)، صادقانه و با رويكرد ايجاد صلح، در مذاكرات حاضر شوند اما قرائن و شواهد حاكي از تداوم بحران در افغانستان است. به دلايل مختلف، امريكا خواهان برقراري صلح و امنيت در اين كشور نبوده و هنوز نيز ارادهاي به اين كار ندارد، حتي بعيد است، صلحي هم با طالبان برقرار شود، امريكاييها گزينههاي ديگري را براي استمرار ناامني در افغانستان و جايگزيني طالبان دارند و به اين دليل اخيراً مقامات امريكايي از فعال شدن مجدد القاعده و برجسته كردن داعش سخن گفتهاند. متأسفانه دولت اشرفغني نيز در برخي موارد با مواضع امريكا همصدايي ميكند و از بازگشت القاعده دم ميزند كه قابل تأمل است.
