آقاي دكتر به عنوان اولين سؤال بفرماييد كه جذب دانشجو در رشته محلهاي غير مجاز آيا پيش از اين هم سابقه داشته است؟
بله در سال 90 كه در وزارت علوم مشغول فعاليت بودم با 1500 رشته محل غير مجاز در دانشگاه آزاد روبهرو شديم البته اين رويه در قبل هم وجود داشت كه دانشگاه آزاد در برخي رشته محلها اول اقدام به جذب دانشجو ميكرد سپس آنها را به شوراي گسترش وزارت علوم معرفي ميكرد و عملاً صدور مجوز چند سالي پس از جذب دانشجو اتفاق ميافتاد. ولي در آن نوبت ما به طور جد جلوي آن را گرفتيم و اعلام كرديم كه بايد مشكل مجوزها حل شود كه با اصرار دانشگاه آزاد و رايزنيهايي كه انجام داد قرار شد با يك فرجه يك ساله كه بعد از آن فرجه به دو سال افزايش پيدا كرد بتواند مجوزهاي مربوطه را از شوراي گسترش وزارت علوم كسب كند.
بعد از اتمام دو سال آيا دانشگاه آزاد توانست مجوزهاي مربوطه را كسب كند؟
تا پايان مهلت دو ساله من در وزارت حضور نداشتم اما ظاهراً اين گونه كه مطرح شده است پس از آن دانشگاه آزاد حدوداً در 5000 رشته محل جديد كه مجوزهاي آنها كسب نشده، اقدام به پذيرش دانشجو كرده است و كار به جايي رسيد كه مسئولان وزارت علوم پيش از انتخاب رشته داوطلبان شركت در آزمون دانشگاه آزاد اعلام كرد كه داوطلبان خود از مجوز دار بودن رشته محلها اطلاع حاصل كنند و بعد اقدام به انتخاب رشته نمايند.
شما چرا زير بار اين اقدام دانشگاه آزاد رفتيد و همانجا جلويش را نگرفتيد؟
متأسفانه اين يك رويه براي دانشگاه آزاد شده كه مسئولان وزارت علوم را در عمل انجام شده قرار ميدهد و پس از جذب دانشجو در رشتههاي مورد نظر تازه شروع به اقدام براي سير مراحل قانوني كسب مجوز ميكند. ما هم در آن زمان با توجه به شرايط بدي كه براي برخي از دانشجويان ممكن بود پيش بيايد به آنها فرجه داديم. چون در اصل ضربه اصلي از اين اقدام را دانشجوياني ميبينند كه با اطمينان به دفترچه انتخاب رشته دانشگاه آزاد رشتههاي خود را انتخاب كرده و مشغول به تحصيل شده بودند.
آيا تخلفهاي ديگري هم در پذيرش دانشجو در دانشگاه آزاد انجام ميشود؟
بله؛ متأسفانه دانشگاه آزاد در برخي از رشته محلها كه مجوز داشتند تخلف ديگري مرتكب ميشد و آن پذيرش بيش از سقف ظرفيت در برخي كد رشته محلها است. دانشگاه آزاد ظرفيت اوليه براي اعلام پذيرش را بيشتر از ظرفيت واقعي اعلام ميكند با توجيه اينكه برخي از پذيرفته شدگانش احتمالاً در رشته قبولي در دانشگاه سراسري ثبت نام ميكنند اما بسيار مشاهده ميشود در مواردي كه پيشبيني آنها با واقعيت متفاوت ميشود، رشته محلها را با بيش از ظرفيت مجاز برگزار ميكند. يا در مواردي بوده كه دانشگاه آزاد با ظرفيت رشته محل به اسم دانشگاه علوم و تحقيقات، در برخي شهرهاي ديگر اقدام به پذيرش دانشجو كرده است. در برخي موارد هم مشاهده شده كه در رشته محلهايي اقدام به پذيرش دانشجو كرده در حالي كه استادي براي آن رشته محلها نداشته است.
در خصوص تحصيلات تكميلي چطور؟ دانشگاه آزاد چند سالي است روند فزاينده و شتاباني در پذيرش دانشجويان دكتري آغاز كرده است.
در دوره تحصيلات تكميلي هم وضعيت به همان صورت است. در زماني كه دانشگاههاي دولتي با آن همه امكانات 10 هزار دانشجوي دكتري ميپذيرفتند، دانشگاه آزاد اقدام به پذيرش 20 هزار دانشجو ميكرد. دانشگاه آزاد به واسطه رايزنيهايي كه با نهادهاي مختلف تصميمگير دارد توانسته آزادي عمل به دست آورد و متأسفانه برخي از اقدامات غيرقانونياش به يك رويه تبديل شده است و چارچوبهاي قانوني را در مواردي رعايت نميكند.
اين نوع پذيرش دانشجو تا چه حد براي پيشرفت كشور ضروري بود يا اهداف ديگري داشت؟
خوب مسلماً مديريت دانشگاه آزاد براساس ظرفيتهايي كه در اين دانشگاه ايجاد شده و دانشگاهها و ساختمانهايي كه احداث كرده دغدغه اين را دارد كه بتواند حداكثر استفاده را از آن بكند. اما هر اقدامي كه بيضابطه باشد مثل تيغ دو لبه ميماند و به صرف اينكه تعداد دانشجويان و افراد تحصيلكرده در كشور افزايش يابند اگر جوانب كار ديده نشود، همين اقدام ميتواند براي كشور مضر و آسيبزا باشد.
آقاي دكتر چگونه ميتوان به اين وضعيت نابسامان پرداخت و آن را اصلاح كرد؟
در زماني كه ما در وزارت علوم مشغول به فعاليت بوديم طرح ملي آمايش براي پذيرش رشتههاي دانشگاهي را آماده كرديم كه بعداً اين طرح در سند دانشگاه اسلامي هم آمد و رهبر انقلاب هم در ديدار با دانشگاهيان به آن اشاره كردند. بر اساس اين سند پذيرش دانشجو در رشته شهرها بايد آمايش محور باشد يعني دانشگاهها در هر منطقه در كشور متناسب با نيازهاي آن منطقه اقدام به پذيرش دانشجو كنند. اگر اين طرح به اجرا درآيد سيستم پذيرش دانشجو بر اساس نيازهاي منطقهاي انجام ميپذيرد و دانشگاه ميتواند به طور مستقيم به رشد و توسعه هر منطقه كمك كند. البته از خود طرح ملي آمايش الان اطلاعي ندارم چون در زمان ما به شوراي عالي انقلاب فرهنگي فرستاده شد ولي از اينكه در دوره جديد در اين شورا به تصويب رسيده و به وزارت علوم ابلاغ شده باشد، اطلاعي ندارم.
