روزي نيست كه دادگاه اطفال به دور از پرونده و حضور كودكان بزهكار باشد و روزي نيست كه والدين آنان عرق سرد شرمساري را روي پيشاني خود حس نكرده باشند. تشكيل پرونده و اعزام بزهكار پايان راه اين كودكان نيست. بلكه ممكن است شروعي براي آيندهاي بدتر از وضع قبل و در نهايت اضافه شدن به ليست جنايتكاران باشد.
فقط با بازگشت به چند دهه قبل مشاهده ميكنيم، بين كودكان، جوانان و والدين فاصلهاي وجود نداشت و همه با هم در كنار يكديگر زندگي آرام همراه با صلح و آرامش و صميميت را تجربه ميكردند. مسائل همديگر را درك ميكردند و در غم و شادي هم شريك بودند. كودكان و جوانان نيز در انجام امور زندگي مشاركت داشتند. حتي در كارهاي كشاورزي و امرار معاش با والدين خود تلاش و نقشآفريني ميكردند. بدين صورت كودكان مهارتهاي زندگي را در طول ايام كودكي خود ياد ميگرفتند و براي گذر از دوره كودكي به دوره جواني آمادگي كامل را داشتند.
اما امروزه زندگي شهري و گذر از مدرنيته موجب شده كه طبع انعطافپذير كودكان تحتتأثير زندگي ماشيني قرار گيرد و خوي و خصلت آنان، رفته رفته نسبت به دوره قبل تغيير كند. فعاليت شغلي و انجام امور زندگي مختص والدين شده و كودكان در امور معيشتي خانواده تلاشي نميكنند يا بسيار كمتر شده است. كودكان فارغ از هر نوع دغدغهاي بزرگ ميشوند. همزباني و همدلي بين والدين و كودكان از بين رفته و كودكان مشكلات اقتصادي والدين را درك نميكنند يا كمتر درك ميكنند و والدين نيز با كودكان خود كمتر همراه ميشوند.
اين رويكرد بين دو نسل تضاد و فاصله انداخته است. ديگر محيط امن خانواده، كانون گرمي براي رشد طبيعي و تكوين شخصيت طفل نبوده و كودكان صرفاً با ساير همسالان خود همزباني يا تجربههايي را كسب ميكنند.
در اين شرايط، اطفال و جوانان براي فرار از محيط غمانگيز خانواده به كوچه و دوستان خود پناه ميبرند و تحتتأثير همسالان يا حتي گروههاي بزرگتر از خود قرار ميگيرند. اين شرايط موجب بروز رفتارهاي خطرناك در كودكان ميشود.
علاوه بر وضع تأسفآور محيط خانواده، كمبود محبت، سوء تغذيه، رعايت نكردن مراقبتهاي بهداشتي، تراكم جمعيت، آلودگي صوتي، آلودگي محيط زيست، مشكل رفت و آمد، وضع ترافيك، دسترسي نداشتن به تفريحات سالم و ورزش براي پر كردن اوقات فراغت، نا اميدي از آينده مزيد بر علت بوده و منشأ بروز يا تشديد حالتهاي خطرناك در كودكان ميشود.
توجه به سلامت و بهداشت رواني اين كودكان به مراتب سنگينتر و مهمتر از مجرمان بزرگسال است. زيرا اگر در تربيت يا درمان آنان سهلانگاري شود، آنان در آينده جزو جنايتكاران خطرناك خواهند شد. اگر كودكتان يا نوجوانتان سرگردان و بيبرنامه وارد جامعه ميشود و براي آينده خود هيچ برنامهاي ندارد يا با خانواده انس و الفتي نداشته و احساس وابستگي نميكند از محيط خانه يا مدرسه گريزان است، حتماً به رفتارهاي ايشان توجه كنيد و در تربيت و اصلاح شرايط نامساعد آنان گامهاي بهتري برداريد.
والدين بايد توجه داشته باشند كه با مجازات و تنبيه نميتوانند از بزهكاري اطفال و جوانان خود يا از تكرار جرم آنان جلوگيري كنند. حتي اين رفتارهاي نسنجيده گاهي حس انتقامجويي را در كودكان تشديد خواهد كرد. پس والدين بهتر است در صورت مشاهده رفتارهاي خطرناك و ارتكاب بزه از سوي آنان، حتماً با مشاوران متخصص صحبت كنند و بهترين راهكار درماني را از آنان بپرسند. نيروي انتظامي فرماندهي انتظامي تهران بزرگ در 10 مركز مشاوره مستقر در سطح شهر تهران آمادگي ارائه خدمات مشاورهاي به صورت رايگان را دارد.
*رئيس اداره آموزش همگاني فرماندهي انتظامي تهران بزرگ 
