معاون نظارت و پايش محيطزيست استان تهران روز چهارشنبه 23ديماه اعلام كرد هنوز هواي تهران در وضعيت ناسالم قرار دارد. در هفتههاي گذشته، مدارس نيز در بسياري از كلانشهرها چند روز تعطيل شد. در اين شرايط، مردم از خودروهاي شخصي دست نميكشند، مسئولان نيز تدبيري به جز تعطيلي مدارس ندارند و حتي اقداماتي ميكنند كه موجب افزايش آلودگي هوا ميشود!
ماجرا از آنجا شروع ميشود كه دولت 2 هزار و 500 ميليارد تومان وام كمبهره ميان خريداران خودروي صفر توزيع كرد تا ركود حاكم بر بازار شركتهاي خودروسازي رفع شود، اما با وجود تعداد بالاي تاكسيهاي فرسوده در كشور و اثر سوء آنها در آلودگي هوا، به دارندگان اين خودروها براي دريافت وام هيچ توجهي نشد. نتيجه اين شد كه با تزريق اين منابع، 110 هزار خودروي صفر وارد خيابانها ميشود در حاليكه حتي يك خودروي فرسوده هم از رده خارج نشده است. در نتيجه به زودي شاهد افزايش ترافيك در كلانشهرها و آلودهتر شدن هوا خواهيم بود. تأثير بيتدبيري دولت در توزيع اين وام وقتي مشخصتر شد كه شهردار تهران در مصاحبه اخير تلويزيوني خود(12 ديماه) اشاره كرد كه نيمي از كل آلودگيهاي ناشي از وسايل نقليه در هواي شهر تهران ناشي از 300 هزار خودروي فرسوده و كاربراتوري است.
با توجه به آلايندگي زياد و حجم تردد بالاي تاكسيهاي فرسوده، دولت ميتوانست منابع اين طرح را به هزاران متقاضي تعويض اين تاكسيها بدهد و تمامي 90 هزار تاكسي فرسوده كشور را نوسازي كند. در نتيجه هم به حملونقل عمومي كمك ميشد و هم ساكنان كلانشهرها راحتتر نفس ميكشيدند. دارندگان اين خودروها نيز از هزينههاي تعمير و نگهداري بالاي خودروهايشان نجات پيدا ميكردند.
اما قسمت جالبتر مسئله اينجاست كه سازمان حفاظت محيط زيست در مراحل تصويب و اجراي طرح، هيچ نقشي ايفا نكرد. شگفت اينكه بعد از اجراي طرح وام خودرو، رياست اين سازمان از طرح مذكور دفاع كرد و آن را به بهانه يورو 4 بودن خودروها، مورد تأييد محيطزيست دانست. مسئولان اين سازمان بهجاي استفاده از فرصت وام خودرو براي تعويض خودروهاي فرسوده، در پاسخ به انتقادها گفتند: «جلسهاي در مورد خودروهاي فرسوده، معاينه فني يكپارچه خودروها و موضوع موتورسيكلتها خواهيم داشت!» سؤال اينجاست كه آيا آن جلسه نتيجهاي هم داشت؟ آيا اقدام جديدي در دستور كار قرار گرفت؟ آيا در آن جلسه، طرح بهتر و بودجهاي بزرگتر از وام 2 هزار و 500 ميليارد توماني تصويب شد؟
بگذريم، اي كاش جاي «تدبير» و «ابتكار» در اجراي طرح وام خودرو خالي نبود.
* كارشناس ارشد انرژي 
