آموزش و پرورش دولت يازدهم در حالي در تمام برنامههاي خود ورود بخش خصوصي به عرصه تعليم و تربيت را به منظور استفاده از ظرفيتهاي اين بخش، دنبال ميكند كه يك مقام مسئول در اين وزارتخانه روز گذشته با اعلام بدهي 15/5 ميلياردي آموزش و پرورش به مؤسسان مدارس غيردولتي ناظر به پرداخت شهريه دانشآموزاني كه توان مالي پرداخت شهريه را ندارند از سوي دولت تلويحاً از شكست اين دست برنامهها خبر داد.
چند وقتي است بسياري از صاحبنظران و كارشناسان در رابطه با لايحه دائمي شدن تأسيس مدارس غيردولتي يا گسترش مدارس هيئت امنايي نقطهنظراتي را بيان و نسبت به آن نقدهايي را منتشر ميكنند. با اين وجود آموزش و پرورش تمام اين نگرانيها نسبت به تهديد ورود كنترل نشده بخش خصوصي به تعليم و تربيت را جوسازي رسانهاي عنوان ميكند و معتقد است تصويب لايحه مزبور يا ورود بخش خصوصي به عرصه نظام تعليم و تربيت به معناي خصوصيسازي نيست و فقط بخشي از كمبودهاي مالي آموزش و پرورش را تأمين و ورود سرمايهگذار به اين عرصه را تسهيل ميكند.
اين اطمينان خاطر در حالي از سوي مديران ارشد آموزش و پرورش بيان ميشود كه شباهت اين اتفاق با تجارب پيشين نظام تعليم و تربيت در مواردي مانند مدارس آموزش از راه دور، نظر منتقدين و احتمال انحراف از سياستگذاريهاي كلان نظام در آموزش و پرورش را تقويت ميكند.
وقتي بخش خصوصي طلبكار ميشود!روز گذشته مرضيه گرد، رئيس سازمان مدارس غيردولتي، توسعه مشاركتهاي مردمي و خانواده و معاون وزير آموزش و پرورش از بدهي 15/5 ميلياردي اين وزارتخانه به مؤسسان مدارس آموزش از راه دور خبر داد. وي در مراسم آغاز رسمي فعاليت ستادهاي استاني اولين جشنواره قلم كه در مركز آموزش از راه دور صبا برگزار شد، اظهار داشت: از جمله اهداف فعاليت آموزش از راه دور، خدماترساني آموزشي به دانشآموزان مناطق محروم است و وزارت آموزش و پرورش متعهد بود كه هزينه دانشآموزاني كه امكان تحصيل در مدارس روزانه را نداشتند به ازاي هر دانشآموز، مبلغي پرداخت كند. معاون وزير آموزش و پرورش با بيان اينكه از سال 85 تا كنون اين اعتبار به مؤسسان مدارس غيردولتي پرداخت نشده است، گفت: اين مبلغ 17 ميليارد تومان است و اين موضوع موجب شد مدارس آموزش از راه دور به شكل كاملاً غيردولتي، اداره شود. گُرد ادامه داد: تا كنون 1/5 ميليارد تومان از بدهي مؤسسان آموزش از راه دور پرداخت شده است و اميدواريم تا سال آينده به همت سازمان مديريت و معاونت توسعه مديريت و پشتباني وزارت آموزش و پرورش، تمام بدهي پرداخت شود. وي با بيان اينكه در سال 83 كه اولين مدارس آموزش از راه دور راهاندازي شد، شاهد 316 مدرسه بوديم، اضافه كرد: تعداد مدارس آموزش از راه دور در سال 84 به 580 مدرسه، در سال 85 به 645 مدرسه و يكدفعه در سال 86 به هزار و 525 مدرسه آموزش از راه دور داير شد.
اين در حالي است كه در مورد واگذاري مدارس به مؤسسان مدارس غيردولتي عيناً همين بند مطرح است و اتفاقاً مسئولان آموزش و پرورش از آن به عنوان نقطه قوت طرح واگذاريها ياد ميكنند. البته تعهدات مالي و تسهيلاتي دولت به بخش خصوصي در لايحه دائمي شدن تأسيس مدارس غيردولتي چربتر هم شده است. حالا چرا آموزش و پرورش به اين تعهدات سنگين تن ميدهد و با وجود منافع تضمين شدهاي كه براي بخش خصوصي در مدرسهداري ايجاد ميكند باز هم دولت را مديون بخش خصوصي ميكند، ابهامي است كه بارها از سوي صاحبنظران مطرح شده است.
بخش خصوصي چاقويي كه دسته خود را ميبرد!بر اساس اين گزارش، مراكز آموزش ازراه دور به استناد مصوبه هفتصدمين جلسه شوراي عالي آموزش وپرورش مورخ 1382/12/20 در دورههاي راهنمايي تحصيلي، متوسطه و پيشدانشگاهي به روش غيردولتي و دولتي در داخل و خارج كشور در چارچوب اساسنامه مؤسسه و رعايت ضوابط و مقررات آموزش و پرورش تأسيس خواهد شد. بر اين اساس هر شخص و يا اشخاص حقيقي و حقوقي كه داراي شرايط مؤسس يا مؤسسان مدارس غير انتفاعي باشد ميتواند متقاضي تأسيس اين مراكز شود. همچنين منابع مالي مراكز غير دولتي عبارتند از الف) درآمد حاصل از ارائه خدمات و فعاليتهاي آموزشي وپرورشي براي داوطلبان؛ ب ) شهريه دريافتي از دانشآموزان ثبت نام شده؛ ج ) سرانه آموزشي دريافتي از آموزش وپرورش به ازاي دانشآموزاني كه با رعايت ماده 88 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت تحت پوشش آموزشي مركز قرار ميگيرند و د ) كمكهاي مردمي.
البته تعدادي از مدارس آموزش از راه دور در قالب مراكز دولتي و با پيشنهاد رئيس ، مدير آموزش و پرورش منطقه، شهرستان و تصويب شوراي برنامهريزي و نظارت بر مراكز آموزش از راه دور استان تأسيس خواهد شد و منابع مالي اين مراكز از محل اعتبارات آموزش وپرورش ودرآمدهاي ناشي از ارائه خدمات آموزشي و پرورشي وكمكهاي مردمي تأمين خواهد شد.
هرچند از اظهارات معاون وزير آموزش و پرورش معلوم ميشود بدهي 15/5 ميلياردي آموزش و پرورش به مؤسسان مدارس آموزش از راه دور مربوط به مراكز غيردولتي است.
بنابراين وقتي فعاليت مدارس آموزش از راه دور كه عملكرد بسيار محدودتري از مدارس غيردولتي در اين سالها داشتهاند براي آموزش و پرورش بدهي با اين ارقام به وجود آورده، چه تضميني باعث ميشود تعهداتي كه در لايحه دائمي شدن مدارس غيردولتي براي دولت در قبال بخش خصوصي تكليف شده يا واگذاري مدارس به مؤسسان مدارس غيردولتي بعدها به صورت يك بدهي ميلياردي پشت در ساختمان شهيد رجايي نايستد.
